W opisanej sytuacji decyzję w indywidualnej sprawie administracyjnej wydała osoba, która pozostaje w bliskiej relacji rodzinnej ze stroną postępowania. Taki układ rodzi konflikt interesów i narusza wymóg bezstronności przy prowadzeniu sprawy. W praktyce oznacza to, że osoba działająca w imieniu organu powinna zostać wyłączona od udziału w postępowaniu, a sprawa powinna być prowadzona przez inną, uprawnioną osobę.
Jeżeli mimo tego doszło do wydania decyzji i stała się ona ostateczna (bo strona nie wniosła odwołania), nie zamyka to drogi do jej wzruszenia. Prawo administracyjne przewiduje bowiem nadzwyczajne tryby, które służą usunięciu szczególnie istotnych wad postępowania. W tym kazusie właściwym trybem jest wznowienie postępowania, ponieważ problem dotyczy wady proceduralnej polegającej na braku bezstronności osoby rozstrzygającej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Stwierdzenie nieważności decyzji dotyczy innej grupy najcięższych wad decyzji. Sam fakt pokrewieństwa osoby rozstrzygającej ze stroną typowo kwalifikuje się jako przesłanka do ponownego przeprowadzenia sprawy (wznowienia), a nie automatycznie do eliminacji decyzji jako nieważnej.
- Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest "zastępczym odwołaniem". Co do zasady wymaga wcześniejszego wykorzystania właściwej drogi w administracji (zaskarżenia w toku instancji) i dochowania ustawowych terminów. Sam fakt, że decyzja jest ostateczna z powodu braku odwołania, nie oznacza jeszcze, że skarga będzie dopuszczalna i właściwa w tej konkretnej sytuacji.
- Odwołanie do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego nie jest typowym środkiem odwoławczym od decyzji o pozwoleniu na budowę w znaczeniu "drugiej instancji" w tym postępowaniu. Ponadto odwołanie jest środkiem zwyczajnym, a w kazusie decyzja już stała się ostateczna, więc właściwy jest tryb nadzwyczajny.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się pokrewieństwo/konflikt interesów osoby prowadzącej sprawę, najpierw myśl o wyłączeniu, a następnie o tym, jaki środek usuwa skutki wydania decyzji mimo braku bezstronności. W pytaniach o decyzję ostateczną najczęściej chodzi o wybór właściwego trybu nadzwyczajnego.
