KWALIFIKACJA OGR1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 10.
Długość doniczki na rysunku wynosi 10 cm, a w rzeczywistości 50 cm. W jakiej skali wykonano rysunek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala rysunku to stosunek wymiaru na rysunku do wymiaru rzeczywistego.
Obliczamy 10 cm : 50 cm i skracamy przez 10, otrzymując 1 : 5.
To oznacza, że 1 cm na rysunku odpowiada 5 cm w rzeczywistości, czyli rysunek jest 5 razy pomniejszony.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku określa, w jakiej proporcji przedstawiono obiekt: to stosunek wymiaru na rysunku do wymiaru rzeczywistego. Dla pomniejszeń zapis ma zwykle postać 1:n, a dla powiększeń n:1.

W tym zadaniu długość doniczki:

  • na rysunku: 10 cm,
  • w rzeczywistości: 50 cm.

Liczymy więc skalę jako: 10 : 50. Następnie upraszczamy (skracamy) stosunek, dzieląc obie liczby przez 10:

(10 ÷ 10) : (50 ÷ 10) = 1 : 5

Odpowiedź "1:5" jest poprawna, bo oznacza, że każdy 1 cm na rysunku odpowiada 5 cm w rzeczywistości. Innymi słowy, rysunek jest 5 razy mniejszy od obiektu rzeczywistego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1:4" oznaczałoby, że 10 cm na rysunku odpowiada 40 cm w rzeczywistości, co nie zgadza się z danymi.
  • "1:10" oznaczałoby, że 10 cm na rysunku odpowiada 100 cm w rzeczywistości.
  • "1:2" oznaczałoby, że 10 cm na rysunku odpowiada 20 cm w rzeczywistości.

W praktyce (również przy projektach florystycznych) warto zapamiętać zasadę: pierwsza wartość w zapisie skali odnosi się do rysunku. Jeśli obiekt na papierze jest mniejszy niż w rzeczywistości, wynik powinien wyjść w formie 1:n.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala rysunku to proporcja między wymiarem na szkicu a wymiarem rzeczywistym obiektu. Najczęściej liczy się ją jako rysunek:rzeczywistość. Zapis 1:n oznacza pomniejszenie (na papierze jest mniejsze), a n:1 oznacza powiększenie.
Ustal stosunek wymiar na rysunku : wymiar rzeczywisty, a potem go skróć. Przykład: 10 cm : 50 cm = 10:50. Dzielisz obie strony przez 10 i dostajesz 1:5. To znaczy, że 1 cm na rysunku odpowiada 5 cm w realu.
Bo skala ma opisywać, ile jest na rysunku w porównaniu do rzeczywistości: 10 cm na rysunku odpowiada 50 cm w realu. To pomniejszenie, więc wynik musi mieć postać 1:n. Zapis 5:1 oznaczałby powiększenie (rysunek większy niż obiekt).
W praktycznych szkicach projektowych (także we florystyce) często spotyka się skale pomniejszeń, np. 1:5, 1:10, 1:20 czy 1:50. Dobór zależy od tego, jak duży jest obiekt i ile miejsca ma kartka. Zawsze sprawdzaj, czy rysunek ma sensowne wymiary.
Tak. Skala 1:5 oznacza, że każdy wymiar na rysunku jest pięciokrotnie mniejszy niż w rzeczywistości. Czyli 1 cm na papierze odpowiada 5 cm w realu. Uwaga: dotyczy to długości; pola i objętości nie zmieniają się liniowo.
Możesz wykonać szybki test: przy skali 1:5 wymiar rzeczywisty powinien być 5 razy większy niż na rysunku. Jeśli na rysunku masz 10 cm, to w realu powinno wyjść 10×5 = 50 cm. Gdy test nie pasuje, skala jest błędna.
Najpierw zapisz stosunek (rysunek:rzeczywistość), a potem skracaj przez największy wspólny dzielnik. Jeśli trzeba, możesz przejść na milimetry, aby uniknąć ułamków. W egzaminach zwykle dobiera się dane tak, by skala po skróceniu była prosta (np. 1:5, 1:10).
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie stosunku (rzeczywistość:rysunek zamiast rysunek:rzeczywistość), mylenie pomniejszenia z powiększeniem oraz nieskracanie proporcji do najprostszej postaci. Pomaga zasada: pierwsza liczba odnosi się do rysunku.
Tak, muszą być spójne. Skala to stosunek dwóch długości, więc obie wartości powinny być w tych samych jednostkach (np. cm i cm albo mm i mm). Jeśli jedna wartość jest w cm, a druga w mm, najpierw przelicz jednostki, a dopiero potem wyznacz stosunek i go skróć.
Przydaje się przy planowaniu dekoracji w przestrzeni (witryna, sala, stół), doborze wielkości naczyń i podstaw oraz przygotowaniu czytelnego projektu dla klienta. Skala pomaga zachować proporcje i uniknąć sytuacji, w której gotowa kompozycja "nie mieści się" w przewidzianym miejscu.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala (rysunek techniczny)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(rysunek_techniczny) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Skala" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL), "Stosunki i proporcje" – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/x18ca194a:ratio-proportion-topic (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw rysunku technicznego (pojęcie skali i skracanie stosunków)
  • Ćwiczenia z proporcji i skali (zadania typu: rysunek–rzeczywistość, skracanie ułamków/stosunków)
  • Przykładowe projekty florystyczne wykonywane na papierze milimetrowym w skali 1:5 i 1:10

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego