KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 24.
Czynność polegająca na wyszukiwaniu informacji w zasobie archiwum to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwerenda to czynność polegająca na wyszukiwaniu informacji lub dokumentów w zasobie archiwalnym na podstawie zapytania (np. użytkownika). Pozostałe określenia nie opisują wyszukiwania w archiwum: "kwalifikacja" dotyczy oceny/klasyfikowania, "konkordancja" to zestawienie/indeks, a "kontrasygnata" jest pojęciem z obiegu dokumentów i prawa.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce kwerenda oznacza poszukiwanie informacji w zasobie archiwalnym: ustalanie, czy archiwum posiada materiały na dany temat, a jeśli tak – wskazanie właściwych jednostek, sygnatur, dat, twórców lub innych danych identyfikujących. W praktyce kwerenda bywa wykonywana na podstawie zapytania użytkownika (np. osoby prywatnej, urzędu, badacza) albo jako kwerenda wewnętrzna podczas porządkowania i opracowania zasobu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "kwerenda"?

  • Jest to termin bezpośrednio związany z wyszukiwaniem w archiwum: odnajdywaniem informacji w ewidencji i w samych aktach.
  • Opisuje czynność (proces) realizowany przez archiwistę w ramach udostępniania informacji i obsługi użytkowników.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "kwalifikacja" – kojarzy się z oceną, klasyfikowaniem lub przypisywaniem do kategorii (np. kwalifikowanie dokumentacji), a nie z samą czynnością wyszukiwania informacji w zasobie. To inny etap pracy z dokumentacją niż kwerenda.
  • "konkordancja" – w różnych dziedzinach bywa rozumiana jako zestawienie, zgodność lub rodzaj indeksu/wykazu. Nie jest standardowym określeniem czynności wyszukiwania informacji w zasobie archiwum (czynnością jest kwerenda, a narzędziami są m.in. pomoce archiwalne).
  • "kontrasygnata" – to pojęcie związane z podpisywaniem/poświadczaniem dokumentów w obiegu urzędowym (współpodpis), a nie z pracą polegającą na wyszukiwaniu informacji w archiwum.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się opis "wyszukiwania informacji w zasobie archiwum" lub "odszukiwania materiałów na zapytanie", najczęściej chodzi o termin kwerenda. Warto też odróżniać czynność (kwerenda) od narzędzi wyszukiwania (np. inwentarz, indeksy, bazy ewidencyjne), bo w testach te pojęcia bywają mylone.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kwerenda to poszukiwanie informacji lub dokumentów w zasobie archiwalnym na podstawie zapytania. Obejmuje ustalenie, czy materiały istnieją, oraz wskazanie właściwych jednostek (np. zespołu i sygnatury) przy użyciu pomocy archiwalnych i ewidencji.
Najczęściej: 1) analiza zapytania, 2) dobór haseł i kryteriów, 3) sprawdzenie ewidencji/pomocy archiwalnych, 4) wytypowanie jednostek, 5) weryfikacja w aktach, 6) przygotowanie informacji zwrotnej (np. sygnatury, zakres dat, opis).
"Kwerenda" nazywa czynność wyszukiwania informacji/dokumentów w archiwum. "Kwalifikacja" dotyczy oceny i klasyfikowania dokumentacji (np. przypisania kategorii), czyli innego etapu pracy z dokumentami niż samo odnajdywanie materiałów w zasobie.
Zasób archiwalny to całość materiałów przechowywanych przez archiwum (w określonym układzie i ewidencji). Kwerenda polega na przeszukaniu tego zasobu: najpierw przez opisy i ewidencję, a gdy to potrzebne – przez wgląd do konkretnych jednostek archiwalnych.
W kwerendzie pomagają przede wszystkim pomoce archiwalne i ewidencja: inwentarze, spisy, indeksy, bazy danych, opisy zespołów oraz sygnatury. Narzędzia te nie są "kwerendą" same w sobie, tylko wspierają proces wyszukiwania informacji w zasobie.
Nie. Kwerenda to czynność wyszukiwania informacji/dokumentów w archiwum. "Konkordancja" bywa rozumiana jako zestawienie/indeks lub zgodność między wykazami, czyli raczej forma uporządkowania danych, a nie nazwa procesu poszukiwania w zasobie archiwalnym.
Kwerenda dla użytkownika jest wykonywana, gdy wpływa zapytanie o informacje lub dokumenty i użytkownik nie wskazuje dokładnej sygnatury. Archiwista ustala wtedy, czy archiwum ma materiały na temat, odnajduje właściwe jednostki i przekazuje dane potrzebne do udostępnienia lub odpowiedzi.
Kwerenda to etap poszukiwania i identyfikacji właściwych materiałów (co i gdzie jest w zasobie). Udostępnianie to etap zapewnienia dostępu do już wskazanych jednostek (np. w czytelni lub w formie informacji/odpisu), zgodnie z zasadami archiwum.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie czynności z narzędziem (np. uznanie inwentarza za "kwerendę"), wybór terminu urzędowego niezwiązanego z wyszukiwaniem (np. kontrasygnata), oraz automatyczne kojarzenie "kwalifikacji" z każdą pracą z dokumentami.
Skuteczne jest łączenie definicji z praktyką: do każdego terminu dopisz czynność i przykład sytuacji w archiwum. Trenuj też rozróżnianie pojęć podobnie brzmiących (prawo/administracja vs archiwistyka) oraz rozwiązuj testy z krótkimi definicjami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kwerenda to czynność polegająca na wyszukiwaniu informacji lub dokumentów w zasobie archiwalnym na podstawie zapytania (np. użytkownika)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki (terminologia, zasób, udostępnianie)
  • Materiały szkolne do kwalifikacji EKA.2 dotyczące obsługi użytkownika i pomocy archiwalnych
  • Słowniki/encyklopedie terminów archiwalnych i biurowych (dla porównania pojęć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego