Przy wyłączeniu prądu cewki przekaźnika w obwodzie prądu stałego prąd nie może zaniknąć skokowo, ponieważ cewka (indukcyjność) przeciwstawia się szybkim zmianom prądu. Energia zgromadzona w polu magnetycznym musi zostać oddana, a bez drogi rozładowania prowadzi to do powstania wysokiego napięcia indukowanego (przepięcia) o takiej polaryzacji, aby podtrzymać przepływ prądu.
Dioda podłączona równolegle do cewki (zaporowo w czasie normalnej pracy) po odłączeniu zasilania staje się spolaryzowana w kierunku przewodzenia i tworzy obwód dla prądu "wygaszania" cewki. W praktyce nie usuwa zjawiska samoindukcji, lecz ogranicza amplitudę przepięcia i pozwala bezpiecznie rozładować energię w obwodzie cewki. To chroni elementy sterujące (np. tranzystor, wyjście PLC) oraz zmniejsza ryzyko przebicia izolacji i zakłóceń.
Odpowiedź "likwiduje drgania styków przekaźnika podczas zadziałania" jest nietrafna, bo drgania styków (tzw. bounce) są zjawiskiem głównie mechanicznym i zależą od konstrukcji styków oraz dynamiki układu, a nie od diody przeciwprzepięciowej na cewce.
Odpowiedź "zmniejsza czas reakcji styków przekaźnika" również nie opisuje typowej funkcji diody. Co więcej, dioda zwykle wydłuża czas opadania prądu cewki (wolniejsze rozmagnesowanie), co może opóźniać zwolnienie przekaźnika, a nie przyspieszać reakcję.
Odpowiedź "zwiększa rezystancję styków przekaźnika" jest błędna, ponieważ dioda jest podłączona do cewki, a nie do toru prądowego styków. Rezystancja styków zależy od materiału, stanu powierzchni, docisku i obciążenia, nie od elementu tłumiącego przepięcie na cewce.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: dioda równoległa do cewki w DC = ochrona przed przepięciem i zakłóceniami; "kosztem" bywa wolniejsze zwalnianie przekaźnika.
