W BHP rozróżnia się m.in. czynniki: szkodliwe, niebezpieczne i uciążliwe. To rozróżnienie jest ważne, bo wskazuje typowe skutki oraz kierunek profilaktyki.
Czynnik szkodliwy to taki, którego oddziaływanie może powodować pogorszenie stanu zdrowia, zwykle w wyniku narażenia powtarzalnego lub długotrwałego (np. hałas, pyły, substancje chemiczne, promieniowanie, czynniki biologiczne). Z tego powodu poprawna jest odpowiedź: "może prowadzić do powstania choroby zawodowej." Choroba zawodowa jest typowym skutkiem ekspozycji na czynniki szkodliwe, gdy spełnione są warunki narażenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "może prowadzić do powstania urazu." – uraz jest najczęściej skutkiem działania czynnika niebezpiecznego (mechanicznego, związanego z ruchem maszyn, upadkiem, uderzeniem), czyli zdarzenia nagłego i wypadkowego. Czynnik szkodliwy może pośrednio zwiększać ryzyko wypadku (np. pogorszenie koncentracji), ale definicyjnie nie to jest jego podstawowym, klasycznym skutkiem.
- "nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, ale utrudnia pracę." – to opis bliższy czynnikowi uciążliwemu (dyskomfort, obniżenie wydajności, złe samopoczucie), a nie szkodliwemu. Czynnik szkodliwy właśnie stanowi zagrożenie dla zdrowia.
- "nie wpływa w żadnym przypadku na zdrowie pracownika." – jest sprzeczne z samą istotą pojęcia "szkodliwy"; taki opis nie pasuje do czynnika szkodliwego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się trzy kategorie skutków (choroba, uraz, dyskomfort), zwykle odpowiadają one kolejno: szkodliwy → choroba, niebezpieczny → uraz, uciążliwy → utrudnienie pracy.
