KWALIFIKACJA MEC9 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 26.
Do frezowania na frezarce pionowej zaokrąglenia R25, przedmiotu przedstawionego na rysunku, należy go zamocować
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny elementu mechanicznego, prawdopodobnie części do obróbki na frezarce pionowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zaokrąglenie R25 wymaga wykonania ruchu po łuku. Na frezarce pionowej najprościej uzyskać go przez obrót przedmiotu względem osi na stole obrotowym, co zapewnia stały promień i kontrolę położenia. Imadła i sam stół krzyżowy nie realizują takiego obrotu wprost.

Pełne wyjaśnienie:

Przy frezowaniu zaokrąglenia o promieniu R25 kluczowe jest to, aby tor względnego ruchu narzędzia względem przedmiotu był łukiem koła o zadanym promieniu. Na klasycznej frezarce pionowej najprostszym i typowym rozwiązaniem warsztatowym jest zamocowanie detalu na stole obrotowym (obrotnicy), ponieważ umożliwia on kontrolowany obrót przedmiotu wokół osi. Dzięki temu można prowadzić obróbkę po łuku, zachowując stały promień wynikający z ustawienia osi obrotu i położenia detalu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym kontekście?

  • "na stole krzyżowym" – stół krzyżowy zapewnia ruch liniowy w osiach (zwykle X i Y). Sam z siebie nie realizuje ruchu kątowego potrzebnego do wyfrezowania łuku. Łuk można co prawda uzyskać innymi metodami (np. sterowaniem CNC), ale w pytaniu chodzi o dobór oprzyrządowania do frezarki pionowej dla promienia, więc stół obrotowy jest rozwiązaniem właściwym.
  • "w imadle obrotowym" – imadło obrotowe umożliwia zwykle ustawienie kąta (pozycjonowanie) przedmiotu, ale nie jest przeznaczone do płynnego, precyzyjnego prowadzenia obróbki po łuku w trakcie skrawania jak stół obrotowy. Dodatkowo zakres i dokładność obrotu oraz możliwość bazowania są ograniczone w porównaniu z obrotnicą.
  • "w imadle maszynowym" – standardowe imadło zapewnia stabilne mocowanie do obróbki płaszczyzn, rowków itp., ale nie daje funkcji obrotu podczas wykonywania łuku. Wykonanie promienia R25 byłoby w takim mocowaniu co najwyżej przybliżane wieloma przejściami, a nie realizowane jako kontrolowany łuk.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawia się promień/łuk (R) i pytanie dotyczy sposobu zamocowania na obrabiarce konwencjonalnej, to często oznacza potrzebę użycia oprzyrządowania zapewniającego ruch obrotowy lub prowadzenie po okręgu. W frezowaniu najczęściej będzie to stół obrotowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stół obrotowy (obrotnica) to oprzyrządowanie montowane na stole frezarki, które pozwala obracać zamocowany detal o zadany kąt. Używa się go m.in. do frezowania łuków, promieni, wielokątów, podziału okręgu oraz obróbki elementów wymagających ruchu kątowego.
Najczęściej stosuje się stół obrotowy: ustawia się oś obrotu względem krawędzi/środka promienia, mocuje detal i wykonuje przejścia skrawające podczas kontrolowanego obrotu. To pozwala uzyskać rzeczywisty łuk o stałym promieniu, a nie tylko przybliżenie.
Stół obrotowy zapewnia płynny i kontrolowany ruch po łuku w trakcie skrawania. Imadło (także obrotowe) służy głównie do mocowania i ewentualnego ustawienia kąta, ale zwykle nie daje takiej dokładności i funkcjonalności prowadzenia obróbki po okręgu jak obrotnica.
Stół krzyżowy realizuje ruchy liniowe w osiach (np. X i Y). Do wykonania łuku na maszynie konwencjonalnej potrzebujesz sposobu uzyskania ruchu po okręgu, więc sam stół krzyżowy zwykle nie wystarcza. Wyjątkiem są obrabiarki CNC, gdzie łuk robi się interpolacją.
Najczęstsze to: źle ustawiona oś obrotu względem miejsca promienia, brak sztywności mocowania, niedokładne bazowanie detalu oraz luz na elementach stołu obrotowego. Skutkiem mogą być zmienny promień, "schodki" na łuku lub przesunięcie zaokrąglenia względem wymiarów detalu.
W praktyce wyznacza się miejsce, w którym ma leżeć środek promienia, i ustawia je względem osi obrotu stołu obrotowego. Następnie bazuje się detal na powierzchniach funkcjonalnych (np. płaszczyznach bocznych) oraz sprawdza ustawienie czujnikiem, aby uniknąć bicia i przesunięć.
Gdy masz obrabiarkę CNC i program, łuki oraz promienie wykonuje się interpolacją kołową narzędzia, bez obrotnicy. Jest to typowe w produkcji seryjnej i przy złożonych konturach. Stół obrotowy częściej wybiera się na maszynach konwencjonalnych lub przy prostych pracach warsztatowych.
Zapis R25 oznacza promień łuku równy 25 mm. Na rysunku technicznym odnosi się to do zaokrąglenia naroża lub innego fragmentu konturu, który ma mieć kształt łuku koła o promieniu 25 mm. Wykonanie wymaga zachowania geometrii i płynności przejścia.
Imadło obrotowe służy głównie do mocowania detalu i ustawienia go pod kątem (pozycjonowanie). Stół obrotowy jest przeznaczony do podziału kątowego i do obróbki wymagającej kontrolowanego obrotu przedmiotu. Jeśli potrzebujesz "prowadzenia po łuku", zwykle wybierasz stół obrotowy.
Ucz się przez skojarzenia: jaki kształt obrabiasz i jaki ruch jest potrzebny. Dla płaszczyzn typowe jest imadło, dla otworów/osi – ustalanie na bazach, dla łuków i podziału kątowego – stół obrotowy. Pomaga też analiza rysunków i rozwiązywanie zadań warsztatowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Zaokrąglenie R25 wymaga wykonania ruchu po łuku."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii mechanicznej (dział: frezowanie, oprzyrządowanie frezarskie)
  • Instrukcje/DTR producentów stołów obrotowych i imadeł maszynowych (zasady mocowania i ustawiania)
  • Zadania warsztatowe z doboru oprzyrządowania do obróbki łuków i promieni na frezarkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego