KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 9.
Czynnikiem decydującym o wyborze metody drążenia szybu jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Planowany dopływ wody jest kluczowy, bo warunki hydrogeologiczne determinują, czy można stosować metodę konwencjonalną, czy potrzebne są metody specjalne (np. zamrażanie, kesonowanie, iniekcja). Pozostałe czynniki częściej wpływają na parametry projektu i koszty szybu, a nie na samą technologię drążenia.

Pełne wyjaśnienie:

O wyborze metody drążenia szybu w największym stopniu decydują warunki hydrogeologiczne, czyli m.in. prognozowany dopływ wody do wyrobiska. Jeśli dopływ jest mały i górotwór stabilny, zwykle możliwe jest prowadzenie robót metodą konwencjonalną. Gdy przewiduje się istotne zawodnienie lub warstwy wodonośne, konieczne bywa zastosowanie metod specjalnych ograniczających napływ wody i podnoszących bezpieczeństwo robót.

Odpowiedź "planowany dopływ wody" jest więc właściwa, ponieważ bezpośrednio przesądza o tym, czy trzeba:

  • odizolować górotwór przez zamrażanie,
  • zastosować rozwiązania typu kesonowego (przeciwdziałanie napływowi przez wytworzenie odpowiednich warunków),
  • wykonać uszczelnienia/iniekcje, aby ograniczyć filtrację.

Odpowiedź "planowane przeznaczenie szybu" jest niepoprawna: przeznaczenie wpływa zwykle na rozwiązania funkcjonalne (np. wyposażenie, organizację ruchu, wymagania eksploatacyjne), a nie stanowi podstawowego kryterium doboru technologii drążenia w kontekście zagrożenia wodnego.

Odpowiedź "ukształtowanie powierzchni terenu" nie jest czynnikiem decydującym o samej metodzie drążenia; może mieć znaczenie organizacyjne i kosztowe, ale nie zastępuje rozpoznania górotworu i wód podziemnych.

Odpowiedź "głębokość szybu" również częściej wpływa na dobór rozwiązań konstrukcyjnych, czas i koszty robót, natomiast o potrzebie metod specjalnych przesądza przede wszystkim ryzyko dopływu wody i zachowanie ośrodka skalnego.

Na egzaminie warto pamiętać: gdy pytanie dotyczy metody drążenia, najczęściej kluczowe są zagrożenia i warunki górotworu (zwłaszcza woda), a nie cechy użytkowe projektowanego szybu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dopływ wody to ilość wody napływającej do wyrobiska z warstw wodonośnych i szczelin górotworu. Prognozuje się go na podstawie badań geologicznych i hydrogeologicznych, m.in. otworów rozpoznawczych oraz analizy budowy warstw i ich zawodnienia. Wynik wpływa na dobór technologii i zabezpieczeń.
Woda może uniemożliwić bezpieczne prowadzenie robót metodą konwencjonalną. Duży napływ zwiększa ryzyko podtopień, rozmycia górotworu i awarii obudowy, dlatego wymusza metody specjalne ograniczające filtrację (np. zamrażanie, kesonowanie lub uszczelnianie). To kryterium jest bezpośrednio "technologiczne".
W uproszczeniu wyróżnia się metody konwencjonalne (roboty w stabilnych warunkach, z kontrolowanym odwodnieniem) oraz metody specjalne stosowane w trudnych warunkach, zwłaszcza przy zawodnieniu lub niestabilnych gruntach. Do metod specjalnych zalicza się m.in. zamrażanie górotworu, kesonowanie i iniekcje uszczelniające.
Zamrażanie stosuje się wtedy, gdy przewidywany dopływ wody i przepuszczalność warstw są na tyle duże, że odwodnienie i standardowe zabezpieczenia nie dają wymaganej szczelności i stabilności. Wytworzenie "zamrożonego" pierścienia ogranicza napływ i stabilizuje ośrodek, co poprawia bezpieczeństwo robót szybowych.
Przeznaczenie szybu (np. wydobywczy, wentylacyjny, materiałowy) częściej wpływa na rozwiązania funkcjonalne i projektowe: średnicę, wyposażenie, układ komunikacyjny i wymagania eksploatacyjne. Sama metoda drążenia jest zwykle dobierana głównie do warunków górotworu, w tym przede wszystkim do zawodnienia i stabilności.
Głębokość istotnie wpływa na czas, koszty, logistykę robót i wymagania konstrukcyjne, ale nie musi przesądzać o tym, czy potrzebna jest metoda specjalna. O konieczności zamrażania, kesonu lub iniekcji częściej decyduje napływ wody i właściwości ośrodka. Dwa szyby o tej samej głębokości mogą wymagać różnych technologii.
Najczęstszy błąd to mylenie czynników wpływających na projekt szybu (np. przeznaczenie, głębokość, koszty) z czynnikami decydującymi o metodzie drążenia (zwłaszcza zawodnienie). Uczniowie wybierają "duże" parametry, które brzmią ważnie, zamiast kryterium technologicznego związanego z bezpieczeństwem.
Czynnik technologiczny odpowiada na pytanie: "czy w ogóle da się bezpiecznie wykonać roboty daną metodą?". W szybach będzie to m.in. dopływ wody i stabilność górotworu. Czynnik projektowy odpowiada raczej: "jakie parametry ma mieć obiekt?", np. średnica, wyposażenie, przeznaczenie. Na egzaminie szukaj słów wskazujących na bezpieczeństwo i warunki górotworu.
W praktyce wykonuje się rozpoznanie geologiczne i hydrogeologiczne, najczęściej z użyciem otworów badawczych, analiz warstw wodonośnych oraz oceny przepuszczalności i ciśnień wód. Celem jest przewidzenie dopływu wody i zaplanowanie odwodnienia albo metod specjalnych. Wyniki badań wprost wpływają na dobór technologii.
Ucz się schematu decyzyjnego: najpierw warunki górotworu (woda, stabilność), potem dobór metody (konwencjonalna vs specjalna), a na końcu kwestie projektu (średnica, przeznaczenie, koszty). Przerabiaj przykłady sytuacyjne i ćwicz rozróżnianie pojęć. W odpowiedziach szukaj kryteriów związanych z bezpieczeństwem robót.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Planowany dopływ wody jest kluczowy, bo warunki hydrogeologiczne determinują, czy można stosować metodę konwencjonalną, czy potrzebne są metody specjalne (np. zamrażanie, kesonowanie, iniekcja)."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z inżynierii górniczej dotyczące robót szybowych (technologie drążenia)
  • Materiały dydaktyczne z geologii inżynierskiej i hydrogeologii dla górnictwa podziemnego
  • Instrukcje zakładowe i materiały szkoleniowe BHP dla robót szybowych (w zakresie zagrożenia wodnego)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego