KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 35.
Do czego służy przedstawione na rysunku narzędzie?
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane do zaciskania tulejek na przewodach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Zaciskania tulejek na przewodach", ponieważ specjalna zaciskarka służy do trwałego zaciśnięcia metalowej tulejki na odizolowanej lince. Takie zakończenie ułatwia pewne podłączenie do zacisków i ogranicza ryzyko rozwarstwienia żył. Pozostałe opcje dotyczą innych, odmiennych narzędzi i operacji.

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzie pokazane na rysunku (zaciskarka do tulejek) stosuje się do zaciskania tulejek/końcówek kablowych na przewodach, najczęściej wielodrutowych (linkach). Tulejka jest nasuwana na odizolowany koniec przewodu, a następnie zaciskana w odpowiedniej matrycy narzędzia. Dzięki temu uzyskuje się trwałe połączenie mechaniczne i poprawne zakończenie przewodu do zacisków śrubowych lub sprężynowych.

Odpowiedź "Zaciskania tulejek na przewodach" jest poprawna, bo opisuje typową czynność montażową w szafach sterowniczych i instalacjach maszyn: przygotowanie końcówek żył tak, aby nie rozchodziły się pod śrubą i zapewniały stabilny docisk.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Montażu pierścieni osadczych" dotyczy szczypiec do pierścieni Segera. Takie szczypce mają wąskie końcówki (trzpienie) dopasowane do otworów pierścienia, a ich funkcja nie polega na zaciskaniu tulejek.
  • "Cięcia przewodów elektrycznych" odnosi się do obcinaków/bocianów, które mają ostrza tnące. Zaciskarka ma profilowane gniazda (matryce) do zgniatania tulejek, a nie ostrza do cięcia.
  • "Odcinania nitów zrywalnych" wymaga narzędzi do nitowania/obróbki nitów, a nie zaciskarki do końcówek przewodów; są to zupełnie inne operacje montażowe.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że zaciskarka do tulejek ma charakterystyczne, profilowane szczęki (często z oznaczeniami przekrojów). Kluczowe jest dopasowanie tulejki i matrycy do przekroju przewodu oraz wykonanie pełnego zacisku, aby zapewnić jakość i powtarzalność połączeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tulejka (końcówka tulejkowa) to metalowa końcówka zakładana na odizolowaną linkę przewodu. Po zaciśnięciu stabilizuje żyły, ułatwia wprowadzenie przewodu do zacisku i zmniejsza ryzyko rozwarstwienia drucików pod śrubą, co poprawia jakość połączenia.
Zaciskarka zgniata tulejkę w profilowanej matrycy dopasowanej do jej rozmiaru. Po odizolowaniu przewodu wsuwasz go w tulejkę, umieszczasz tulejkę w odpowiednim gnieździe i wykonujesz pełny zacisk. Powstaje trwałe połączenie mechaniczne i elektryczne.
Kombinerki nie zapewniają kontrolowanego, powtarzalnego zgniotu i mogą zdeformować tulejkę lub uszkodzić żyły przewodu. Skutkiem są luźne połączenia, grzanie zacisku i awarie. Zaciskarka ma matryce, które formują tulejkę właściwym kształtem.
Najczęściej widać szczęki z gniazdami/matrycami do zgniatania tulejek (nie są to ostrza tnące). Narzędzie bywa masywniejsze, często ma mechanizm zapadkowy, a część robocza wygląda jak zestaw profilowanych otworów lub segmentów do zacisku.
Częste błędy to: zły dobór rozmiaru tulejki do przekroju przewodu, zbyt krótkie lub zbyt długie odizolowanie, niepełny zacisk (przerwanie cyklu zapadki), oraz mylenie narzędzia z obcinakiem. Warto oceniać kształt szczęk, nie tylko rękojeści.
Najczęściej tulejki stosuje się do przewodów wielodrutowych (linek), bo zapobiegają rozczapierzeniu żył. Dla przewodów jednodrutowych zwykle nie są konieczne, choć w niektórych rozwiązaniach montażowych mogą być używane dla ujednolicenia zakończeń i estetyki.
Tulejkę dobiera się do przekroju żyły (np. w mm²) oraz średnicy izolacji, tak aby przewód wypełniał tulejkę bez luzu. Zbyt mała tulejka nie wejdzie lub uszkodzi żyły, a zbyt duża da słaby zacisk. Na egzaminie kieruj się oznaczeniami na tulejkach i matrycy.
Szczypce do pierścieni osadczych (Segera) stosuje się przy montażu/demontażu pierścieni zabezpieczających na wałkach lub w otworach. To inna operacja mechaniczna niż przygotowanie przewodów. Na rysunkach rozpoznasz je po cienkich końcówkach (trzpieniach) w szczękach.
Standardowa zaciskarka do tulejek nie służy do cięcia przewodów; jej część robocza jest zaprojektowana do zgniatania tulejek. Do cięcia używa się obcinaków lub szczypiec bocznych z ostrzami. Mylenie funkcji wynika zwykle z faktu, że oba narzędzia są "szczypcami".
Po zacisku tulejka powinna być równomiernie uformowana, bez pęknięć i bez wysuniętej izolacji w strefie zgniotu. Przewód nie może wysuwać się przy umiarkowanym pociągnięciu. W praktyce liczy się też dopasowanie kształtu zacisku do matrycy i brak luźnych drucików.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "Zaciskania tulejek na przewodach", ponieważ specjalna zaciskarka służy do trwałego zaciśnięcia metalowej tulejki na odizolowanej lince."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z podstaw montażu instalacji elektrycznych w automatyce i mechatronice
  • Instrukcje producentów tulejek kablowych i zaciskarek (dobór narzędzia do przekroju)
  • Materiały dydaktyczne z budowy szaf sterowniczych i wykonywania połączeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego