Elastyczność powłoki lakierowej to jej zdolność do odkształcenia pod wpływem gięcia bez powstania uszkodzeń takich jak pęknięcia, odpryski lub odwarstwienie od podłoża. W praktyce warsztatowej i w kontroli jakości ma to duże znaczenie, bo elementy blaszane mogą ulegać odkształceniom podczas montażu, naprawy i eksploatacji.
Do oceny elastyczności stosuje się m.in. test zginania na trzpieniu cylindrycznym (mandrel bend). Polega on na zgięciu polakierowanej blachy wokół walca o określonej średnicy, a następnie ocenie powierzchni pod kątem uszkodzeń. Im mniejsza średnica trzpienia, na której powłoka pozostaje nieuszkodzona, tym lepsza elastyczność.
Na ilustracji przyrząd nr 4 ma charakterystyczny duży walec/trzpień oraz dźwignię i elementy mocujące próbkę, czyli jest to tester przeznaczony do kontrolowanego zginania próbki – dlatego wskazuje się go jako właściwy do badania elastyczności.
- Odpowiedź 4 jest prawidłowa, bo opisuje urządzenie do zginania próbki na trzpieniu (klasyczny tester elastyczności).
- Odpowiedź 1 (nóż do siatki nacięć) służy do badania przyczepności metodą siatki nacięć, a nie do oceny elastyczności przez gięcie.
- Odpowiedź 2 (aplikator) służy do nakładania powłok o zadanej grubości/warunkach na płytki testowe, nie jest przyrządem do mechanicznego odkształcania próbki.
- Odpowiedź 3 (twardościomierz/zarysowaniowy) dotyczy odporności na zarysowanie/twardości, czyli innej właściwości niż elastyczność.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: elastyczność = kontrolowane odkształcenie (zginanie) i obserwacja pęknięć, a urządzenia mają zwykle trzpień (walec lub stożek) oraz mechanizm zginający.
