KWALIFIKACJA DRM5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Długotrwałe działanie promieni słonecznych na tkaninę dekoracyjną może powodować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długotrwała ekspozycja tkaniny na promienie słoneczne (zwłaszcza UV) powoduje fotochemiczną degradację barwników, co objawia się utratą intensywności koloru, czyli wypłowieniem. Marszczenia wynikają głównie z odkształceń, mechacenie z tarcia, a zgrubienia z uszkodzeń struktury lub zabrudzeń.

Pełne wyjaśnienie:

Długotrwałe działanie promieni słonecznych na tkaniny dekoracyjne prowadzi przede wszystkim do wypłowienia, czyli widocznego blaknięcia koloru. Mechanizm jest głównie fotochemiczny: promieniowanie (w tym UV) może rozrywać wiązania w cząsteczkach barwników lub modyfikować ich strukturę, przez co tkanina traci pierwotną intensywność barwy. W praktyce tapicerskiej widać to często jako jaśniejszy pas na oparciu lub siedzisku od strony okna.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, bo zwykle wynikają z innych czynników eksploatacyjnych:

  • "marszczenia" są typowe dla odkształceń mechanicznych: niewłaściwego naciągu tkaniny, pracy pianki, błędów montażowych lub długotrwałego obciążenia w jednym miejscu. Słońce może pośrednio wpływać na temperaturę, ale nie jest to podstawowy i najbardziej charakterystyczny skutek promieniowania.
  • "mechacenia" (pilling) powstaje głównie wskutek tarcia i ścierania włókien podczas użytkowania (np. odzież, częste siadanie, czyszczenie). Jest to zjawisko mechaniczne, a nie typowo "słoneczne".
  • "zgrubienia" mogą być efektem miejscowych uszkodzeń, zanieczyszczeń, zaciągnięć, zlepienia włókien lub wad materiału. Nie są standardowym, pierwszoplanowym następstwem długiej ekspozycji na światło.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się czynnik środowiskowy "promienie słoneczne", najczęściej sprawdzana jest trwałość barwy i odporność materiału na światło, czyli ryzyko wypłowienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wypłowienie to utrata intensywności koloru tkaniny, najczęściej widoczna jako jaśniejsze fragmenty. Zwykle wynika z działania światła (w tym UV), które stopniowo degraduje barwniki. W tapicerce objawia się nierówną barwą na powierzchniach wystawionych na słońce.
Promieniowanie słoneczne, szczególnie UV, może wywoływać reakcje fotochemiczne w barwnikach i włóknach. Z czasem cząsteczki barwnika zmieniają strukturę i słabiej pochłaniają światło, przez co kolor wygląda na jaśniejszy. To typowy efekt długiej ekspozycji przy oknach.
Zależy to od rodzaju włókien, barwników i wykończenia, ale w praktyce warto szukać w karcie produktu informacji o "odporności na światło" lub "trwałości barwy". Im wyższy deklarowany poziom odporności, tym mniejsze ryzyko wypłowienia przy nasłonecznieniu.
Wypłowienie to zmiana samego koloru materiału (często równomierna na stronie nasłonecznionej), której nie da się "doczyścić". Zabrudzenie zwykle ma powierzchniowy charakter i po czyszczeniu może zniknąć lub się zmniejszyć. Pomaga porównanie z fragmentem osłoniętym (np. pod poduszką).
Najczęściej marszczenia wynikają z przyczyn mechanicznych: złego naciągu, pracy wypełnienia, obciążeń i użytkowania. Słońce może pośrednio wpływać przez podgrzewanie materiału, ale nie jest typową główną przyczyną marszczeń. Na egzaminie słońce zwykle kojarzy się z wypłowieniem.
Mechacenie (pilling) powstaje od tarcia: podczas siadania, przesuwania odzieży, czyszczenia lub kontaktu z chropowatymi powierzchniami. To zjawisko mechaniczne, związane z wyciąganiem i splątaniem włókien. Promieniowanie słoneczne może osłabiać materiał, ale nie jest typowym "sprawcą" pillingu.
Pomagają proste działania: ustawienie mebla dalej od bezpośredniego słońca, stosowanie rolet/zasłon, folii przeciwsłonecznych oraz rotacja poduszek (zamiana stron). Warto też wybierać tkaniny o lepszej odporności na światło, jeśli mebel będzie stał przy oknie.
Gdy w treści pojawia się czynnik: słońce, światło, promieniowanie lub długotrwała ekspozycja przy oknie, zwykle chodzi o degradację barwników i zmianę koloru. Mechacenie wybiera się raczej przy słowach: tarcie, ścieranie, intensywne użytkowanie, kontakt z odzieżą.
Najczęściej widać jaśniejszy odcień w miejscu najbardziej nasłonecznionym, różnicę barwy między elementami (np. siedzisko vs. bok), albo "cień" po poduszce, która zasłaniała fragment. Zmiana jest trwała i nie znika po czyszczeniu, bo dotyczy barwnika.
W praktyce jest to trudne, bo wypłowienie oznacza trwałą zmianę barwnika. Doraźnie można maskować różnicę (np. przez zmianę ułożenia elementów), ale pełne przywrócenie koloru zwykle wymaga wymiany materiału lub wykonania ponownego obicia. Dlatego ważna jest profilaktyka i dobór tkaniny.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Długotrwała ekspozycja tkaniny na promienie słoneczne (zwłaszcza UV) powoduje fotochemiczną degradację barwników, co objawia się utratą intensywności koloru, czyli wypłowieniem."

Źródła:

  • ISO 105-B02:2014, Textiles — Tests for colour fastness — Part B02: Colour fastness to artificial light: Xenon arc fading lamp test
  • Wikipedia: Photodegradation (fotodegradacja) — https://en.wikipedia.org/wiki/Photodegradation (dostęp: 2026-02-27)
  • ASTM G154 (standard ekspozycji tworzyw na UV w urządzeniach fluorescencyjnych) — opis standardu: https://www.astm.org/g0154-16.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa włókienniczego (działy: trwałość barwy, degradacja barwników)
  • Karty techniczne tkanin tapicerskich (parametry odporności na światło/trwałości koloru)
  • Materiały szkoleniowe producentów tkanin i mebli tapicerowanych dotyczące użytkowania i pielęgnacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego