W uczeniu się dorosłych bariery to przeszkody, które obniżają gotowość do podjęcia nauki, zmniejszają wytrwałość lub utrudniają przetwarzanie informacji. W środowisku pracy (np. podczas szkoleń wewnętrznych, w tym BHP) są to najczęściej bariery psychologiczne i motywacyjne.
Pozytywne nastawienie do uczenia się nie jest barierą, ponieważ zwiększa szansę, że dorosły uczestnik: będzie chciał rozpocząć naukę, zaakceptuje wysiłek, wytrwa mimo trudności oraz skorzysta z informacji zwrotnej. To czynnik wspierający, a nie utrudniający.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi opisują bariery?
- Brak pewności siebie – może uruchamiać unikanie zadań, lęk przed oceną i rezygnację po pierwszym niepowodzeniu. W szkoleniu pracowniczym skutkuje mniejszą aktywnością i gorszym transferem wiedzy na stanowisko.
- Brak motywacji – bez motywacji dorosły nie widzi sensu uczenia się, odkłada naukę i nie angażuje się w ćwiczenia. Nawet dobre materiały nie zadziałają, jeśli uczestnik nie ma powodu, aby się uczyć.
- Zaniżone lub zawyżone wyobrażenie o sobie – zaniżone sprzyja wycofaniu ("i tak nie dam rady"), a zawyżone może prowadzić do odrzucania wskazówek ("ja już to umiem"), czyli do blokowania informacji zwrotnej. Obie skrajności utrudniają uczenie.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "nie zalicza się" szukaj odpowiedzi, która opisuje czynnik wspierający (zasób), a nie przeszkodę. Bariery zwykle mają charakter deficytu (brak), lęku lub zniekształcenia oceny sytuacji.
