KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 35.
Do gaszenia pożaru urządzenia elektrycznego będącego pod napięciem nie wolno używać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzeń elektrycznych będących pod napięciem nie gasi się gaśnicą pianową, ponieważ piana na bazie wody może przewodzić prąd i zwiększać ryzyko porażenia. W takich sytuacjach stosuje się środki nieprzewodzące, typowo CO2 (śniegową) lub proszek, a równolegle dąży do bezpiecznego odłączenia zasilania.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest sformułowanie "urządzenie elektryczne będące pod napięciem". Oznacza to, że istnieje realne ryzyko porażenia prądem oraz powstania łuku elektrycznego. Dobór sprzętu gaśniczego musi więc ograniczać przewodzenie i możliwość przypadkowego zamknięcia obwodu przez środek gaśniczy lub operatora.

Odpowiedź "gaśnicy pianowej" jest właściwa, ponieważ piana jest środkiem wodnym. Woda (a tym bardziej roztwory z dodatkami) może przewodzić prąd, a strumień piany oraz mokre osady mogą stworzyć drogę przepływu prądu do ratownika. Na statku, gdzie działanie odbywa się często w ograniczonej przestrzeni i na metalowych konstrukcjach, ryzyko to jest szczególnie istotne.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują jako zakaz wprost w tym ujęciu?

  • "gaśnicy śniegowej" (CO2) używa się do pożarów urządzeń elektrycznych, bo nie jest środkiem wodnym i nie pozostawia przewodzących osadów. Trzeba jednak pamiętać o praktycznych ograniczeniach: możliwość odmrożeń przy dyszy oraz ryzyko duszące w małych, słabo wentylowanych pomieszczeniach.
  • "gaśnicy proszkowej" również bywa stosowana do urządzeń elektrycznych, bo proszek zasadniczo nie działa jak przewodnik w sposób typowy dla wody/piany. Minusem są zabrudzenia i uszkodzenia wrażliwej elektroniki (co na mostku lub w rozdzielniach może mieć znaczenie), ale nie jest to argument typu "nie wolno" w kontekście samego porażenia.
  • "koca gaśniczego" służy głównie do odcięcia dopływu tlenu małym pożarom (np. odzieży lub niewielkich źródeł ognia). Nie jest to typowy środek do gaszenia wnętrza urządzenia pod napięciem, ale sam w sobie nie jest wodnym strumieniem zwiększającym ryzyko porażenia tak jak piana.

W praktyce okrętowej najlepszą sekwencją jest: alarm, ocena zagrożenia, odłączenie zasilania jeśli to możliwe i bezpieczne, a następnie gaszenie właściwym środkiem. Jeśli zasilania nie można natychmiast odłączyć, unika się środków wodnych/pianowych i stosuje środki odpowiednie do urządzeń elektrycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że obwód nadal jest zasilany energią elektryczną i elementy mogą mieć niebezpieczny potencjał. W akcji gaśniczej zwiększa to ryzyko porażenia, powstania łuku elektrycznego oraz zapłonu wtórnego, dlatego dobór środka gaśniczego musi uwzględniać bezpieczeństwo ratownika.
Piana jest środkiem wodnym i może przewodzić prąd, zwłaszcza gdy zawiera dodatki oraz zanieczyszczenia. Strumień piany, mokra powierzchnia i osady mogą stworzyć drogę przepływu prądu do osoby gaszącej. Na statku dodatkowo sprzyja temu metalowa konstrukcja i ograniczona przestrzeń pracy.
Najczęściej wybiera się gaśnicę śniegową (CO2) albo proszkową, bo nie są środkami wodnymi i zwykle stosuje się je przy urządzeniach elektrycznych. W praktyce wybór zależy też od miejsca (wentylacja, kubatura), rodzaju urządzenia i ryzyka dla załogi, a równolegle dąży się do odłączenia zasilania.
Nie zawsze. CO2 może wypierać tlen, więc w małych lub słabo wentylowanych pomieszczeniach stwarza ryzyko dla ludzi (osłabienie, utrata przytomności). Dodatkowo dysza i "śnieg" mogą powodować odmrożenia. Dlatego trzeba zachować dystans, wietrzyć i działać zgodnie z procedurami statkowymi.
Proszek jest skuteczny w tłumieniu płomieni, ale mocno brudzi i może wnikać w urządzenia, utrudniając późniejsze uruchomienie, a nawet powodując awarie. W nawigacji i łączności liczy się ciągłość pracy systemów, więc po akcji gaśniczej może być konieczna czasochłonna konserwacja oraz testy urządzeń.
Koc gaśniczy jest dobry do małych pożarów, gdy można szybko odciąć dopływ tlenu, np. na ubraniu, w koszu na śmieci lub przy niewielkim źródle ognia. Nie jest typowym narzędziem do "gaszenia wnętrza" urządzenia elektrycznego, zwłaszcza gdy pozostaje ono pod napięciem.
Częsty błąd to sięganie po środek wodny/pianowy "bo jest pod ręką" albo gaszenie bez oceny, czy urządzenie jest odłączone. Inny błąd to użycie CO2 w ciasnym pomieszczeniu bez kontroli wentylacji. Zdarza się też ignorowanie odzieży ochronnej i zbyt bliskie podejście do źródła ognia.
Zależy to od procedur statkowych i uprawnień, ale zasada jest taka: alarmować, zabezpieczyć miejsce, a następnie dążyć do bezpiecznego odłączenia zasilania odpowiednim wyłącznikiem/awaryjnym odcięciem. Dopiero po tym gaszenie staje się mniej ryzykowne. Nie wolno improwizować, jeśli grozi to porażeniem.
Tak. Dym z kabli, izolacji i tworzyw może być toksyczny i drażniący, a w zamkniętych pomieszczeniach szybko ogranicza widoczność. Podczas wachty ważne jest szybkie użycie ochrony dróg oddechowych zgodnie z wyposażeniem statku oraz unikanie wchodzenia w zadymienie bez wsparcia i łączności.
Ucz się przez skojarzenia: środek wodny/pianowy = ryzyko przy napięciu; CO2/proszek = typowe do elektryki, ale mają ograniczenia praktyczne. Ćwicz rozpoznawanie gaśnic na statku i scenariusze: mostek, rozdzielnia, kabina, maszynownia. Zwracaj uwagę na słowa kluczowe "pod napięciem".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Urządzeń elektrycznych będących pod napięciem nie gasi się gaśnicą pianową, ponieważ piana na bazie wody może przewodzić prąd i zwiększać ryzyko porażenia."

Materiały:

  • Instrukcje bezpieczeństwa i przeciwpożarowe obowiązujące na statku (shipboard fire safety procedures)
  • Podręczniki szkoleniowe z ochrony przeciwpożarowej i BHP dla załóg statków
  • Szkolenia praktyczne z użycia podręcznego sprzętu gaśniczego (ćwiczenia alarmowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego