W kosztorysie (także dla robót ogrodniczych) koszty bezpośrednie są wynikiem prostego przeliczenia ilości (nakładów) i ceny jednostkowej dla danej pozycji. Dlatego podstawowa metoda kontroli poprawności tabeli to sprawdzenie, czy zachodzi relacja:
nakłady × cena jednostkowa = koszt bezpośredni
W analizowanej pozycji obsadzenia kwietnika krzewami róż wyszczególniono składniki robocizny i materiałów. Dla "Wody" w tabeli występują dane: nakłady 0,25 (m³) oraz cena jednostkowa 5,00 zł. Po przemnożeniu otrzymujemy 0,25 × 5,00 = 1,25 zł. Skoro w kolumnie kosztów wpisano 1,00 zł, jest to błąd rachunkowy w wartości kosztu bezpośredniego tej pozycji.
Pozostałe odpowiedzi nie wskazują błędnie wpisanej wartości kosztów bezpośrednich, ponieważ dla danych widniejących w tabeli działania się zgadzają:
- "Robocizny" – koszt wynika z przemnożenia nakładów robocizny przez stawkę, więc rachunkowo jest spójny.
- "Materiału roślinnego" – koszt roślin jest zgodny z mnożeniem nakładów i ceny jednostkowej.
- "Gliny" – nawet jeśli ktoś ma wątpliwości co do samego poziomu nakładów, pytanie dotyczy wpisanej wartości kosztu; dla wartości podanych w tabeli (nakłady i cena) koszt jest policzony poprawnie.
Na egzaminie warto pamiętać o typowej pułapce: zadanie nie pyta o to, czy nakłady są "normowe", tylko o to, gdzie nie zgadza się arytmetyka w kolumnie kosztów bezpośrednich.
