W ekologii czynniki biotyczne to te elementy środowiska, które wynikają z obecności i aktywności organizmów żywych (zwierząt, roślin, grzybów, mikroorganizmów) i ich oddziaływań. W kontekście lasu do niekorzystnych czynników biotycznych zalicza się m.in. organizmy uszkadzające drzewa lub osłabiające drzewostany.
Odpowiedź "szkodliwe owady" jest poprawna, ponieważ owady żerujące na drzewach (np. uszkadzające liście, pędy, korę lub drewno) mogą prowadzić do defoliacji, zaburzeń przewodzenia wody i asymilatów, ran oraz wtórnych infekcji. Skutkiem bywa spadek przyrostu, osłabienie odporności i wzrost śmiertelności drzew.
Pozostałe propozycje nie pasują do definicji:
- "późne przymrozki" to czynnik abiotyczny, czyli nieożywiony (warunki pogodowe). Może powodować uszkodzenia tkanek, ale nie jest czynnikiem biotycznym.
- "niskie temperatury" również są czynnikiem abiotycznym. Oddziałują fizycznie na organizmy (np. stres mrozowy), lecz nie pochodzą od innych organizmów.
- "grzyby saprofityczne" są co prawda biotyczne (to organizmy żywe), ale typowo żywią się martwą materią organiczną i pełnią rolę destruentów w ekosystemie. W standardowym ujęciu nie są zaliczane do czynników bezpośrednio pogarszających zdrowotność żywych drzew tak jak patogeny lub szkodniki.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy dana propozycja jest ożywiona (biotyczna), czy nieożywiona (abiotyczna), a dopiero potem oceń, czy ma charakter niekorzystny dla drzewostanu.
