KWALIFIKACJA OGR4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 20.
Długość zbiornika wodnego wynosi 8 m. Ile wyniesie długość tego zbiornika na planie sporządzonym w skali 1:50?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:50 oznacza, że 1 jednostka na planie odpowiada 50 jednostkom w terenie. 8 m = 800 cm, więc długość na planie to 800 ÷ 50 = 16 cm. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z pomylenia dzielenia z mnożeniem lub z braku zamiany metrów na centymetry.

Pełne wyjaśnienie:

W skali 1:50 każdy wymiar na planie jest 50 razy mniejszy niż w rzeczywistości. Oznacza to prostą zależność:

wymiar na planie = wymiar w terenie / 50.

Krok 1: zamiana jednostek. W zadaniu długość zbiornika w terenie wynosi 8 m. Ponieważ odpowiedzi podano w centymetrach, zamieniamy metry na centymetry:

8 m = 8 × 100 cm = 800 cm.

Krok 2: zastosowanie skali 1:50. Długość na planie:

800 cm ÷ 50 = 16 cm.

Dlatego odpowiedź "16 cm" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "8 cm" to częsty efekt "przeniesienia" liczby z treści zadania bez obliczeń albo błędnego założenia, że 8 m w terenie to 8 cm na planie.
  • "4 cm" może wynikać z użycia niewłaściwego przelicznika (np. potraktowania skali jak 1:200 lub wykonania dodatkowego, nieuzasadnionego podziału).
  • "2 cm" bywa wynikiem dzielenia 8 m przez 4 (lub innej przypadkowej operacji) albo pomylenia skali z inną często spotykaną w praktyce.

Wskazówka egzaminacyjna: przy skali 1:n zawsze sprawdź kierunek: jeśli liczysz z terenu na plan, to zwykle dzielisz przez n. Gdy liczysz z planu na teren, zwykle mnożysz przez n. I zawsze pilnuj jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:50 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 50 jednostkom w terenie (w tych samych jednostkach). Czyli 1 cm na planie to 50 cm w rzeczywistości. Aby policzyć wymiar na planie z wymiaru rzeczywistego, najczęściej dzielisz przez 50.
Najpierw ujednolić jednostki. 1 m = 100 cm, więc 8 m = 8 × 100 cm = 800 cm. Dopiero potem stosujesz skalę (np. dzielisz 800 cm przez 50 dla skali 1:50). To ogranicza typowe błędy z jednostkami.
Gdy masz długość w terenie, użyj wzoru: długość na planie = długość w terenie / 50. Jeśli wynik ma być w cm, wcześniej zamień metry na centymetry. W skali 1:50 obiekt jest 50 razy mniejszy na planie niż w rzeczywistości.
Bo przeliczasz z rzeczywistości na rysunek. Skala 1:50 to pomniejszenie: rysunek jest 50 razy mniejszy. Mnożenie stosuje się w drugą stronę, gdy chcesz policzyć wymiar rzeczywisty na podstawie wymiaru z planu (plan → teren).
Tak. Skala 1:50 jest zapisem proporcji: 1 cm na planie odpowiada 50 cm w terenie (czyli 0,5 m). Dzięki temu możesz szybko oszacować wymiary: np. 10 cm na planie to 500 cm w terenie, czyli 5 m.
Najczęstsze pomyłki to: brak zamiany m na cm, wykonanie mnożenia zamiast dzielenia, wpisanie liczby z treści (np. 8) jako wyniku oraz pomylenie skali 1:50 z 1:500 lub 1:100. Pomaga zapisanie wzoru i sprawdzenie, czy wynik jest sensownie mniejszy.
Zadaj sobie pytanie: czy plan jest mniejszy od rzeczywistości? Dla 8 m w terenie wynik na planie powinien być zdecydowanie mniejszy niż 800 cm. W skali 1:50 to około 16 cm, co jest realistyczne dla rysunku. Wyniki rzędu setek cm oznaczają błąd kierunku obliczeń.
Skalę 1:50 często stosuje się do rysunków bardziej szczegółowych, np. fragmentów zagospodarowania, detali małej architektury, układu nawierzchni, obrzeży, rabat i elementów wodnych. Daje ona większą czytelność niż skale typu 1:100 przy zachowaniu wygodnego formatu arkusza.
Wtedy liczysz w drugą stronę: wymiar w terenie = wymiar na planie × 50. Jeśli masz np. 12 cm na planie, to w terenie będzie 12 × 50 = 600 cm, czyli 6 m. Zawsze pamiętaj o jednostkach i na końcu ewentualnie zamień cm na m.
Można, jeśli konsekwentnie trzymasz się jednostek. Przykładowo: 8 m / 50 = 0,16 m. Następnie zamieniasz 0,16 m na centymetry: 0,16 × 100 = 16 cm. W praktyce uczniom łatwiej uniknąć błędów, gdy od razu przechodzą na cm.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:50 oznacza, że 1 jednostka na planie odpowiada 50 jednostkom w terenie.

Źródła:

  • PN-EN ISO 5455:1998, Rysunek techniczny — Skale (norma dotycząca zasad stosowania skali na rysunkach technicznych)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) - dostęp 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rysunku technicznego/rysunku zawodowego (dział: skale rysunkowe)
  • Normy dotyczące skali na rysunkach technicznych (sekcje o definicji skali i zapisie 1:n)
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania skali map i planów (zadania: m↔cm, skale 1:20, 1:50, 1:100)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego