KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 3.
Do gruntów mineralnych drobnoziarnistych zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grunty drobnoziarniste to takie, w których dominują bardzo małe frakcje (pyłowo‑iłowe), a więc grunty spoiste. "Ił piaszczysty" pozostaje iłem (z domieszką piasku), natomiast "piasek ilasty/pylasty" i "żwir ilasty" to nadal grunty gruboziarniste, bo bazą nazwy jest piasek lub żwir.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji gruntów mineralnych kluczowe jest uziarnienie, czyli udział poszczególnych frakcji ziarnowych. Pojęcie gruntów drobnoziarnistych odnosi się do materiałów, w których przeważają frakcje bardzo drobne (typowo pył i ił). Takie grunty mają zwykle cechy spoistości: mogą się lepić, dają się wałeczkować w stanie wilgotnym i są wrażliwe na zawilgocenie podczas robót ziemnych.

Odpowiedź "ił piaszczysty" jest poprawna, bo człon główny nazwy to , a dopisek piaszczysty informuje jedynie o domieszce frakcji piaskowej. Mimo domieszki piasku jest to nadal grunt z grupy drobnoziarnistych/spoistych (dominują drobne frakcje).

Pozostałe propozycje są niepoprawne, ponieważ nazwa wskazuje, że składnikiem podstawowym jest grunt gruboziarnisty:

  • "piasek ilasty" – to przede wszystkim piasek (grunt sypki), a "ilasty" oznacza tylko domieszkę drobnych cząstek.
  • "piasek pylasty" – również bazą jest piasek; domieszka pyłu nie zmienia tego, że zasadniczo jest to grunt piaszczysty.
  • "żwir ilasty" – bazą jest żwir (najbardziej gruboziarnista z podanych opcji), a domieszka iłu nie czyni z niego gruntu drobnoziarnistego.

W praktyce rozróżnienie to ma znaczenie przy doborze technologii: grunty spoiste (iłowe) trudniej się urabia i zagęszcza w niekorzystnej wilgotności, częściej wymagają kontroli odwodnienia i zabezpieczeń wykopów. Grunty piaszczyste i żwirowe zachowują się inaczej: zwykle łatwiej je rozścielać i zagęszczać, ale mogą być podatne na osypywanie w wykopach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To grunty, w których dominują bardzo drobne frakcje ziarnowe (najczęściej pył i ił). W praktyce mają cechy spoistości: mogą się lepić, tworzyć bryłki i silniej reagować na zmianę wilgotności niż piaski czy żwiry.
Pomaga zasada: pierwszy człon nazwy zwykle wskazuje grunt dominujący. "Ił piaszczysty" to nadal ił (drobnoziarnisty) z domieszką piasku, a "piasek ilasty" to nadal piasek (gruboziarnisty) z domieszką iłu.
Bo bazą jest piasek, czyli grunt gruboziarnisty i niespoisty. Określenie "ilasty" oznacza domieszkę drobnych cząstek, która może zmienić właściwości (np. wilgotność, urabialność), ale nie czyni z niego iłu jako frakcji dominującej.
Oznacza, że w iłowej masie znajduje się zauważalna domieszka frakcji piaskowej. Nadal jednak o klasyfikacji decyduje składnik dominujący (ił). Dla robót ziemnych to sygnał, że grunt może mieć inną urabialność niż ił "czysty".
Ił jest zwykle bardziej spoisty i wrażliwy na wilgotność: przy zbyt dużej wilgotności może się "mazać" i tracić nośność, a przy zbyt małej bywa twardy i trudny do urabiania. Piasek jest sypki, łatwiejszy do profilowania i zwykle szybciej się zagęszcza.
Najczęściej podczas robót w okresach podwyższonej wilgotności (opady, roztopy) i przy wysokim poziomie wód gruntowych. Grunty iłowe/pyłowe łatwiej ulegają uplastycznieniu, co utrudnia przejazd maszyn, zagęszczanie oraz utrzymanie spadków i równości.
Najczęstszy błąd to czytanie tylko przymiotnika ("ilasty", "piaszczysty") i pomijanie członu głównego. W efekcie "piasek ilasty" bywa mylony z iłem. Drugi błąd to zakładanie, że sama domieszka iłu automatycznie przenosi grunt do grupy drobnoziarnistej.
Zwykle nie, bo nazwa wskazuje, że dominują ziarna żwirowe (grunt gruboziarnisty), a ił jest domieszką. Domieszka iłu może jednak istotnie wpływać na filtrację, urabialność i podatność na rozmiękanie, więc ma znaczenie technologiczne na budowie.
Pomocne są badania uziarnienia (analiza sitowa i metody dla drobnych frakcji), a w terenie także proste próby identyfikacyjne (np. zachowanie w dłoni po zwilżeniu). W dokumentacji geotechnicznej typ gruntu wynika z badań laboratoryjnych i opisu makroskopowego.
Najpierw wskaż człon główny (ił/pył/piasek/żwir), potem traktuj przymiotnik jako informację o domieszce. Jeśli człon główny to ił lub pył, szukasz gruntów drobnoziarnistych; jeśli piasek lub żwir – to grunty gruboziarniste, nawet z domieszką.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Grunty drobnoziarniste to takie, w których dominują bardzo małe frakcje (pyłowo‑iłowe), a więc grunty spoiste."

Materiały:

  • Podręczniki z geotechniki/inżynierii lądowej omawiające uziarnienie i klasyfikację gruntów
  • Materiały szkoleniowe z robót ziemnych i drogowych (właściwości gruntów spoistych i sypkich)
  • Normy/standardy dotyczące identyfikacji i klasyfikacji gruntów (szczególnie rozdziały o uziarnieniu i nazewnictwie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego