KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Do badania odporności tkanin na pilling służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aparat skrzynkowy służy do oceny skłonności tkanin do pillingu poprzez mechaniczne oddziaływanie (obijanie/tarcie) próbek w kontrolowanych warunkach. Eksykator jest do suszenia/przechowywania, higrometr mierzy wilgotność, a motowidło służy do odmierzania/zwijania przędzy lub nici, nie do pillingu.

Pełne wyjaśnienie:

Pilling to tworzenie się na powierzchni tkaniny drobnych kuleczek (supełków) z włókien, które powstają wskutek tarcia i wielokrotnego użytkowania wyrobu. Badanie odporności na pilling ma więc symulować oddziaływania mechaniczne, jakie występują podczas noszenia, prania czy ocierania o inne powierzchnie.

Do takiego celu stosuje się aparat skrzynkowy (często spotykany też pod nazwą "pilling box"). W tej metodzie próbki tkaniny poddaje się powtarzalnym, kontrolowanym ruchom w zamkniętej komorze, co wywołuje mechacenie i tworzenie pillingu. Następnie ocenia się stopień zmian wyglądu powierzchni (zwykle porównawczo, według skali/etalonów).

Pozostałe propozycje nie pasują do celu badania:

  • "Eksykator szklany" to naczynie laboratoryjne używane głównie do osuszania lub przechowywania próbek w środowisku o obniżonej wilgotności (z pochłaniaczem). Nie wytwarza kontrolowanego tarcia, więc nie bada pillingu.
  • "Higrometr włosowy" jest przyrządem do pomiaru wilgotności powietrza. Może być przydatny przy kontroli warunków klimatycznych w laboratorium tekstylnym, ale nie jest urządzeniem do wywoływania i oceny pillingu.
  • "Motowidło automatyczne" służy do przygotowania odcinków przędzy/nici (np. do odmierzania długości i nawijania w motki) oraz do czynności pomocniczych w badaniach przędzy. Nie służy do mechanicznego "zużywania" powierzchni tkaniny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się pilling, szukaj sprzętu, który symuluje tarcie/ocieranie materiału (np. aparaty pillingowe), a nie urządzeń do suszenia, pomiaru wilgotności czy przygotowania przędzy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pilling to tworzenie się na powierzchni tkaniny małych kuleczek z włókien (supełków), zwykle w miejscach ocierania. Rozpoznasz go po "zmechaceniu" i pogorszeniu wyglądu materiału, mimo że sama tkanina może nie być jeszcze przedarta.
Aparat skrzynkowy (pilling box) poddaje próbki tkaniny powtarzalnym ruchom w zamkniętej komorze, co symuluje użytkowe ocieranie i obijanie. Po ustalonej liczbie cykli ocenia się stopień pillingu i mechacenia, zwykle porównując z wzorcami.
Eksykator służy do osuszania lub przechowywania próbek w kontrolowanej wilgotności (z pochłaniaczem), a nie do wywoływania tarcia. Badanie pillingu wymaga oddziaływań mechanicznych, więc eksykator nie spełnia funkcji aparatu badawczego dla pillingu.
Tak, ale pośrednie. Higrometr włosowy mierzy wilgotność powietrza, co pomaga kontrolować warunki w pracowni (klimat ma wpływ na zachowanie włókien). Nie jest jednak urządzeniem do badania pillingu — nie powoduje tarcia ani nie ocenia zmian powierzchni.
Ocena dotyczy zmian wyglądu powierzchni: liczby i wielkości kuleczek (pills), stopnia mechacenia oraz ogólnego pogorszenia estetyki. Wynik bywa przedstawiany w skali ocen (porównanie do wzorców) albo jako klasa/stopień skłonności do pillingu.
Najlepiej przed zakupem większej partii tkaniny lub przed produkcją serii odzieży, szczególnie dla dzianin, polarów i mieszanek syntetycznych. Pozwala to ograniczyć reklamacje, dobrać lepszy materiał na newralgiczne elementy i przewidzieć trwałość wyglądu wyrobu.
Często dotyczy to materiałów z włókien syntetycznych i mieszanek (np. gdy włókna są mocne i nie odrywają się łatwo), a także dzianin o luźniejszej strukturze. Zależy to też od przędzy, splotu, wykończenia oraz warunków użytkowania i prania.
Mechacenie to pojawienie się "meszku" (włókien odstających), a pilling to kolejny etap, gdy te włókna splątują się i tworzą wyraźne kuleczki. W praktyce oba zjawiska mogą występować razem, ale pilling jest bardziej widoczny i trudniejszy do usunięcia.
Najczęściej myli się aparaty do oddziaływań mechanicznych z przyrządami do warunków klimatycznych (wilgotność/temperatura) lub z wyposażeniem ogólnolaboratoryjnym (suszenie, przechowywanie). Warto zapamiętać: pilling = tarcie/ocieranie, więc potrzebny jest aparat pillingowy.
Ucz się przez skojarzenie: parametrzjawiskourządzenie. Dla pillingu zapamiętaj aparat skrzynkowy/pilling box. Dodatkowo przejrzyj listę typowych badań: tarcie, kurczliwość, gramatura, odporność barwy i naucz się, jaki sprzęt je wykonuje.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Aparat skrzynkowy służy do oceny skłonności tkanin do pillingu poprzez mechaniczne oddziaływanie (obijanie/tarcie) próbek w kontrolowanych warunkach."

Źródła:

  • ISO 12945-1: Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 1: Pilling box method (opis metody i aparatury), ISO.org - https://www.iso.org/standard/41222.html (dostęp: 2026-02-27)
  • BSI (British Standards Institution), BS EN ISO 12945-1 (informacja katalogowa normy i zakres), https://knowledge.bsigroup.com/products/textiles-determination-of-fabric-propensity-to-surface-fuzzing-and-to-pilling-part-1-pilling-box-method (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa włókienniczego (dział: właściwości użytkowe i metody badań)
  • Instrukcje laboratoryjne do badań tekstyliów (pilling, mechacenie, tarcie)
  • Dokumentacja techniczna i instrukcje obsługi aparatu typu pilling box (aparat skrzynkowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego