KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
Do działań profilaktycznych mających na celu zabezpieczenie czynnego osuwiska na skarpie zwałowiska zewnętrznego należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Budowa przypory jest działaniem profilaktycznym dla czynnego osuwiska, bo dociąża i wzmacnia stopę skarpy, zwiększając jej stateczność. Wysiew roślin to raczej rekultywacja o długim horyzoncie, kontrola jakości zwałowania to nadzór technologiczny, a rowy przy krawędzi mogą pomagać w odwodnieniu, ale nie zastępują wzmocnienia konstrukcyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku czynnego osuwiska na skarpie zwałowiska kluczowe jest działanie, które realnie i szybko poprawia stateczność skarpy. Rozwiązaniem typowo stosowanym w takim celu jest budowa przypory, czyli nasypu/elementu dociążającego i podpierającego u podnóża skarpy. Taki zabieg zmniejsza skłonność mas do zsuwu, bo zwiększa opór i "kontruje" siły wywołujące ruch.

Odpowiedź "budowa przypory." jest poprawna, ponieważ odnosi się do zabezpieczenia o charakterze konstrukcyjnym, bezpośrednio wpływającego na równowagę sił w rejonie potencjalnej powierzchni poślizgu. W praktyce górniczej takie działania traktuje się jako jedne z podstawowych przy stabilizacji skarp i zwałowisk.

Pozostałe propozycje nie są najlepszym wyborem dla zabezpieczenia czynnego osuwiska:

  • "wysiew roślin wolnokwitnących." – zabiegi biologiczne (obsiew, zadarnianie) mogą ograniczać erozję powierzchniową i wspomagać rekultywację, ale ich efekt jest powolny i zwykle niewystarczający, gdy ruch mas już trwa.
  • "kontrola jakości zwałowanych mas nadkładowych i skały płonnej." – jest ważna dla prawidłowego prowadzenia zwałowania (np. unikania niekorzystnego uziarnienia, warstwowania, nadmiernego uwodnienia), jednak sama kontrola nie stanowi zabezpieczenia osuwiska; to działanie organizacyjno-technologiczne, a nie stabilizujące.
  • "wykonanie rowów odwadniających przy krawędzi wierzchowiny zwałowiska." – odwodnienie bywa istotne, bo woda pogarsza stateczność (zwiększa ciężar, ciśnienie porowe i może osłabiać grunt). Jednak rowy przy krawędzi to zwykle element ograniczania dopływu wód opadowych, a nie bezpośrednie wzmocnienie strefy poślizgu. W sytuacji osuwiska czynnego najczęściej potrzebne jest też rozwiązanie konstrukcyjne, takie jak przypora.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: czynne osuwisko wymaga przede wszystkim działań, które zwiększają stateczność (np. dociążenie, podparcie, wzmocnienie), natomiast rekultywacja biologiczna i sama kontrola procesu to działania pomocnicze lub długofalowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przypora to nasyp lub element dociążający wykonywany u podnóża skarpy, którego celem jest zwiększenie stateczności. Działa jak "podparcie" i przeciwdziała zsuwaniu się mas, bo zwiększa opór i poprawia warunki równowagi skarpy.
Przy czynnym osuwisku liczy się szybkie ograniczenie ruchu mas. Przypora dociąża stopę skarpy i stabilizuje ją konstrukcyjnie, co bezpośrednio zmniejsza ryzyko dalszego przemieszczania się materiału. To działanie zwykle skuteczniejsze doraźnie niż zabiegi biologiczne.
Obsiew bywa użyteczny głównie w rekultywacji i ochronie przed erozją powierzchniową. Nie jest jednak typowym zabezpieczeniem czynnego osuwiska, bo roślinność potrzebuje czasu, a jej wpływ na głęboką powierzchnię poślizgu bywa ograniczony.
Najszybciej działają rozwiązania konstrukcyjne i organizacyjne ograniczające ruch mas, np. dociążenie u podnóża (przypora) oraz ograniczenie obciążeń w strefie zagrożonej. Działania biologiczne to zwykle etap późniejszy, gdy sytuacja jest już opanowana.
Woda może zwiększać ciężar materiału i pogarszać warunki tarcia, a także podnosić ciśnienie w porach gruntu, co sprzyja poślizgowi. Dlatego ograniczanie dopływu wód i ich odprowadzanie jest ważnym elementem profilaktyki, choć nie zawsze wystarcza bez wzmocnienia skarpy.
Rowy przy krawędzi wykonuje się, gdy trzeba zebrać i odprowadzić wody opadowe, aby nie spływały po skarpie i nie wsiąkały w korpus zwałowiska. To działanie ogranicza zawilgocenie, ale przy osuwisku czynnym zwykle stanowi uzupełnienie, a nie główną metodę stabilizacji.
"Czynne osuwisko" to takie, w którym występuje aktualny ruch mas ziemnych lub skał, albo są wyraźne oznaki trwającej deformacji (np. świeże pęknięcia, przemieszczenia). Wymaga działań pilnych, bo ryzyko narastania zjawiska jest zwykle wysokie.
Często mylą rekultywację (np. obsiew) z zabezpieczeniem konstrukcyjnym, bo oba "poprawiają skarpę", ale w inny sposób i w innym czasie. Innym błędem jest uznanie, że sama kontrola jakości zwałowania rozwiązuje problem osuwiska, mimo że nie stabilizuje już powstałego ruchu.
Tak, ale głównie w sensie profilaktyki technologicznej: poprawne zwałowanie, właściwy dobór i układ materiału oraz ograniczanie uwodnienia mogą zmniejszać ryzyko utraty stateczności. To jednak nie to samo co bezpośrednie zabezpieczenie czynnego osuwiska, gdy ruch już występuje.
Warto rozróżniać działania: konstrukcyjne (wzmocnienie, dociążenie, podparcie), hydrotechniczne (odwodnienie) i biologiczne (rekultywacja). Na testach zwykle wygrywa rozwiązanie, które najsilniej i najszybciej wpływa na stateczność czynnego osuwiska.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Budowa przypory jest działaniem profilaktycznym dla czynnego osuwiska, bo dociąża i wzmacnia stopę skarpy, zwiększając jej stateczność."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geotechniki górniczej (stateczność skarp, osuwiska)
  • Materiały szkoleniowe z rekultywacji i zabezpieczania zwałowisk
  • Instrukcje zakładowe dotyczące utrzymania stateczności skarp i odwodnienia (jeśli dostępne w danym zakładzie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego