KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Do czego służy urządzenie pokazane na rysunku?
Ilustracja przedstawia urządzenie do naświetlania płytek PCB, co jest związane z kwalifikacją zawodową MONTER-ELEKTRONIK -
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naświetlarka do PCB służy do naświetlania laminatu pokrytego fotorezystem przez maskę (np. wydruk/kliszę), aby przenieść wzór ścieżek przed wywołaniem i trawieniem. Nie jest to skaner ani urządzenie do czyszczenia czy wygrzewania gotowych płytek.

Pełne wyjaśnienie:

Urządzenie używane do naświetlania płytek PCB jest elementem procesu fotochemicznego wykonywania płytek drukowanych. W tej metodzie stosuje się laminat pokryty warstwą fotorezystu (światłoczułego). Na fotorezyst kładzie się maskę z rysunkiem ścieżek (np. kliszę lub wydruk o odpowiedniej gęstości optycznej), a następnie całość naświetla się promieniowaniem (najczęściej UV) przez określony czas. Dzięki temu wzór ścieżek zostaje przeniesiony na warstwę fotorezystu, co umożliwia później wywołanie i dopiero potem trawienie miedzi.

Odpowiedź "Naświetlania płytek PCB" jest poprawna, bo naświetlarka realizuje właśnie etap przeniesienia wzoru na materiał światłoczuły. To etap poprzedzający obróbkę chemiczną i mechaniczny montaż elementów.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne czynności, wykonywane innymi narzędziami:

  • "Czyszczenia płytek PCB" – czyszczenie wykonuje się np. środkami odtłuszczającymi, alkoholem izopropylowym, gąbkami/ściereczkami antystatycznymi lub myjkami; naświetlarka nie służy do usuwania zabrudzeń.
  • "Skanowania płytek PCB" – skanowanie wymaga skanera lub systemu wizyjnego (kamera + oświetlenie) i służy digitalizacji obrazu; naświetlarka emituje światło do utwardzania/zmiany fotorezystu, a nie do pozyskania obrazu.
  • "Wygrzewania płytek PCB" – wygrzewanie dotyczy np. suszenia, utwardzania lakierów lub procesów termicznych w piecu/komorze grzewczej; naświetlanie jest procesem optycznym, nie typowo termicznym.

Wskazówka egzaminacyjna: kojarz naświetlanie z sekwencją maska → UV → wywoływanie → trawienie. Jeśli na rysunku widać zamykaną komorę z źródłem światła (często UV) i szybą/ramką dociskową, najczęściej chodzi o naświetlarkę do PCB.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naświetlarka do PCB to urządzenie używane w metodzie fotochemicznej do przeniesienia wzoru ścieżek na laminat pokryty fotorezystem. Emisja światła (często UV) przez maskę powoduje naświetlenie fotorezystu, co umożliwia późniejsze wywołanie i trawienie.
Typowy ciąg to: przygotowanie projektu i maski, przygotowanie laminatu światłoczułego, naświetlanie w naświetlarce, wywoływanie fotorezystu, trawienie miedzi, płukanie i suszenie, wiercenie otworów oraz ewentualne cynowanie i opis.
Maska zasłania te obszary fotorezystu, które mają pozostać niezmienione, a odsłania miejsca odpowiadające wzorowi ścieżek. Dzięki temu na laminacie powstaje selektywny wzór odporny na kolejne etapy obróbki, przede wszystkim wywoływanie i trawienie.
Naświetlarka zwykle ma komorę z lampami/diody i płaską powierzchnię dociskową do maski i laminatu. Skaner jest urządzeniem wejściowym do pozyskiwania obrazu (pokrywa i szyba, elektronika skanująca), a urządzenia do czyszczenia to np. myjki, szczotki lub środki chemiczne.
Fotorezyst to warstwa światłoczuła, która zmienia swoje właściwości pod wpływem naświetlenia. Po odpowiednim naświetleniu i wywołaniu tworzy on "maskę ochronną" na miedzi, zabezpieczając wybrane fragmenty przed trawieniem, aby pozostały jako ścieżki.
Naświetlanie stosuje się w metodzie fotochemicznej, gdy używa się laminatu światłoczułego i zależy na dobrym odwzorowaniu ścieżek. Termotransfer polega na przeniesieniu tonera z wydruku na miedź i bywa prostszy, ale często ma inne ograniczenia jakościowe.
Nie. Naświetlanie jest procesem optycznym (działanie światła na fotorezyst), a wygrzewanie jest procesem termicznym (działanie temperatury na materiał). Wygrzewanie może dotyczyć np. suszenia, utwardzania powłok lub procesów w piecu, ale nie zastępuje naświetlania.
Częste błędy to: niedokładne dociśnięcie maski do laminatu (rozmycie), zły dobór czasu naświetlania, zabrudzenia/odciski palców na laminacie, przesunięcie maski, a także użycie maski o zbyt słabym kontraście (prześwitywanie czerni).
Laminat światłoczuły ma na powierzchni warstwę fotorezystu reagującą na światło. Po naświetleniu i wywołaniu fotorezyst zmienia rozpuszczalność, co pozwala odsłonić lub ochronić wybrane obszary miedzi. To podstawa przenoszenia wzoru ścieżek metodą UV.
Warto umieć przypisać urządzenia do etapów procesu: naświetlarka (naświetlanie), kuweta/chemia (wywoływanie i trawienie), wiertarka (otwory), lutownica (montaż), środki czyszczące (przygotowanie). Pomaga też rozpoznawanie typowych cech urządzeń na zdjęciach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że naświetlarka do PCB służy do naświetlania laminatu pokrytego fotorezystem przez maskę (np. wydruk/kliszę), aby przenieść wzór ścieżek przed wywołaniem i trawieniem.

Źródła:

  • Wikipedia: Photoresist — https://en.wikipedia.org/wiki/Photoresist (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Printed circuit board — https://en.wikipedia.org/wiki/Printed_circuit_board (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje szkolne/pracowniane dot. wykonywania płytek PCB metodą fotochemiczną
  • Artykuły i poradniki o fotorezyście oraz procesie UV naświetlania PCB
  • Materiały producentów laminatów światłoczułych (karty techniczne) omawiające naświetlanie i wywoływanie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego