W pytaniu sprawdzana jest umiejętność interpretacji tolerancji dla surowych odlewów. W odlewnictwie pole tolerancji (często oznaczane jako T) nie jest dobierane jak w pasowaniach obróbkowych, tylko wynika z przypisanej klasy dokładności odlewu (CT) oraz z wielkości wymiaru nominalnego.
Aby wskazać poprawną wartość, należy wykonać logiczną sekwencję kroków:
- Krok 1: rozpoznać, że chodzi o surowy odlew (czyli bez obróbki skrawaniem) oraz o średnicę zewnętrzną o wymiarze nominalnym 100 mm.
- Krok 2: uwzględnić, że podano klasę CT12 – to ona determinuje poziom dopuszczalnej zmienności wymiaru w odlewie.
- Krok 3: odczytać z właściwej tabeli dla CT12 wartość pola tolerancji odpowiadającą przedziałowi, w którym znajduje się 100 mm.
Dla tego zestawu danych prawidłowe pole tolerancji wynosi 6,0 mm. Oznacza to, że rzeczywiste wykonanie średnicy może się wahać w granicach tego pola (zgodnie z zasadami przypisania odchyłek w danym systemie tolerancji odlewów).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 5,0 mm – to typowa "wartość pośrednia", którą łatwo wybrać intuicyjnie, ale nie wynika z właściwego odczytu dla CT12 i 100 mm.
- 4,4 mm – może odpowiadać innej klasie CT lub innemu zakresowi wymiarowemu; błąd wynika zwykle z pomylenia wiersza/kolumny w tabeli.
- 9,0 mm – jest zbyt duże dla wskazanej kombinacji klasy i wymiaru; taka wartość pasowałaby do "luźniejszej" dokładności lub większego wymiaru nominalnego.
W praktyce (np. przy korpusie pompy) poprawny odczyt pola tolerancji pomaga dobrać naddatek na obróbkę oraz ocenić, czy odlew ma szansę spełnić wymagania wymiarowe po obróbce i kontroli.
