KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 27.
Czynnik, którego oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do choroby zawodowej, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czynnik szkodliwy to taki, którego oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do choroby zawodowej (najczęściej przy narażeniu długotrwałym lub powtarzalnym). Czynnik niebezpieczny wiąże się typowo z nagłym wypadkiem, a uciążliwy głównie z dyskomfortem bez trwałego uszczerbku.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji zagrożeń w środowisku pracy rozróżnia się m.in. czynniki: niebezpieczne, szkodliwe oraz uciążliwe. Pytanie dotyczy definicji czynnika, którego oddziaływanie prowadzi lub może prowadzić do choroby zawodowej, więc właściwym wyborem jest "szkodliwym".

Dlaczego "szkodliwym"?
"Szkodliwe" oddziaływanie oznacza wpływ na organizm, który może powodować niekorzystne skutki zdrowotne, w tym rozwój chorób zawodowych. Typowo dotyczy to narażeń powtarzalnych lub długotrwałych (np. ekspozycja na hałas, pyły, substancje chemiczne, czynniki biologiczne), gdzie efekt zdrowotny może ujawnić się po czasie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "uciążliwym" – czynnik uciążliwy zwykle wiąże się z dyskomfortem, zmęczeniem, obniżeniem samopoczucia lub wydolności (np. monotonia, niewłaściwe oświetlenie, drobne wahania mikroklimatu). Sam w sobie nie musi prowadzić do choroby zawodowej, choć długotrwała uciążliwość może pośrednio pogarszać warunki pracy.
  • "urazowym" – to określenie nie jest standardową kategorią klasyfikacyjną czynników środowiska pracy w typowym ujęciu egzaminacyjnym BHP. Uraz jest raczej skutkiem zdarzenia (np. wypadku), a nie nazwą grupy czynników.
  • "niebezpiecznym" – czynnik niebezpieczny to taki, który może spowodować nagły uraz lub wypadek (np. elementy ruchome maszyn, prąd elektryczny, upadek z wysokości). To inny mechanizm skutków niż choroba zawodowa, która zwykle wynika z narażenia w czasie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "choroba zawodowa", najczęściej szukasz odpowiedzi związanej z czynnikiem szkodliwym. Jeśli mowa o nagłym urazie lub wypadku – częściej pasuje czynnik niebezpieczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynnik szkodliwy to taki element środowiska pracy (np. fizyczny, chemiczny lub biologiczny), którego oddziaływanie na pracownika może powodować niekorzystne skutki zdrowotne, w tym rozwój choroby zawodowej. Najczęściej działa przy długotrwałym lub powtarzalnym narażeniu.
Choroba zawodowa zwykle powstaje wskutek narażenia na czynnik działający w czasie, a nie jednorazowego zdarzenia. "Szkodliwy" opisuje właśnie wpływ, który może uszkadzać zdrowie (np. układ oddechowy, słuch, skórę) i prowadzić do rozpoznania choroby związanej z pracą.
Czynnik niebezpieczny jest kojarzony z nagłym zdarzeniem i urazem (wypadek przy pracy), np. ruchome części maszyn czy ryzyko porażenia. Czynnik szkodliwy wiąże się z oddziaływaniem na zdrowie, często narastającym w czasie (np. hałas, pyły, chemikalia) i może prowadzić do choroby zawodowej.
Czynnik uciążliwy wywołuje dyskomfort lub zmęczenie (np. monotonia, niekorzystny mikroklimat), ale nie musi powodować trwałego uszczerbku na zdrowiu. Czynnik szkodliwy może realnie uszkadzać organizm i prowadzić do choroby (np. pyły, substancje toksyczne, nadmierny hałas).
W praktyce BHP hałas może być klasyfikowany jako czynnik szkodliwy, gdy narażenie stwarza ryzyko uszkodzenia słuchu lub innych skutków zdrowotnych. Bywa też odczuwany jako uciążliwy, ale w kontekście chorób zawodowych i ochrony zdrowia na egzaminach najczęściej traktuje się go jako czynnik szkodliwy.
Warto kojarzyć typowe grupy: fizyczne (np. hałas, drgania, promieniowanie), chemiczne (np. rozpuszczalniki, pyły), biologiczne (np. drobnoustroje) oraz czynniki obciążające organizm. Kluczowe jest powiązanie: "szkodliwy" = możliwe skutki zdrowotne i choroba zawodowa.
W praktyce jeden element środowiska pracy może generować różne skutki (np. substancja łatwopalna jest zagrożeniem wypadkowym, a jednocześnie toksycznym). W pytaniach definicyjnych rozróżnia się jednak dominujący skutek: "niebezpieczny" – uraz nagły, "szkodliwy" – pogorszenie zdrowia i ryzyko choroby.
Najsilniejszą wskazówką jest sformułowanie o "chorobie zawodowej", "wpływie na zdrowie" albo o skutkach ujawniających się po czasie. To typowe słowa-klucze dla czynnika szkodliwego. Jeśli w treści jest "wypadek", "uraz" lub "nagłe zdarzenie", częściej pasuje czynnik niebezpieczny.
"Uraz" to zwykle skutek (rezultat) zdarzenia, a nie standardowa kategoria czynników w środowisku pracy. W typowych klasyfikacjach spotyka się "niebezpieczne, szkodliwe, uciążliwe". Na egzaminie warto więc uważać na odpowiedzi brzmiące potocznie, ale niebędące właściwymi terminami.
Częsty błąd to utożsamianie "uciążliwy" z "szkodliwy", bo oba brzmią negatywnie. Inny błąd to automatyczny wybór "niebezpieczny" dla wszystkiego, co groźne, bez rozróżnienia: wypadek (nagły uraz) vs choroba zawodowa (skutek zdrowotny narastający w czasie).
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Czynnik szkodliwy to taki, którego oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do choroby zawodowej (najczęściej przy narażeniu długotrwałym lub powtarzalnym)."

Źródła:

  • CIOP-PIB – "Zagrożenia w środowisku pracy – podstawowe pojęcia" (opis klasyfikacji: czynniki niebezpieczne, szkodliwe, uciążliwe), https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/mobi?_nfpb=true&_pageLabel=P30001831335508940585 (dostęp 2026-03-01)
  • CIOP-PIB – Encyklopedia BHP: hasło "czynnik szkodliwy", https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/pl?_nfpb=true&_pageLabel=P30001831335508940585 (dostęp 2026-03-01)
  • CIOP-PIB – Encyklopedia BHP: hasło "czynnik niebezpieczny" oraz "czynnik uciążliwy" (terminologia i rozróżnienie), https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/pl?_nfpb=true (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe CIOP-PIB dotyczące zagrożeń i czynników w środowisku pracy
  • Podręczniki do kwalifikacji BPO.1 (działy o zagrożeniach i ocenie ryzyka)
  • Słowniki/kompendia BHP wyjaśniające terminologię: czynnik szkodliwy, niebezpieczny, uciążliwy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego