KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
Do drążenia chodnika w skałach, o wytrzymałości na ściskanie 120 MPa, najkorzystniej zastosować system urabiania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytrzymałość na ściskanie rzędu 120 MPa wskazuje na skały twarde, w których urabianie mechaniczne (kombajnem lub młotkami) jest zwykle mniej efektywne i powoduje szybkie zużycie narzędzi. Dlatego najkorzystniej stosuje się system konwencjonalny: wiercenie otworów i urabianie materiałami wybuchowymi.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość 120 MPa dla wytrzymałości na ściskanie oznacza, że skały są twarde i trudne do urabiania metodami skrawającymi lub udarowymi. W takiej sytuacji dobór technologii drążenia chodnika powinien uwzględniać przede wszystkim urabialność oraz ekonomię i niezawodność pracy.

Odpowiedź "konwencjonalny przy użyciu materiałów wybuchowych" jest właściwa, ponieważ w twardych skałach najczęściej stosuje się cykl wiercenie–ładowanie–strzelanie–przewietrzanie–odstawka–obudowa. Roboty strzałowe pozwalają skutecznie rozkruszyć materiał o wysokiej wytrzymałości, bez konieczności intensywnego skrawania, które w twardym górotworze generuje duże opory, drgania i zużycie elementów roboczych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym wyborem:

  • "kombajnowy z użyciem AM-75" – urabianie kombajnem (roadheaderem) jest z reguły najbardziej korzystne w skałach miękkich i średnio twardych. W skałach o wysokim UCS może być ograniczone: spada postęp, rośnie ryzyko uszkodzeń i koszty eksploatacji (np. częsta wymiana organów urabiających).
  • "przy użyciu młotków mechanicznych" – metody udarowe mogą być stosowane pomocniczo lub lokalnie, ale w twardej skale zwykle nie zapewniają efektywności i postępu porównywalnego z cyklem strzałowym w typowym drążeniu chodników.
  • "kombajnowy z użyciem AM-50" – analogicznie jak przy innym typie kombajnu: w twardych skałach urabianie skrawające jest najczęściej mniej opłacalne i technologicznie trudniejsze niż urabianie materiałami wybuchowymi.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie: im większa wytrzymałość na ściskanie, tym częściej preferuje się urabianie konwencjonalne (strzałowe), a urabianie mechaniczne staje się mniej korzystne ze względu na ograniczenia techniczne i ekonomiczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, że skała jest twarda i stawia duży opór urabianiu. W praktyce oznacza to zwykle mniejszą efektywność urabiania mechanicznego (skrawanie/udar) i większe zużycie narzędzi. Często bardziej opłacalne jest wiercenie otworów i urabianie strzałowe.
Dobór opiera się na parametrach geomechanicznych (m.in. UCS), wymaganym postępie, dostępnych maszynach i organizacji robót. Dla skał twardych typowy jest system konwencjonalny (wiercenie i strzelanie), a dla miękkich/średnich częściej urabianie kombajnem.
Skrawanie twardej skały wymaga dużych sił i powoduje szybkie zużycie organów urabiających, spadek postępu oraz awaryjność. Roboty strzałowe skutecznie rozkruszają skałę niezależnie od jej wysokiej wytrzymałości, dlatego w wielu przypadkach są korzystniejsze organizacyjnie i ekonomicznie.
To metoda oparta o cykl robót: wiercenie otworów strzałowych, załadowanie materiału wybuchowego, odpalanie, przewietrzenie przodka, wybieranie urobku i wykonanie obudowy. Jest powszechna w twardych skałach, gdzie urabianie mechaniczne jest utrudnione.
Najczęstsze wady to: niski postęp drążenia, duże zużycie noży/zębów, większe zapotrzebowanie na moc, wzrost kosztów utrzymania ruchu oraz ryzyko przestojów. W efekcie metoda mechaniczna może być mniej opłacalna niż rozwiązania strzałowe.
Zwykle są mniej efektywne jako podstawowa metoda drążenia w twardych skałach. Mogą być przydatne pomocniczo (np. do zrywki lokalnych przewarstwień, korekt profilu lub odspajania bloków), ale do uzyskania regularnego postępu często lepsze jest wiercenie i strzelanie.
Częsty błąd to wybór opcji z "konkretną maszyną", bo brzmi fachowo, bez powiązania jej możliwości z twardością skał. Inny błąd to traktowanie wysokiej wartości MPa jako "korzystnej", podczas gdy oznacza ona większą trudność urabiania i większe obciążenia narzędzi.
Wskazówką jest wysoka wytrzymałość na ściskanie (np. wartości rzędu kilkudziesięciu–ponad 100 MPa) oraz sformułowanie o drążeniu w skałach. W takich przypadkach standardową odpowiedzią bywa metoda konwencjonalna (wiercenie i strzelanie), a nie urabianie kombajnem.
Liczą się też: spękania i uławicenie, ścieralność skały, zagrożenia naturalne, wymagany przekrój i profil, warunki wentylacyjne, logistyka odstawy urobku, dostępność energii oraz organizacja zmian. UCS jest ważny, ale nie jedyny.
Najczęściej w skałach miękkich i średnio twardych, gdy można uzyskać wysoki postęp bez nadmiernego zużycia noży, a dodatkowo liczy się ograniczenie drgań i wpływu robót strzałowych. Kombajn pozwala wtedy na bardziej ciągły proces i stabilną organizację pracy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wytrzymałość na ściskanie rzędu 120 MPa wskazuje na skały twarde, w których urabianie mechaniczne (kombajnem lub młotkami) jest zwykle mniej efektywne i powoduje szybkie zużycie narzędzi."

Źródła:

  • Hoek E., Brown E.T., "Underground Excavations in Rock" (wydania książkowe), zagadnienia: klasyfikacja górotworu i dobór metod urabiania

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu urabiania skał i technologii drążenia wyrobisk korytarzowych
  • Materiały szkoleniowe z robót strzałowych w górnictwie podziemnym
  • Skrypty z mechaniki górotworu i podstaw geomechaniki (UCS, urabialność)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego