KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 22.
Do czynników szkodliwych występujących na stanowisku obsługi stacjonarnej pilarki tarczowej do cięcia drewna zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na stanowisku obsługi stacjonarnej pilarki tarczowej typowymi czynnikami szkodliwymi są hałas oraz pyły powstające przy cięciu drewna, które mogą powodować uszkodzenie słuchu i choroby układu oddechowego. Pozostałe propozycje opisują inne rodzaje zagrożeń (np. elektryczne) lub nie są typowym czynnikiem szkodliwym.

Pełne wyjaśnienie:

W BHP czynniki szkodliwe to takie oddziaływania środowiska pracy, które przy określonym poziomie i czasie narażenia mogą powodować pogorszenie stanu zdrowia (skutki ostre lub przewlekłe). Na stanowisku obsługi stacjonarnej pilarki tarczowej do cięcia drewna do najbardziej typowych czynników szkodliwych należą:

  • hałas słyszalny – źródłem są napęd, tarcza, kontakt tarczy z materiałem oraz elementy konstrukcji; długotrwałe narażenie może prowadzić do ubytku słuchu i innych skutków ogólnych,
  • pyły (w tym pyły drzewne) – powstają w procesie cięcia; mogą podrażniać drogi oddechowe, nasilać alergie oraz powodować choroby układu oddechowego, dlatego wymagają m.in. skutecznego odciągu i właściwej organizacji pracy.

Dlatego odpowiedź "hałas słyszalny i pyły" właściwie wskazuje dwa klasyczne czynniki szkodliwe występujące na takim stanowisku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Występowanie zjawiska stroboskopowego" – może dotyczyć oświetlenia i efektów wizualnych, ale nie jest standardowym, podstawowym czynnikiem szkodliwym przypisywanym temu stanowisku; częściej rozpatruje się je jako problem uciążliwości/bezpieczeństwa percepcji, zależny od rodzaju oświetlenia.
  • "Wibracje ostrzy piły tarczowej" – w praktyce BHP wibracje jako czynnik szkodliwy odnoszą się do narażenia pracownika na drgania (np. przenoszone na ręce przy narzędziach ręcznych). Sformułowanie o "wibracjach ostrzy" nie opisuje wprost narażenia organizmu na drgania jako czynnika szkodliwego.
  • "Napięcie elektryczne w przewodzie zasilającym" – to źródło zagrożenia niebezpiecznego (porażenie prądem), a nie typowy czynnik szkodliwy środowiska pracy w rozumieniu oddziaływań powodujących choroby zawodowe przy długotrwałym narażeniu.

W praktyce oceny ryzyka na tym stanowisku kluczowe jest więc rozpoznanie i ograniczanie hałasu oraz zapylenia (odciągi, odpylanie, porządek, dobór ŚOI, szkolenie), przy równoczesnym zarządzaniu zagrożeniami niebezpiecznymi (osłony, procedury, sprawność instalacji elektrycznej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej są to hałas generowany przez maszynę i proces cięcia oraz pyły drzewne unoszące się w powietrzu. Są to oddziaływania, które przy odpowiednim poziomie i czasie narażenia mogą powodować pogorszenie zdrowia, dlatego wymagają oceny narażenia i działań ograniczających.
Hałas jest czynnikiem fizycznym, który działa na organizm w czasie pracy. Długotrwała ekspozycja może prowadzić do trwałego ubytku słuchu, zmęczenia i problemów z koncentracją. Na stanowiskach obróbki drewna hałas często jest stały i powtarzalny, więc traktuje się go jako typowe narażenie zawodowe.
Pyły drzewne to drobne cząstki powstające podczas cięcia i obróbki drewna. Mogą podrażniać oczy i drogi oddechowe, powodować alergie i przewlekłe schorzenia układu oddechowego. Ryzyko rośnie, gdy brak skutecznego odciągu miejscowego i gdy pracownik nie stosuje właściwej ochrony dróg oddechowych.
Czynnik szkodliwy zwykle powoduje pogorszenie zdrowia w wyniku narażenia (np. hałas, pyły). Zagrożenie niebezpieczne może doprowadzić do urazu lub wypadku nagle (np. porażenie prądem, kontakt z ruchomą tarczą). W testach egzaminacyjnych częstym błędem jest wrzucanie wszystkich zagrożeń do jednej kategorii.
Nie jest to typowy czynnik szkodliwy środowiska pracy, tylko źródło zagrożenia elektrycznego (porażenie prądem), czyli zagrożenia niebezpiecznego. W ocenie ryzyka napięcie i instalacja są ważne, ale klasyfikacja w pytaniu dotyczy czynników szkodliwych (np. hałasu i zapylenia).
Najskuteczniejsze są rozwiązania u źródła: odciąg miejscowy z prawidłowo dobraną instalacją odpylającą oraz właściwa osłona/obudowa strefy cięcia. Pomagają też: regularne sprzątanie bez wzbijania pyłu, właściwe magazynowanie odpadów i konserwacja odciągów. ŚOI są dodatkiem, nie zastępują wentylacji i odpylania.
Stosuje się kombinację metod: techniczne (osłony, obudowy, tłumienie drgań konstrukcji, serwis), organizacyjne (rotacja, przerwy, ograniczenie czasu ekspozycji) oraz ŚOI (nauszniki lub zatyczki). Dobra praktyka to także pomiary i dobór ochronników o właściwym tłumieniu.
Bo brzmi specjalistycznie i kojarzy się z oświetleniem stanowiska, więc część osób wybiera ją "na logikę". Jednak pytanie dotyczy typowych czynników szkodliwych na stanowisku pilarki; tu najczęściej wskazuje się hałas i pyły. Stroboskop może wystąpić w pewnych warunkach, ale nie jest standardowym kluczowym narażeniem zdrowotnym tego stanowiska.
W praktyce najczęściej ocenia się hałas (poziomy ekspozycji w czasie pracy) oraz zapylenie (stężenie pyłów, w tym frakcji wdychalnej/respirabilnej, zależnie od metodyki). Zakres zależy od procesu, materiału i warunków wentylacji. Pomiary są podstawą do doboru środków ograniczających narażenie.
Ucz się przez schemat: stanowisko → proces → emisje. Dla obróbki drewna zapamiętaj: hałas i pyły są niemal zawsze kluczowe. Trenuj też rozróżnienie: "szkodliwe" (zdrowie w czasie), "niebezpieczne" (uraz/wypadek), "uciążliwe" (komfort). Rozwiązuj przykłady z kart oceny ryzyka.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe propozycje opisują inne rodzaje zagrożeń (np. elektryczne) lub nie są typowym czynnikiem szkodliwym.

Źródła:

  • PN-EN ISO 12100:2012, Bezpieczeństwo maszyn — Ogólne zasady projektowania — Ocena ryzyka i zmniejszanie ryzyka
  • PN-EN ISO 9612:2009, Akustyka — Wyznaczanie narażenia na hałas w środowisku pracy — Metoda techniczna
  • PN-EN 689:2018-04, Narażenie w miejscu pracy — Ocena narażenia inhalacyjnego na czynniki chemiczne — Strategia pomiarowa

Materiały:

  • Normy i wytyczne dotyczące oceny narażenia na hałas oraz na czynniki chemiczne (pyły)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące obróbki drewna i maszyn do cięcia
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR producentów pilarek tarczowych (w zakresie zagrożeń i środków ochronnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego