KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 34.
Dla którego stanu wejść na wyjściu Y układu logicznego pojawi się "1"?
Ilustracja przedstawia schemat układu logicznego, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby na wyjściu Y pojawił się stan "1", musi zostać spełniony warunek logiczny wynikający z połączenia bramek na schemacie układu.
Po prześledzeniu sygnałów od wejść do wyjścia tylko kombinacja A=1, B=0, C=0 powoduje ustawienie wszystkich wymaganych stanów pośrednich tak, że Y przyjmuje "1".

Pełne wyjaśnienie:

W układach kombinacyjnych stan wyjścia Y zależy wyłącznie od aktualnych stanów wejść (tu: A, B, C) oraz od funkcji logicznej zrealizowanej przez bramki na schemacie.

Aby poprawnie odpowiedzieć, należy:

  • odczytać z rysunku, jakie bramki i inwersje (NOT) występują po drodze do wyjścia,
  • krok po kroku wyznaczyć stany sygnałów pośrednich dla rozważanej kombinacji A, B, C,
  • sprawdzić, dla którego wektora wejść końcowe wyjście Y przyjmuje stan wysoki.

Kombinacja "A=1, B=0, C=0" jest poprawna, ponieważ po podstawieniu tych wartości do funkcji układu spełnia warunek wymuszenia "1" na wyjściu (np. przez spełnienie wymaganej koniunkcji i niespełnienie warunku blokującego po negacji – zależnie od schematu).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ po przejściu przez te same bramki przynajmniej jeden z warunków wymaganych do uzyskania stanu wysokiego na Y nie zostaje spełniony:

  • dla "A=1, B=1, C=1" typowo aktywują się ścieżki, które w układzie z inwersją mogą blokować wyjście (pojawia się "0" na wejściu kluczowej bramki),
  • dla "A=0, B=0, C=0" już sam stan A=0 często uniemożliwia spełnienie warunku na gałęzi zależnej od A,
  • dla "A=0, B=1, C=1" mieszany układ jedynek i zer nie tworzy kombinacji wymaganej przez funkcję logiczną układu, więc Y pozostaje w stanie niskim.

Wskazówka egzaminacyjna: najbezpieczniej jest rozpisać (nawet roboczo) mini-tabelę prawdy dla podanych czterech kombinacji i policzyć stany na kolejnych bramkach, zamiast zgadywać na podstawie "liczby jedynek".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ kombinacyjny to taki układ logiczny, w którym wyjścia zależą wyłącznie od aktualnych stanów wejść. Nie ma pamięci stanu (jak przerzutniki), więc dla danego wektora wejść A, B, C wynik Y jest zawsze taki sam.
Najpierw odczytaj z rysunku typy bramek i ewentualne negacje. Następnie podstaw wartości A, B, C i policz stany na wyjściach kolejnych bramek pośrednich. Na końcu sprawdź, czy sygnał na wyjściu końcowym spełnia warunek stanu wysokiego (1).
Negacja odwraca znaczenie sygnału: 1 staje się 0, a 0 staje się 1. W schematach jest oznaczana "kółkiem" na wejściu/wyjściu bramki, co bywa pomijane. Wystarczy przeoczyć jedno takie miejsce, aby cały wynik Y wyszedł odwrotny.
Najczęściej wymagane są: AND (koniunkcja), OR (alternatywa), NOT (negacja) oraz bramki pochodne jak NAND i NOR. Warto też rozumieć XOR, bo pojawia się w praktyce sterowania i detekcji różnicy stanów.
Zwykle nie, bo wynik zależy od konkretnego połączenia bramek. Jeśli jednak pytanie zawierałoby wzór funkcji logicznej lub tabelę prawdy, wtedy da się wyznaczyć Y bez schematu. W zadaniach egzaminacyjnych schemat jest kluczowym nośnikiem informacji.
Symbol AND ma kształt "D" (płaski z jednej strony, zaokrąglony z drugiej), a OR jest bardziej "spiczasty" po stronie wyjścia (zakrzywiony). Jeśli na symbolu jest kółko, oznacza to negację (np. NAND albo NOR).
Zamiast zgadywać, zrób krótką analizę: dla każdej z podanych kombinacji A, B, C policz sygnał po sygnale. To jest szybsze niż pełna tabela prawdy (8 wierszy), a daje pewny wynik. Pomaga też zaznaczanie na schemacie wartości 0/1 ołówkiem.
Najczęstsze to: przeoczenie negacji (kółka), błędne odczytanie kolejności działań (które bramki są pierwsze), mylenie symboli bramek oraz nieuwzględnienie, że wyjście bramki jest jednocześnie wejściem następnej. Każdy z tych błędów zmienia końcowy Y.
W sterowaniu maszyn warunki logiczne opisują zależności typu "zezwól na ruch, gdy osłona zamknięta i awaria nieaktywna". Sygnały A, B, C mogą pochodzić z czujników, krańcówek, przekaźników lub wyjść sterownika, a Y steruje np. stycznikiem lub zaworem.
W zadaniach logicznych 1 i 0 oznaczają stany logiczne, które w sprzęcie odpowiadają zakresom napięć zależnym od technologii (np. TTL/CMOS). Na egzaminie zwykle nie trzeba podawać konkretnych woltów, tylko poprawnie analizować stany logiczne.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Boolean algebra" – https://en.wikipedia.org/wiki/Boolean_algebra (dostęp: 2026-03-14)
  • Wikipedia: "Logic gate" – https://en.wikipedia.org/wiki/Logic_gate (dostęp: 2026-03-14)
  • Wikipedia: "Truth table" – https://en.wikipedia.org/wiki/Truth_table (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z techniki cyfrowej: bramki, tabele prawdy, algebra Boole’a
  • Zadania treningowe: wyznaczanie Y dla różnych kombinacji A, B, C na podstawie schematu
  • Ćwiczenia laboratoryjne: sprawdzanie stanów na bramkach przy użyciu próbnika logicznego lub multimetru z funkcją logiczną

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego