Do bezdotykowego pomiaru temperatur używa się pirometru. Taki przyrząd nie wymaga kontaktu z badanym obiektem, ponieważ wykorzystuje fakt, że każdy obiekt o temperaturze wyższej od zera bezwzględnego emituje promieniowanie cieplne (często analizowane w zakresie podczerwieni). Na podstawie zarejestrowanego promieniowania pirometr wyznacza temperaturę powierzchni.
W praktyce (np. w serwisie elektroniki) pirometr jest przydatny, gdy:
- element jest gorący i dotknięcie grozi poparzeniem lub uszkodzeniem czujnika kontaktowego,
- miejsce pomiaru jest trudno dostępne,
- kontakt mógłby zaburzyć wynik (np. małe elementy, szybkie zmiany temperatury),
- zależy nam na szybkim "skanowaniu" punktów w celu wykrycia przegrzewania.
Pozostałe przyrządy nie pasują do celu pytania:
- "multimetru" – to przyrząd do pomiaru wielkości elektrycznych (np. napięcia, prądu, rezystancji). Nie służy do bezdotykowego pomiaru temperatury; ewentualne funkcje temperaturowe w niektórych modelach zwykle wymagają sondy kontaktowej.
- "kalorymetru" – służy do badań ilości ciepła, ciepła reakcji lub pojemności cieplnej, a nie do prostego, bezdotykowego pomiaru temperatury obiektu w terenie.
- "luksomierza" – mierzy natężenie oświetlenia (światło widzialne) w luksach, a nie temperaturę.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się słowo "bezdotykowy" przy temperaturze, najczęściej chodzi o przyrząd bazujący na promieniowaniu (pirometr/termometr IR), a nie o miernik elektryczny.