KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 29.
Dla 82-letniej podopiecznej z niedowładem lewej kończyny dolnej oraz zaburzeniami równowagi, do przemieszczania się po placówce należy wykorzystać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chodzik z hamulcami daje najszerszą podstawę podparcia i pozwala kontrolować tempo chodu, co jest kluczowe przy zaburzeniach równowagi. U osoby z niedowładem jednej kończyny dolnej laska, kula lub trójnóg zwykle zapewniają mniejszą stabilność i większe ryzyko upadku w DPS.

Pełne wyjaśnienie:

U 82-letniej osoby z niedowładem kończyny dolnej i jednocześnie zaburzeniami równowagi priorytetem jest maksymalna stabilizacja podczas chodu i ograniczenie ryzyka upadku na korytarzach, w łazience czy przy zmianach kierunku ruchu. Dlatego najlepszym wyborem jest chodzik z hamulcami, który zapewnia dużą bazę podparcia oraz umożliwia kontrolę prędkości i zatrzymanie się w bezpieczny sposób.

Dlaczego chodzik z hamulcami jest właściwy?

  • Stabilność: cztery punkty podparcia zwykle dają większą stabilność niż pojedyncza laska czy jedna kula.
  • Kontrola tempa: hamulce pomagają ograniczyć "rozpędzanie się" chodu i ułatwiają bezpieczne zatrzymanie, co jest istotne przy chwiejności.
  • Wsparcie obustronne: podopieczna może przenosić część ciężaru na kończyny górne i kompensować osłabienie kończyny dolnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kula łokciowa: zapewnia podparcie po jednej stronie; przy zaburzeniach równowagi może być niewystarczająca, bo baza podparcia jest mniejsza, a kontrola tułowia musi być lepsza.
  • Trójnóg: bywa stabilniejszy niż laska, ale nadal daje podparcie "po jednej stronie" i zwykle nie zapewnia takiej kontroli i stabilności jak chodzik w warunkach placówki.
  • Laska inwalidzka składana: to najmniej stabilna z wymienionych opcji; przy niedowładzie i chwiejności zwiększa ryzyko potknięcia oraz utraty równowagi.

Uwaga praktyczna dla opiekuna w DPS: dobór i ustawienie sprzętu powinny być skonsultowane z fizjoterapeutą, a opiekun powinien obserwować bezpieczeństwo (m.in. hamowanie, skręty, wstawanie, siadanie) i reagować na oznaki zmęczenia lub zawrotów głowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oceń, czy dominującym problemem jest chwiejność, osłabienie kończyny czy oba naraz. Przy wyraźnych zaburzeniach równowagi zwykle potrzebna jest większa baza podparcia (np. chodzik). W praktyce dobór powinien potwierdzić fizjoterapeuta, a opiekun dba o bezpieczne użytkowanie.
Chodzik z hamulcami daje większą stabilność i pozwala kontrolować prędkość oraz zatrzymanie. W DPS są długie korytarze i częste skręty, więc możliwość bezpiecznego wyhamowania zmniejsza ryzyko upadku. Laska daje tylko punktowe podparcie i wymaga lepszej kontroli równowagi.
Niedowład to osłabienie siły mięśniowej, które utrudnia przenoszenie ciężaru ciała, unoszenie stopy i stabilizację kolana/biodra. W chodzie może to powodować utykanie, potykanie się i kompensacje tułowia. Dlatego często potrzebne jest dodatkowe podparcie i asekuracja.
Kula łokciowa zwykle daje podparcie w jednym punkcie i wymaga dobrej koordynacji, ale jest zwrotna. Trójnóg ma trzy "stopki", więc może być stabilniejszy podczas stania, jednak nadal jest podporą jednostronną. Obie opcje często są mniej stabilne niż chodzik przy dużej chwiejności.
Laska składana bywa niewystarczająca, gdy występują wyraźne zaburzenia równowagi, częste potknięcia, lęk przed upadkiem lub znaczne osłabienie kończyny dolnej. Daje najmniejszą stabilność z typowych podpór. W takich sytuacjach rozważa się stabilniejszy sprzęt i konsultację fizjoterapeuty.
Opiekun powinien iść blisko, po stronie słabszej, gotowy do podtrzymania tułowia, ale bez ciągnięcia za sprzęt. Trzeba pilnować, aby podopieczna nie "wieszała się" na chodziku i używała hamulców zgodnie z zaleceniem. Ważne są też przerwy i obserwacja objawów zmęczenia.
W placówce występują liczne bodźce i sytuacje wymagające korekty postawy: mijanie innych osób, skręty, wąskie przejścia, progi czy mokra podłoga. Przy zaburzeniach równowagi reakcje obronne są wolniejsze, a każdy błąd kroku może skończyć się upadkiem. Stabilniejsza pomoc do chodu ogranicza to ryzyko.
To zależy od sprawności rąk, zrozumienia zasad użycia hamulców, kondycji i oceny ryzyka upadku. Część osób potrzebuje stałej asekuracji, inne tylko nadzoru. W DPS decyzję o stopniu samodzielności warto oprzeć na ocenie funkcjonalnej (np. fizjoterapeuty) i obserwacji w codziennych sytuacjach.
Częsty błąd to wybór zbyt "lekkiej" podpory (laska/kula) mimo dużej chwiejności, bo wydaje się wygodniejsza. Inny błąd to ignorowanie hamulców i regulacji wysokości, co pogarsza postawę i kontrolę chodu. Pomyłki wynikają też z oceniania tylko siły nóg, a nie równowagi i bezpieczeństwa w środowisku.
Ucz się przez porównywanie podpór: laska (najmniej stabilna), trójnóg (pośrednio), kula (jednostronna), chodzik (najbardziej stabilny w typowych przypadkach chwiejności). Ćwicz rozpoznawanie wskazań: niedowład + zaburzenia równowagi zwykle wymagają większej stabilizacji. Zapamiętaj też zasady asekuracji i profilaktyki upadków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Chodzik z hamulcami daje najszerszą podstawę podparcia i pozwala kontrolować tempo chodu, co jest kluczowe przy zaburzeniach równowagi."

Źródła:

  • Physiopedia: "Walking Aids" (opis rodzajów pomocy do chodu i ich zastosowań) – https://www.physio-pedia.com/Walking_Aids - dostęp 2026-02-18
  • NHS (UK): "Mobility aids" (informacje o pomocach w poruszaniu się, bezpieczeństwie i doborze) – https://www.nhs.uk/conditions/social-care-and-support-guide/care-services-equipment-and-care-homes/mobility-aids/ - dostęp 2026-02-18
  • MSD Manuals (Consumer Version): "Walking with a Cane" oraz powiązane treści o doborze podpór (ogólne zasady używania pomocy do chodu) – https://www.msdmanuals.com/home/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu profilaktyki upadków u osób starszych (opieka długoterminowa)
  • Podręczniki/kompendia dla opiekunów medycznych i opiekunów w DPS dotyczące sprzętu pomocniczego
  • Ogólnodostępne opracowania fizjoterapeutyczne o doborze pomocy do chodu (np. portale edukacyjne fizjoterapii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego