KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 11.
Dany jest schemat obwodu elektrycznego:
---[R1]---| |---[R2]---
gdzie [R1] i [R2] to oporniki, a | | reprezentuje rozłącznik. Co stanie się z prądem w obwodzie, jeśli rozłącznik zostanie otwarty?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otwarcie rozłącznika oznacza przerwanie ciągłości toru prądowego. W obwodzie szeregowym, gdy pojawia się przerwa, nie ma zamkniętej drogi przepływu ładunków, więc prąd w całej gałęzi zanika (spada do zera), niezależnie od wartości oporników R1 i R2.

Pełne wyjaśnienie:

Rozłącznik (łącznik) wstawiony w tor prądowy działa jak element, który może zamykać lub otwierać obwód. Gdy rozłącznik jest zamknięty, obwód tworzy ciągłą ścieżkę: źródło zasilania (nie pokazane na uproszczonym rysunku) → R1 → rozłącznik → R2 → powrót do źródła. Wtedy prąd może płynąć, a jego wartość zależy m.in. od rezystancji R1 i R2.

Jeżeli rozłącznik zostanie otwarty, w obwodzie pojawia się przerwa. Taka przerwa jest w praktyce równoważna bardzo dużej rezystancji (dążącej do nieskończoności), czyli braku przewodzenia. Skutkiem jest brak zamkniętej drogi przepływu ładunków, więc prąd w obwodzie zostaje przerwany (spada do zera) w całej gałęzi szeregowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Stwierdzenie, że prąd "wzrośnie", jest sprzeczne z ideą otwartego obwodu: bez ciągłości nie może pojawić się większy prąd.
  • Stwierdzenie, że prąd "spadnie", bywa mylące, bo sugeruje zmianę na mniejszą, ale niezerową wartość. W idealnym modelu otwarcie rozłącznika powoduje zanik prądu, a nie tylko jego zmniejszenie.
  • Stwierdzenie, że prąd "nie ulegnie zmianie", ignoruje fakt, że rozłącznik decyduje o tym, czy obwód jest zamknięty.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie w szeregu widzisz element opisany jako rozłącznik/łącznik, rozważ dwa stany. Zamknięty → obwód działa. Otwarty → przerwa → prąd w tej gałęzi = 0.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Otwarcie rozłącznika tworzy przerwę w obwodzie, czyli brak ciągłości przewodzenia. W obwodzie szeregowym jedna przerwa wystarcza, aby zatrzymać przepływ prądu w całej gałęzi, niezależnie od liczby i wartości oporników.
Prąd wymaga zamkniętej drogi przepływu ładunków. Otwarty łącznik oznacza, że obwód nie jest zamknięty, więc nie ma jak utrzymać przepływu. W idealnym modelu elektrycznym przerwa w obwodzie daje prąd równy 0 A.
Obwód zamknięty ma ciągłą ścieżkę przewodzenia przez wszystkie elementy. Obwód otwarty rozpoznasz po przerwie (np. otwarty styk rozłącznika). Jeśli w szeregu jest przerwa, prąd w tej gałęzi nie popłynie.
Po otwarciu rozłącznika wartości R1 i R2 przestają mieć znaczenie dla przepływu prądu w tej gałęzi, bo prąd jest przerwany. Rezystory wpływają na prąd tylko wtedy, gdy obwód jest zamknięty i istnieje droga przepływu.
Częsty błąd to traktowanie otwartego rozłącznika jak "dużego oporu", co prowadzi do odpowiedzi "prąd spadnie" zamiast "zostanie przerwany". Inny błąd to skupienie się na rezystorach i pominięcie faktu, że jeden otwarty styk w szeregu zatrzymuje cały prąd.
W modelu idealnym prąd wynosi 0 A. W praktyce mogą wystąpić znikome prądy upływu (np. przez pojemności pasożytnicze), ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że otwarty łącznik przerywa prąd.
W układach sterowania rozłącznik/łącznik służy do bezpiecznego odłączenia zasilania lub przerwania toru sterującego (np. zatrzymania pracy elementów wykonawczych). Zasada jest ta sama: otwarcie styku powoduje brak prądu w danej gałęzi.
Rozłącznik jest elementem sterowanym (otwierasz/zamykasz go celowo). Bezpiecznik działa samoczynnie przy przeciążeniu lub zwarciu i przerywa obwód przez stopienie wkładki. Oba mogą przerwać prąd, ale z innych przyczyn i w innym celu.
"Prąd spadnie" pasuje do sytuacji, gdy zwiększasz rezystancję, ale obwód nadal jest zamknięty (np. dokładanie opornika w szeregu). "Prąd zostanie przerwany" wybiera się wtedy, gdy w obwodzie pojawia się przerwa, np. otwarty rozłącznik.
Najpierw sprawdź, czy istnieje ciągłość obwodu. Jeśli w gałęzi szeregowej widzisz otwarty styk, przyjmij: prąd w tej gałęzi = 0. Dopiero gdy obwód jest zamknięty, analizuj opory, spadki napięć i zależności typu prawo Ohma.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że otwarcie rozłącznika oznacza przerwanie ciągłości toru prądowego.

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 2, rozdział o prądzie i obwodach (Current and Resistance / DC Circuits) – https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-2 (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL), materiały o obwodach elektrycznych i prądzie stałym – https://pl.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Obwód elektryczny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obw%C3%B3d_elektryczny (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki podstawowej (obwody prądu stałego, łączniki)
  • Materiały dydaktyczne o połączeniach szeregowych i równoległych
  • Kursy wprowadzające do automatyki/sterowania (pojęcie styku NO/NC, przerwa w obwodzie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego