KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 49.
Do czyszczenia obudowy komputera zabrania się stosowania cieczy, gdy urządzenie jest pod napięciem, ponieważ naraża to pracownika na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosowanie cieczy do czyszczenia obudowy komputera przy urządzeniu będącym pod napięciem zwiększa ryzyko kontaktu z elementami przewodzącymi.
Wilgoć może przewodzić prąd i spowodować przepływ przez ciało człowieka, co grozi porażeniem, a nawet ciężkim urazem.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli urządzenie elektryczne jest pod napięciem, to wewnątrz (a czasem także na elementach dostępnych pośrednio, np. w szczelinach obudowy) mogą występować potencjały elektryczne. Użycie cieczy podczas czyszczenia zwiększa zagrożenie, ponieważ wilgoć może ułatwić powstanie drogi przepływu prądu.

Odpowiedź "porażenie prądem elektrycznym" jest poprawna, bo w takich warunkach pracownik może stać się elementem obwodu: dotknięcie wilgotnej powierzchni, przetarcie w pobliżu złączy lub dostanie się cieczy do wnętrza może doprowadzić do przepływu prądu przez ciało. Skutki porażenia zależą m.in. od natężenia prądu, czasu działania i drogi przepływu, ale zawsze jest to realne zagrożenie BHP.

Odpowiedź "wybuch komputera" nie opisuje typowego i bezpośredniego skutku czyszczenia obudowy cieczą przy włączonym zasilaniu. W praktyce bardziej prawdopodobne są zwarcia, iskrzenie lub awaria, a nie "wybuch" jako główne ryzyko wskazywane w BHP.

Odpowiedź "uszkodzenie komputera" może się zdarzyć (np. zwarcie po zalaniu), ale pytanie dotyczy narażenia pracownika. Z punktu widzenia bezpieczeństwa pracy priorytetem jest ryzyko dla zdrowia i życia człowieka, czyli porażenie prądem.

Odpowiedź "promieniowanie" nie jest adekwatna do sytuacji czyszczenia obudowy przy urządzeniu pod napięciem. Kluczowym czynnikiem ryzyka jest elektryczność (możliwy przepływ prądu), a nie ekspozycja na promieniowanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się warunek "pod napięciem", najpierw rozważ zagrożenia porażeniowe oraz zasady "odłącz zasilanie przed czyszczeniem/konserwacją".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bo ciecz i wilgoć mogą stworzyć drogę przepływu prądu. Wtedy przypadkowy kontakt dłoni z elementem przewodzącym może skutkować porażeniem. Dodatkowo krople mogą wniknąć do środka i spowodować zwarcie lub iskrzenie.
To znaczy, że do urządzenia doprowadzone jest zasilanie elektryczne i na jego elementach mogą występować różnice potencjałów. Nawet jeśli sprzęt "nie pracuje", podłączenie do sieci może oznaczać obecność napięcia w części obwodów.
Najważniejsze jest ryzyko porażenia prądem, bo dotyczy bezpośrednio zdrowia i życia człowieka. Uszkodzenie urządzenia jest możliwe, ale w BHP priorytetem jest minimalizacja ryzyka wypadku przy pracy.
W normalnych warunkach obudowa nie powinna stanowić zagrożenia, ale przy uszkodzeniach, zawilgoceniu lub dostaniu się cieczy do wnętrza sytuacja może się zmienić. Dlatego w praktyce przyjmuje się zasadę: przed czyszczeniem odłącz zasilanie.
Najpierw zakończ pracę, wyłącz komputer, odłącz zasilanie (wtyczkę/zasilacz) i poczekaj chwilę na rozładowanie. Dopiero potem czyść powierzchnie. Jeśli używasz wilgotnej ściereczki, nie dopuszczaj do kapania cieczy.
Częste błędy to: czyszczenie przy podłączonym zasilaniu, używanie zbyt mokrej ściereczki, pryskanie środkiem bezpośrednio na sprzęt, ignorowanie szczelin i złączy oraz pośpiech. Mechanizm błędu to zwykle rutyna i "to tylko chwila".
Może być skutkiem ubocznym (np. zwarcie po zalaniu), ale w pytaniach BHP akcent jest na zagrożenie dla człowieka. Zakaz dotyczy przede wszystkim ochrony pracownika przed porażeniem, a dopiero w drugiej kolejności ochrony sprzętu.
Bo w scenariuszu czyszczenia cieczą przy urządzeniu pod napięciem kluczowe jest ryzyko elektryczne: przewodzenie prądu, zwarcie i możliwość porażenia. "Promieniowanie" nie opisuje typowego bezpośredniego zagrożenia wynikającego z użycia cieczy.
Stosuje się je zgodnie z instrukcją producenta i zwykle przy odłączonym zasilaniu, aby ograniczyć ryzyko porażenia i zwarcia. Bezpieczniej jest nanieść środek na ściereczkę niż pryskać bezpośrednio na urządzenie, zwłaszcza w okolicy złączy.
Szukaj w treści słów-kluczy, np. "pod napięciem", "ciecz", "pracownik". To sygnał, że pytanie dotyczy ryzyka dla zdrowia i życia. Następnie wybierz zagrożenie bezpośrednie (porażenie), a nie mało prawdopodobne lub poboczne skutki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Porażenie prądem" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pora%C5%BCenie_pr%C4%85dem (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Bezpieczeństwo elektryczne" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Bezpiecze%C5%84stwo_elektryczne (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dla stanowisk administracyjno-biurowych (instruktaż ogólny i stanowiskowy)
  • Podstawy elektrotechniki w zakresie bezpieczeństwa (zjawisko przewodzenia prądu przez ciecz, drogi przepływu prądu przez ciało)
  • Instrukcje producentów dotyczące czyszczenia sprzętu komputerowego (sekcja: bezpieczeństwo i konserwacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego