KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 13.
Dane jest spektrum absorpcyjne próbki, której maksimum absorpcji wynosi 550 nm. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksimum absorpcji przy 550 nm oznacza, że właśnie dla tej długości fali absorbancja ma największą wartość. Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie, że próbka najbardziej absorbuje światło o długości fali 550 nm, a nie dla długości mniejszych ani większych.

Pełne wyjaśnienie:

Widmo absorpcyjne opisuje, jak zmienia się absorpcja (często jako absorbancja A) w funkcji długości fali λ. Jeżeli podano, że maksimum absorpcji wynosi 550 nm, to znaczy, że w punkcie λ = 550 nm krzywa widma osiąga najwyższą wartość.

Z tego wynika, że poprawne jest zdanie: "Próbka najbardziej absorbuje światło o długości fali 550 nm." W praktyce analitycznej często wybiera się właśnie λmax do pomiaru, bo zmiany absorbancji najsilniej reagują na zmianę stężenia (zwykle większa czułość metody i lepszy stosunek sygnału do szumu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Próbka nie absorbuje światła o długości fali 550 nm." – przeczy informacji o maksimum; maksimum nie może wystąpić w miejscu, gdzie absorpcja wynosi zero.
  • "…najbardziej absorbuje… mniejszej niż 550 nm." – byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdyby maksimum leżało poniżej 550 nm, a nie dokładnie przy 550 nm.
  • "…najbardziej absorbuje… większej niż 550 nm." – analogicznie, wymagałoby maksimum powyżej 550 nm.

Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa-klucze: "maksimum", "najbardziej", "najmniej". To one przesądzają, czy chodzi o dokładnie jedną wartość (punkt maksimum), czy o ogólną tendencję w pewnym zakresie widma.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To taka długość fali, dla której próbka ma największą absorbancję (najsilniej pochłania promieniowanie). Na wykresie A(λ) jest to wierzchołek pasma absorpcyjnego. W oznaczeniach UV-Vis często wybiera się λmax do pomiaru, bo zwykle daje najlepszą czułość.
Bo słowo "maksimum" oznacza największą wartość danej wielkości w rozpatrywanym zakresie. Jeśli widmo ma maksimum przy 550 nm, to w tym punkcie absorpcja jest wyższa niż dla długości fal krótszych i dłuższych (w pokazanym zakresie pomiaru).
Należy znaleźć punkt krzywej widma, w którym absorbancja jest najwyższa, i odczytać odpowiadającą mu wartość na osi długości fali. Jeśli opis mówi wprost "maksimum wynosi 550 nm", to jest to właśnie wartość λmax bez potrzeby dodatkowego odczytu.
Nie. Maksimum mówi tylko, że absorpcja jest największa w porównaniu z innymi długościami fali w widmie. Wartość bezwzględna absorbancji zależy m.in. od stężenia, drogi optycznej kuwety i właściwości substancji, więc maksimum nie jest równoznaczne z całkowitym pochłonięciem.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "mniejszej" lub "większej" niż 550 nm, jakby maksimum oznaczało przedział. Drugi błąd to mylenie absorpcji z transmisją (przy dużej absorpcji transmisja jest mała). Warto trzymać się definicji maksimum funkcji.
Nie zawsze. Niektóre substancje mają kilka pasm absorpcyjnych i kilka maksimów w różnych obszarach widma. Wtedy trzeba doprecyzować, o które maksimum chodzi (np. w UV czy w VIS) albo wskazać wartość liczbową. W tym typie zadania podano jedno λmax = 550 nm.
Najczęściej wybiera się długość fali równą λmax analitu lub kompleksu barwnego, bo zapewnia najwyższą czułość. Czasem wybiera się inną λ, gdy przy λmax występują zakłócenia (nakładanie pasm, zbyt duża absorbancja, ograniczenia aparatu) i potrzebna jest lepsza selektywność.
Oznacza to, że w obszarze widzialnym najsilniej pochłania światło w pobliżu 550 nm, czyli w zielonej części widma. W praktyce może to wiązać się z obserwowaną barwą roztworu (barwa jest zwykle związana z pochłanianiem barw dopełniających), ale do wniosków o barwie potrzebny jest szerszy kontekst.
Zwykle nie w pełni. Sama wartość λmax może być wskazówką, ale identyfikacja wymaga porównania całego widma (kształtu pasm), warunków pomiaru (rozpuszczalnik, pH) oraz danych odniesienia. W analizie jakościowej UV-Vis często łączy się kilka cech, nie tylko jedno maksimum.
Ćwicz interpretację osi (A i λ), rozumienie pojęć: maksimum, minimum, pasmo, λmax. Rozwiązuj zadania, gdzie trzeba wskazać prawdziwe zdanie na podstawie opisu widma. Zwracaj uwagę na słowa "najbardziej/najmniej" i jednostki (nm).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Maksimum absorpcji przy 550 nm oznacza, że właśnie dla tej długości fali absorbancja ma największą wartość."

Źródła:

  • Skoog, Holler, Crouch, "Principles of Instrumental Analysis", rozdział dot. spektrofotometrii UV-Vis (definicja widma absorpcyjnego i λmax), wydanie zależne od publikacji
  • Harris, "Quantitative Chemical Analysis", część o metodach spektrofotometrycznych UV-Vis (interpretacja maksimum absorpcji), wydanie zależne od publikacji
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book), hasła związane z "absorption spectrum/absorbance" (definicje pojęć), https://goldbook.iupac.org/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik do analizy instrumentalnej: rozdział o spektrofotometrii UV-Vis i interpretacji widm
  • Notatki/ćwiczenia laboratoryjne z UV-Vis: wyznaczanie λmax i dobór długości fali pomiaru
  • Materiały producentów spektrofotometrów: poradniki metodyczne (wybór λ, czułość, zakres liniowości)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego