KWALIFIKACJA FRK4 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 5.
Diagram przedstawia dochody i wydatki budżetu państwa w wybranych latach. W którym roku deficyt budżetowy był największy?
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje dochody i wydatki budżetu państwa w Polsce w wybranych latach: 1995,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Deficyt budżetowy to różnica między wydatkami a dochodami w tym samym roku (wydatki minus dochody).
Na wykresie największy "odstęp" między ciemnym słupkiem wydatków i jasnym słupkiem dochodów występuje w roku 2002, więc wtedy deficyt jest największy.

Pełne wyjaśnienie:

Deficyt budżetowy występuje wtedy, gdy wydatki budżetu państwa są większe niż dochody. W praktyce (i w tym zadaniu) porównuje się więc dla każdego roku różnicę: deficyt = wydatki − dochody.

Na wykresie dla każdego roku widzisz parę słupków: jasny oznacza dochody, a ciemny oznacza wydatki. Wielkość deficytu nie zależy od tego, jak wysokie są same wydatki, tylko od tego, jak duża jest różnica między słupkami w parze.

W roku 2002 ciemny słupek (wydatki) jest znacznie wyższy niż jasny (dochody) – wizualnie to największy odstęp w całym zestawieniu, więc właśnie wtedy deficyt jest największy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1995: słupki są do siebie najbardziej zbliżone, więc różnica (deficyt) jest najmniejsza.
  • 1998 oraz 1999: różnice są umiarkowane i zbliżone, ale wyraźnie mniejsze niż w 2002.

Typowa pułapka egzaminacyjna polega na pomyleniu deficytu z "wysokimi wydatkami" albo na odczytaniu tylko jednego słupka z pary. Aby temu zapobiec, zawsze: (1) sprawdź legendę, (2) porównaj dwa słupki w tym samym roku, (3) wybierz rok z największą różnicą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt budżetowy to sytuacja, gdy wydatki są większe niż dochody. Na wykresie słupkowym rozpoznasz go po tym, że słupek wydatków jest wyższy od słupka dochodów, a jego wielkość to różnica wysokości tych słupków.
Stosuj prostą zależność: deficyt = wydatki − dochody. Najpierw odczytaj z wykresu (lub tabeli) obie wartości dla tego samego roku, a potem odejmij dochody od wydatków. Wynik dodatni oznacza deficyt, a ujemny nadwyżkę.
Bo deficyt to nie "same wydatki", tylko różnica między wydatkami i dochodami. Rok może mieć bardzo wysokie wydatki, ale jeśli dochody są również wysokie, deficyt może być mniejszy niż w innym roku z niższymi wydatkami.
Najczęstsze pomyłki to: ignorowanie legendy (zamiana dochodów z wydatkami), porównywanie tylko jednego słupka zamiast pary, oraz mylenie deficytu z poziomem wydatków. Pomaga zasada: zawsze porównuj dwa słupki w tym samym roku.
Wybierz rok, w którym odstęp między słupkiem wydatków a słupkiem dochodów jest największy. To wizualny odpowiednik różnicy (wydatki − dochody). Nie musisz znać dokładnych liczb, jeśli skala jest czytelna i różnice są wyraźne.
Nadwyżka budżetowa występuje, gdy dochody przewyższają wydatki, czyli wynik (wydatki − dochody) jest ujemny. Deficyt to sytuacja odwrotna: wydatki są większe. Na wykresie nadwyżkę widać, gdy słupek dochodów jest wyższy.
Zwykle nie. W zadaniach z wykresem często wystarczy poprawne porównanie różnic między parami słupków. Obliczenia mogą pomóc, gdy różnice są podobne, ale kluczowe jest rozumienie, że deficyt to wydatki minus dochody.
Deficyt i ogólna kondycja finansów publicznych wpływają na otoczenie gospodarcze (np. potrzeby pożyczkowe państwa, klimat inwestycyjny). Dla przedsiębiorcy ważne jest rozumienie danych ekonomicznych i wykresów, bo wspiera to ocenę ryzyka i planowanie.
Gdy w danym roku wydatki przewyższają dochody, pojawia się deficyt, który trzeba pokryć finansowaniem. W ujęciu ogólnym odbywa się to np. przez emisję obligacji skarbowych lub zaciąganie kredytów. To nie zmienia definicji deficytu, ale wyjaśnia skutki.
Najpierw znajdź w legendzie, który kolor/odcień oznacza dochody, a który wydatki. Potem spójrz na jeden rok i sprawdź, czy interpretacja ma sens (np. czy oba słupki są w mln zł i są porównywane w tej samej skali). Dopiero wtedy oceniaj deficyt.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Kontekst zadania (dostarczony w treści): definicja deficytu jako ujemnej różnicy między dochodami a wydatkami (wydatki − dochody).
  • Opis ilustracji (dostarczony w treści): "Wykres słupkowy grupowany… największa różnica wysokości między słupkami w roku 2002" (analiza obrazu).

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw przedsiębiorczości: dział o finansach publicznych i budżecie państwa
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytywania wykresów słupkowych (dochody/wydatki/różnica)
  • Materiały edukacyjne o deficycie, nadwyżce i długu publicznym (ujęcie podstawowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego