KWALIFIKACJA BUD11 - WRZESIEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Do 25 kg suchej mieszanki wylewki cementowej należy dodać 5 litrów wody w celu uzyskania żądanej konsystencji. Jaką objętość wody należy dodać do 150 kg suchej mieszanki, aby uzyskać wylewkę cementową o takiej samej konsystencji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosunek wody do suchej mieszanki musi pozostać taki sam: 5 l na 25 kg, czyli 0,2 l/kg. Dla 150 kg obliczamy 150 × 0,2 = 30 l. Taka ilość wody zapewni tę samą konsystencję wylewki jak w danych wyjściowych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano proporcję przygotowania wylewki: do 25 kg suchej mieszanki dodaje się 5 litrów wody, aby uzyskać określoną konsystencję. Jeżeli chcemy uzyskać taką samą konsystencję przy większej ilości suchej mieszanki, to musimy zachować ten sam stosunek wody do masy (proporcjonalność prosta).

Krok 1: wyznaczenie ilości wody na 1 kg
5 l / 25 kg = 0,2 l/kg.

Krok 2: przeliczenie na 150 kg
150 kg × 0,2 l/kg = 30 l.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "30 litrów".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "25 litrów" – wynika z błędnego mnożenia lub zaniżenia skali. Dla 150 kg potrzeba 6 razy więcej mieszanki niż 25 kg, więc wody też musi być 6 razy więcej, czyli 5×6=30 l.
  • "5 litrów" – to typowy błąd zakotwiczenia: przepisanie wartości z danych bez uwzględnienia, że masa mieszanki wzrosła sześciokrotnie.
  • "150 litrów" – to przeszacowanie (np. mylenie l/kg z kg/l albo założenie 1 litr na 1 kg). Taki dobór nie wynika z podanej proporcji 5 l na 25 kg.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "takiej samej konsystencji" niemal zawsze chodzi o zachowanie stałego stosunku składników. Najszybciej policzyć to przez sprowadzenie do jednostki: ile przypada na 1 kg, a potem przemnożyć przez wymaganą masę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj proporcji: najpierw policz, ile wody przypada na 1 kg mieszanki (l/kg), a potem pomnóż przez nową masę. To najpewniejsza metoda, bo zachowuje stały stosunek woda–mieszanka i tę samą konsystencję.
Bo warunek "taka sama konsystencja" oznacza ten sam stosunek wody do suchej mieszanki. Gdy masa mieszanki rośnie np. 6 razy, ilość wody też musi wzrosnąć 6 razy, inaczej mieszanka będzie zbyt rzadka lub zbyt gęsta.
To receptura dozowania: 5 l/25 kg = 0,2 l/kg. Taki przelicznik pozwala szybko obliczać wodę dla dowolnej ilości worków, zachowując parametry robocze. W praktyce kontroluje się też zalecenia producenta i warunki na budowie.
Najczęściej: przepisanie 5 l bez przeliczenia, odwrócenie proporcji (dzielenie nie tej liczby), oraz pomyłka w skali (np. 150/25 pomylone z 150/5). Pomaga metoda "na 1 kg" i sprawdzenie, czy wynik ma sens.
W zadaniach egzaminacyjnych tak, jeśli wprost podano proporcję i wymagają "tej samej konsystencji". W praktyce budowlanej ilość wody bywa korygowana w granicach zaleceń producenta (np. przez chłonność podłoża, temperaturę), ale nie "dowolnie".
Policz skalę: 150 kg to 6 razy więcej niż 25 kg. Skoro wody było 5 l, to przy tej samej konsystencji musi być 6 razy więcej: 5×6. Ta metoda jest szybka i minimalizuje ryzyko błędu rachunkowego.
Oceń rząd wielkości: skoro 25 kg potrzebuje 5 l, to 50 kg potrzebuje około 10 l, 100 kg około 20 l, a 150 kg około 30 l. Jeśli wychodzi np. 5 l albo 150 l, to znak, że proporcja została użyta błędnie.
Traktuj to jako "pułapkę" na błąd jednostek. Wróć do przelicznika l/kg: 5/25=0,2 l/kg. Pomnóż przez masę i sprawdź sens wyniku. Skrajne wartości często wynikają z mylenia 0,2 z 2 albo z 1.
Zbyt dużo wody pogarsza parametry (większy skurcz, ryzyko spękań, dłuższe wiązanie), a zbyt mało utrudnia rozprowadzenie i zagęszczenie. Dlatego na egzaminie i w praktyce kluczowe jest trzymanie proporcji oraz zaleceń technologicznych.
Przećwicz: proporcje, przeliczanie "na 1 jednostkę" (np. na 1 kg lub 1 worek) oraz szybkie sprawdzanie skali (ile razy wzrosła ilość materiału). Warto rozwiązać kilka zadań z zapraw, klejów i wylewek, bo schemat jest podobny.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stosunek wody do suchej mieszanki musi pozostać taki sam: 5 l na 25 kg, czyli 0,2 l/kg. Dla 150 kg obliczamy 150 × 0,2 = 30 l.

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Proporcje i zależności proporcjonalne: https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – Proporcjonalność prosta: https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-03-01)
  • CKE – Informator o egzaminie zawodowym (materiały ogólne dot. zasad zadań): https://cke.gov.pl/egzamin-zawodowy/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki zawodowej: proporcje i procenty
  • Instrukcje producentów (karty techniczne) mieszanek posadzkowych – zasady dozowania wody
  • Materiały szkoleniowe BUD.11 z działu "przygotowanie zapraw i mieszanek"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego