Skutki promieniowania rentgenowskiego (jonizującego) dzieli się m.in. na somatyczne i genetyczne. Kluczowe jest kryterium: jakie komórki zostały uszkodzone i kto ponosi konsekwencje biologiczne.
Skutki genetyczne wynikają z uszkodzeń DNA w komórkach rozrodczych (gametach). Jeżeli dojdzie do nieprawidłowej naprawy DNA lub utrwalenia zmian, mogą pojawić się mutacje i aberracje chromosomowe, które potencjalnie mogą zostać przekazane potomstwu. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź: aberracje chromosomowe w komórkach rozrodczych.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do skutków dotyczących organizmu osoby narażonej, czyli do skutków somatycznych:
- Zmętnienie soczewek i zaćma to klasyczny przykład skutku tkankowego (deterministycznego) dotyczącego oka, rozwijającego się u osoby napromienionej.
- Miejscowe uszkodzenia skóry (np. odczyny popromienne) także są skutkiem tkankowym i dotyczą bezpośrednio napromienionej okolicy ciała.
- Nowotwory złośliwe są zwykle omawiane jako skutek stochastyczny: ryzyko rośnie wraz z dawką, ale dotyczy nadal osoby narażonej (somatycznie), a nie jest to mechanizm dziedziczenia cechy w kolejnych pokoleniach.
W praktyce gabinetu stomatologicznego rozróżnienie tych pojęć pomaga właściwie odpowiadać na obawy pacjentów oraz rozumieć sens ochrony radiologicznej i ograniczania ekspozycji do niezbędnego minimum.
