KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Do czynników naturalnych (geologicznych) mających wpływ na wystąpienie tąpań zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miąższość eksploatowanego pokładu jest parametrem naturalnym (geologicznym) wynikającym z budowy złoża i warunków górotworu. Pozostałe propozycje dotyczą organizacji lub technologii prowadzenia robót (tempo postępu, koncentracja robót, kierowanie stropem), czyli czynników nienaturalnych, zależnych od sposobu eksploatacji.

Pełne wyjaśnienie:

Czynniki wpływające na występowanie tąpań dzieli się w praktyce na dwie główne grupy: naturalne (geologiczne) oraz technologiczno-organizacyjne. Kluczowe jest rozpoznanie, czy dany element wynika z budowy złoża i górotworu (niezależnie od tego, jak prowadzi się roboty), czy jest skutkiem przyjętej metody i tempa eksploatacji.

Odpowiedź "miąższość eksploatowanego pokładu" jest poprawna, ponieważ miąższość to cecha geometryczna pokładu (parametr złoża). Jest ona zaliczana do warunków geologiczno-górniczych, które stanowią tło dla rozkładu naprężeń w górotworze i mogą sprzyjać zjawiskom dynamicznym.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo odnoszą się do decyzji eksploatacyjnych:

  • "prędkość postępu eksploatacji" opisuje tempo prowadzenia robót, które zależy od organizacji pracy i przyjętej technologii.
  • "koncentrację robót górniczych" rozumie się jako sposób rozmieszczenia i intensywność frontów robót (czynnik organizacyjny), a nie cechę geologiczną.
  • "sposób kierowania stropem" to metoda technologiczna (np. w jaki sposób kontroluje się zachowanie stropu), czyli element projektu i prowadzenia eksploatacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedzi pojawia się coś, co można zmienić decyzją dozoru (tempo, organizacja, metoda), to zwykle nie jest to czynnik naturalny. Jeżeli dotyczy budowy pokładu/górotworu (np. cechy geometryczne i własności), jest to czynnik geologiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To cechy wynikające z budowy złoża i górotworu, niezależne od bieżącej organizacji robót. Zalicza się do nich m.in. parametry geometryczne pokładu i warunki geologiczno-górnicze. Ich rozpoznanie jest punktem wyjścia do oceny ryzyka tąpań i doboru profilaktyki.
Miąższość jest właściwością samego pokładu (jego "grubością" w sensie geologicznym) i wynika z ukształtowania złoża. Nie zależy od tego, jak szybko lub jaką metodą prowadzi się eksploatację. Dlatego klasyfikuje się ją jako czynnik naturalny, a nie organizacyjny.
Praktyczna zasada: jeśli coś można zmienić decyzją kierownictwa robót (tempo postępu, koncentracja frontów, metoda kierowania stropem), to jest to czynnik technologiczno-organizacyjny. Jeśli wynika z budowy pokładu i otoczenia (parametry złoża), to jest to czynnik geologiczny.
Tak, ale jest to wpływ pośredni i dotyczy sfery organizacji oraz technologii robót, a nie geologii. W testach klasyfikacyjnych taka odpowiedź będzie zwykle traktowana jako nienaturalna, bo zależy od przyjętego tempa prowadzenia eksploatacji, które można planować i zmieniać.
To stopień skupienia i intensywności robót w danym rejonie (liczba frontów, bliskość ścian/chodników, nakład prac). Jest to element planowania i organizacji eksploatacji. W pytaniach o czynniki naturalne będzie to zwykle dystraktor, bo nie jest cechą geologiczną złoża.
Sposób kierowania stropem to rozwiązanie technologiczne, które ma ograniczać zagrożenia poprzez kontrolę zachowania stropu i górotworu w rejonie robót. Może wpływać na warunki geomechaniczne, ale nadal jest to czynnik zależny od metody eksploatacji, a nie od samej geologii pokładu.
Najczęściej na etapie rozpoznania warunków geologiczno-górniczych i projektowania eksploatacji: przed uruchomieniem ściany, przed drążeniem wyrobisk w nowym rejonie oraz przy zmianie warunków złoża. Analiza pomaga dobrać środki profilaktyczne i zasady prowadzenia robót.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "brzmiącej poważnie" (np. tempo, koncentracja) zamiast tej, która jest stricte geologiczna. Inny błąd to utożsamianie techniki z geologią: skoro dotyczy stropu, to "musi być geologiczne". W testach decyduje, czy jest to cecha złoża, czy metoda robót.
W uproszczonym ujęciu egzaminacyjnym taki podział jest bardzo częsty i użyteczny. W praktyce spotyka się też bardziej szczegółowe klasyfikacje (np. geologiczne, geomechaniczne, górnicze, organizacyjne), ale na potrzeby testu kluczowe jest rozróżnienie: "wynika z budowy złoża" vs "wynika ze sposobu eksploatacji".
Ucz się definicji i klasyfikacji: czynniki naturalne (cechy pokładu i górotworu) oraz czynniki technologiczno-organizacyjne (tempo, metoda, koncentracja robót). Pomaga robienie fiszek: po jednej stronie termin, po drugiej "czy można to zmienić decyzją organizacyjną?". Ćwicz na pytaniach z dystraktorami.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że miąższość eksploatowanego pokładu jest parametrem naturalnym (geologicznym) wynikającym z budowy złoża i warunków górotworu.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geomechaniki górniczej oraz zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym (tąpania, wstrząsy)
  • Materiały szkoleniowe kopalń dotyczące rozpoznawania zagrożenia tąpaniami i klasyfikacji czynników wpływu
  • Notatki z zajęć z geologii górniczej: budowa pokładów, parametry geometryczne złoża

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego