KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 6.
Czynnik przekazujący ciepło z dolnego źródła do pompy i z pompy do instalacji o symbolu A/A oznacza pompy ciepła, dla których dolnym źródłem ciepła jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol A/A odnosi się do układu, w którym zarówno dolne, jak i górne źródło związane jest z powietrzem.
Odpowiedź "powietrze wywiewane…, górnym powietrze wewnętrzne; czynnikiem pośredniczącym jest czynnik roboczy" opisuje wariant powietrze–powietrze oraz wskazuje, że transfer energii w samej pompie realizuje czynnik roboczy.

Pełne wyjaśnienie:

W pompach ciepła kluczowe jest rozróżnienie:

  • dolnego źródła ciepła – miejsca, z którego energia jest odbierana (np. powietrze, grunt, woda),
  • górnego źródła ciepła – miejsca, do którego energia jest oddawana (np. powietrze w pomieszczeniu, instalacja wodna CO),
  • czynnika pośredniczącego – medium transportującego energię pomiędzy źródłem a wymiennikami, a w samym obiegu sprężarkowym: czynnika roboczego.

Odpowiedź "powietrze wywiewane, natomiast górnym powietrze wewnętrzne; czynnikiem pośredniczącym jest czynnik roboczy pompy ciepła" jest spójna z ideą układu powietrze–powietrze: energia jest pobierana z powietrza (tu wskazano powietrze wywiewane) i oddawana do powietrza po stronie ogrzewanej. W takim rozwiązaniu transport energii wewnątrz urządzenia realizuje obieg chłodniczy, czyli czynnik roboczy w parowniku i skraplaczu.

Pozostałe propozycje opisują inne typy układów i wprowadzają odmienne media pośredniczące:

  • Wskazanie "grunt… solanka… woda" odpowiada typowemu układowi gruntowemu, gdzie w obiegu dolnego źródła krąży roztwór glikolu (solanka), a po stronie ogrzewania – woda. To nie jest opis układu powietrze–powietrze.
  • Opis "woda powierzchniowa lub głębinowa… czynnikiem pośredniczącym jest woda" odnosi się do rozwiązań wodnych, gdzie dolnym źródłem jest woda. To inna kategoria doboru źródła.
  • Wariant z "gruntem… oraz powietrzem" miesza charakterystyki dwóch różnych rozwiązań (grunt jako dolne źródło i powietrze jako górne) oraz nie jest jednoznaczny w odniesieniu do symbolu A/A.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną zasadę: najpierw identyfikujesz, jakie medium jest źródłem energii (dolne), potem do jakiego medium oddajesz ciepło (górne), a dopiero na końcu sprawdzasz, co faktycznie krąży w obiegach (woda/solanka/powietrze oraz czynnik roboczy w samym urządzeniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to skrót wskazujący, że po stronie źródła i po stronie odbioru występuje powietrze. W praktyce pomaga szybko rozpoznać, czy urządzenie pracuje jako układ powietrze–powietrze, a nie np. grunt–woda lub woda–woda.
Dolne źródło to miejsce, z którego pompa odbiera energię (np. grunt, woda, powietrze). Górne źródło to instalacja/medium, do którego oddaje ciepło (np. woda CO, powietrze w pomieszczeniu). Najpierw ustal kierunek przepływu energii.
Czynnik roboczy to medium krążące w obiegu sprężarkowym, które odparowuje i skrapla się w wymiennikach. To on przenosi energię wewnątrz urządzenia pomiędzy parownikiem a skraplaczem, niezależnie od tego, czy źródłem jest powietrze, grunt czy woda.
Solanka to potoczne określenie roztworu (najczęściej na bazie glikolu), który krąży w obiegu dolnego źródła w instalacjach gruntowych. Jej zadaniem jest bezpieczny transport energii z gruntu do wymiennika, zwykle z ochroną przed zamarzaniem.
Roztwór glikolu stosuje się typowo wtedy, gdy po stronie dolnego źródła występuje ryzyko zamarzania medium, np. w instalacjach gruntowych z wymiennikiem poziomym lub sondami. W układach powietrznych częściej źródłem jest samo powietrze, a nie solanka.
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie każdej pompy ciepła z gruntem i solanką. Drugi błąd to pomijanie strony górnego źródła i skupienie się tylko na tym, skąd pompa pobiera energię. Warto zawsze sprawdzić oba "końce" układu.
W praktyce spotyka się rozwiązania odzysku energii z powietrza usuwanego z budynku, gdzie energia z wywiewu wspomaga pracę urządzenia. Kluczowe jest, aby rozumieć, że źródłem pozostaje powietrze, a oddawanie ciepła odbywa się również do powietrza po stronie ogrzewanej.
Bo "grunt" i "woda" opisują inne media po stronie dolnego źródła niż powietrze. Jeśli w odpowiedzi pojawia się obieg solanki lub pobór energii z wody powierzchniowej/głębinowej, to sugeruje inną konfigurację niż układ, w którym oba źródła są powietrzne.
Najlepiej tworzyć własną tabelę skojarzeń: dolne źródło → górne źródło → jakie medium krąży w instalacji. Do tego warto rozwiązywać zadania na schematach instalacji i na opisach słownych. Z czasem rozpoznawanie typu pompy po symbolu staje się automatyczne.
Z dolnym źródłem związane są przede wszystkim wymiennik po stronie źródła (parownik lub wymiennik pośredni), przewody obiegu źródłowego oraz ewentualne pompy obiegowe i zabezpieczenia. To tam weryfikuje się medium (powietrze/woda/solanka) i warunki pracy.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje producentów pomp ciepła (oznaczenia typów, schematy obiegów)
  • Podręczniki z techniki chłodniczej i pomp ciepła (obieg sprężarkowy, media robocze)
  • Materiały szkoleniowe branżowe dotyczące doboru źródła i medium pośredniczącego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego