KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Do dysfunkcji narządu żucia zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oddychanie jest funkcją fizjologiczną układu stomatognatycznego, dlatego jego nieprawidłowy tor (oddychanie przez usta zamiast przez nos) zalicza się do dysfunkcji narządu żucia. Ogryzanie paznokci, ssanie wargi/języka i nagryzanie policzka to typowe parafunkcje, czyli nawyki niezwiązane z funkcjami podstawowymi.

Pełne wyjaśnienie:

Dysfunkcje narządu żucia dotyczą zaburzeń funkcji fizjologicznych układu stomatognatycznego, czyli takich czynności jak żucie, połykanie, mowa oraz oddychanie. Jeśli jedna z tych funkcji przebiega w sposób nieprawidłowy (np. zmienia się tor oddychania), mówimy o dysfunkcji.

Oddychanie przez usta jest klasyfikowane jako dysfunkcja, ponieważ zastępuje prawidłowe oddychanie przez nos. W praktyce może wiązać się z przyczynami obturacyjnymi (np. utrudniona drożność nosa) lub utrwalonym nawykiem, a w efekcie wpływać na warunki w jamie ustnej (wysuszenie śluzówek) oraz na rozwój twarzoczaszki i zgryzu.

Pozostałe odpowiedzi to parafunkcje, czyli czynności nawykowe i patologiczne, które nie są funkcjami podstawowymi:

  • Ogryzanie paznokci – nawykowa czynność żuchwy i zębów, mogąca przeciążać narząd żucia.
  • Ssanie języka i wargi dolnej – parafunkcja zaburzająca równowagę mięśniową, mogąca sprzyjać wadom zgryzu.
  • Nagryzanie błony śluzowej policzka – nawyk/odruch prowadzący do urazów śluzówki, ale niebędący fizjologiczną funkcją.

Dla asystentki stomatologicznej kluczowe jest rozróżnienie: dysfunkcja = zaburzona funkcja fizjologiczna, a parafunkcja = dodatkowy nawyk. To ułatwia prawidłową obserwację pacjenta i przekazanie lekarzowi istotnych informacji z wywiadu oraz oceny wstępnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dysfunkcja narządu żucia to zaburzenie jednej z funkcji fizjologicznych układu stomatognatycznego (np. żucia, połykania, mowy lub oddychania). Chodzi o sytuację, gdy prawidłowy wzorzec działania zostaje zastąpiony nieprawidłowym, co może wpływać na zgryz, mięśnie i stawy.
Parafunkcje to nawykowe czynności niezwiązane z funkcjami podstawowymi (np. ogryzanie paznokci, nagryzanie policzka). Dysfunkcje dotyczą zaburzeń funkcji fizjologicznych (np. oddychania). Różnica polega na tym, że dysfunkcja dotyczy "funkcji koniecznej", a parafunkcja to "dodatkowy nawyk".
Ponieważ oddychanie jest funkcją fizjologiczną, a prawidłowo powinno odbywać się przez nos. Oddychanie przez usta oznacza nieprawidłowy tor oddychania, który może sprzyjać suchości śluzówek i wpływać na rozwój zgryzu. To typowy przykład zaburzenia funkcji, czyli dysfunkcji.
Często obserwuje się suchość śluzówek, spierzchnięte wargi, większą skłonność do stanów zapalnych dziąseł oraz oddychanie z rozchylonymi ustami w spoczynku. W gabinecie warto zwrócić uwagę na wywiad i nawyki pacjenta, a w razie potrzeby zasugerować lekarzowi dalszą diagnostykę.
Ogryzanie paznokci to parafunkcja, czyli nawykowa czynność niezwiązana z funkcjami podstawowymi (nie jest to ani żucie pokarmu, ani połykanie, ani oddychanie). Może jednak przeciążać zęby i stawy oraz sprzyjać ścieraniu, dlatego w wywiadzie warto o nią pytać.
Tak. Ssanie wargi lub języka jest parafunkcją (nawykiem). Taki nawyk może zaburzać równowagę mięśniową w obrębie ust i wpływać na ustawienie zębów oraz rozwój zgryzu. W praktyce gabinetowej ważne jest odnotowanie tego w wywiadzie i obserwacji pacjenta.
Nagryzanie błony śluzowej policzka nie jest funkcją fizjologiczną, tylko nawykiem/odruchem, więc klasyfikuje się je jako parafunkcję. Może powodować urazy śluzówki i dolegliwości, ale nie jest "zaburzeniem oddychania, żucia czy połykania", tylko dodatkową czynnością patologiczną.
Najprostsza metoda: zapytaj siebie, czy dana czynność jest funkcją podstawową (żucie, połykanie, mowa, oddychanie). Jeśli tak i jest zaburzona, to dysfunkcja. Jeśli to nawyk niezwiązany z tymi funkcjami (np. obgryzanie, nagryzanie, ssanie), to parafunkcja.
Już podczas pierwszej obserwacji i wywiadu: w spoczynku, w trakcie rozmowy i badania. Jeśli pacjent oddycha z rozchylonymi ustami lub skarży się na suchość, warto to zanotować i przekazać lekarzowi. Może to mieć znaczenie dla planu leczenia i ewentualnych konsultacji specjalistycznych.
Najczęściej myli się parafunkcje z dysfunkcjami, bo wszystkie brzmią jak "nieprawidłowe zachowania w obrębie ust". Warto pamiętać, że dysfunkcja dotyczy zaburzenia funkcji fizjologicznej (np. oddychania), a parafunkcja to nawyk (np. ogryzanie paznokci).
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Oddychanie jest funkcją fizjologiczną układu stomatognatycznego, dlatego jego nieprawidłowy tor (oddychanie przez usta zamiast przez nos) zalicza się do dysfunkcji narządu żucia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ortodoncji dotyczące funkcji narządu żucia i wad zgryzu
  • Skrypty/opracowania z fizjologii układu stomatognatycznego (żucie, połykanie, oddychanie)
  • Notatki z tematu: parafunkcje jamy ustnej i ich konsekwencje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego