KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 11.
Do czego przeznaczone są kleszcze przedstawione na ilustracji?
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane w zawodzie elektryka, a konkretnie kleszcze do formowania oczek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kleszcze pokazane na ilustracji służą do ukształtowania końca żyły jednodrutowej w "oczko" (pętlę), aby można ją było poprawnie osadzić pod śrubą lub w zacisku śrubowym.
Pozostałe opcje dotyczą narzędzi do zaciskania/zaprasowywania końcówek (np. tulejek lub wsuwek), a nie formowania samej żyły.

Pełne wyjaśnienie:

W elektroinstalacjach sposób przygotowania końca przewodu zależy od rodzaju żyły (jednodrutowa lub wielodrutowa) oraz od typu zacisku (np. śrubowy, sprężynowy, wsuwany). Odpowiedź "Do formowania oczek na końcach żył jednodrutowych." opisuje narzędzie, którego zadaniem jest mechaniczne ukształtowanie końcówki żyły jednodrutowej w pętlę/oczko. Tak przygotowane zakończenie jest użyteczne zwłaszcza przy połączeniach śrubowych, gdzie oczko pomaga prawidłowo ułożyć przewód i uzyskać stabilny docisk.

Odpowiedź "Do montażu zacisków zakleszczających." jest nieadekwatna, bo "montaż zacisków" (jako elementów osprzętu) nie jest typową funkcją takich kleszczy; do montażu osprzętu stosuje się zwykle wkrętaki, szczypce uniwersalne lub narzędzia dedykowane konkretnym złączkom. Odpowiedź "Do zaciskania końcówek tulejkowych na żyłach wielodrutowych." odnosi się do zaciskarki do tulejek (crimpera), której zadaniem jest zaprasowanie metalowej tulejki na lince wielodrutowej, aby poprawić kontakt i trwałość połączenia. To inny proces niż formowanie oczka z samej żyły. Odpowiedź "Do zaprasowywania końców przewodów w połączeniach wsuwanych." dotyczy z kolei końcówek typu wsuwka (konektor) i narzędzi do ich zaprasowywania, co również nie jest formowaniem żyły jednodrutowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się słowa zaciskanie lub zaprasowywanie, zwykle chodzi o pracę na końcówce (tulejka, wsuwka, oczkowa końcówka kablowa). Gdy mowa o formowaniu oczka, częściej chodzi o ukształtowanie samego przewodu (zwłaszcza jednodrutowego) w odpowiedni kształt pod zacisk śrubowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oczko (pętla) to uformowany na końcu żyły jednodrutowej kształt koła lub półkola, który ułatwia osadzenie przewodu pod śrubą w zacisku śrubowym. Dobrze uformowane oczko poprawia ułożenie przewodu i zmniejsza ryzyko wysunięcia się spod łba śruby.
Kleszcze do formowania oczek zwykle mają profil/gniazdo kształtujące przewód w pętlę, a nie matryce do zgniatania metalowej końcówki. Zaciskarka do tulejek ma gniazda (matryce) o określonych przekrojach i służy do zaprasowania tulejki na lince, a nie do wyginania samej żyły.
W zacisku śrubowym śruba dociska przewód do elementu zaciskowego. Oczko pomaga ułożyć żyłę tak, by docisk był równomierny i przewód nie był "wypychany" podczas dokręcania. Zmniejsza to ryzyko poluzowania i poprawia powtarzalność montażu.
Zwykle nie jest to zalecane. Żyła wielodrutowa (linka) łatwo się rozwarstwia, a pojedyncze druciki mogą zostać przecięte przez zacisk lub nie zostać równomiernie dociśnięte. Częściej stosuje się tulejki lub odpowiednie końcówki, aby zapewnić trwały i bezpieczny styk.
Do tulejek stosuje się zaciskarki (crimpy) z matrycami dopasowanymi do przekroju tulejki, często w kształcie kwadratu lub sześciokąta. Ich zadaniem jest zaprasowanie tulejki na lince, aby uzyskać stabilne, zwarte zakończenie przewodu do zacisków śrubowych lub sprężynowych.
Zaprasowywanie (crimpowanie) wsuwek/konektorów polega na mechanicznym zaciśnięciu metalowej końcówki na przewodzie (często wielodrutowym), aby uzyskać trwałe połączenie elektryczne i mechaniczne. Wymaga odpowiedniej zaciskarki do konektorów, a nie kleszczy do formowania oczek.
Tulejkę stosuje się przede wszystkim na żyłach wielodrutowych oraz wtedy, gdy zacisk wymaga zwartego, niepostrzępionego zakończenia. Tulejka poprawia docisk wszystkich drucików i ogranicza ich uszkodzenie. Formowanie oczka dotyczy raczej żył jednodrutowych i pracy pod śrubą.
Typowe błędy to: dobranie narzędzia "na oko" bez sprawdzenia przeznaczenia, użycie zaciskarki do niewłaściwego typu końcówki, zbyt duże odizolowanie przewodu, uszkodzenie żyły podczas zdejmowania izolacji oraz brak dopasowania zakończenia (oczko/tulejka/wsuwka) do rodzaju zacisku.
Oczko powinno mieć równy kształt, bez pęknięć i nadłamań żyły, oraz pasować rozmiarem do śruby/zacisku. Po ułożeniu pod śrubą nie powinno "uciekać" na bok podczas dokręcania. W praktyce warto wykonać próbne dokręcenie i ocenić stabilność osadzenia.
Najlepiej uczyć się przez porównywanie: obejrzeć kilka typów kleszczy (do oczek, do tulejek, do konektorów) i zapamiętać efekt pracy narzędzia na przewodzie. Pomaga też kojarzenie: "formowanie" zmienia kształt żyły, a "zaciskanie/zaprasowywanie" dotyczy zwykle metalowej końcówki.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi monterskich (karty katalogowe, opisy zastosowań)
  • Podręczniki do montażu instalacji elektrycznych omawiające przygotowanie i zakończanie przewodów
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych: rozpoznawanie narzędzi i osprzętu instalacyjnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego