KWALIFIKACJA MED12 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 2.
Do instrumentarium tnącego należą:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrumentarium tnące to narzędzia służące do przecinania lub usuwania tkanek.
Do tej grupy zalicza się m.in. nożyczki, dłuta (zwłaszcza do kości) oraz odgryzacze kostne.
Pincety są chwytające, a sondy sondujące, więc nie należą do tnących.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji instrumentarium chirurgicznego według funkcji operacyjnej wyróżnia się m.in. narzędzia: tnące, zaciskające, chwytające i sondujące. Dla technika sterylizacji medycznej ma to znaczenie praktyczne: narzędzia tnące wymagają szczególnej ostrożności podczas mycia, kontroli jakości i pakowania (ryzyko uszkodzenia ostrzy oraz zakłuć).

Odpowiedź "odgryzacze kostne, nożyczki, dłuta" jest poprawna, ponieważ wszystkie wymienione narzędzia służą do cięcia lub usuwania tkanki:

  • Nożyczki tną przez mechanizm ścinania (przecinają tkanki, materiały opatrunkowe itp.).
  • Dłuta chirurgiczne służą do przecinania/kształtowania kości (działają typowo w połączeniu z uderzeniem młotkiem), więc funkcjonalnie należą do grupy tnącej.
  • Odgryzacze kostne (rongery) usuwają fragmenty kości poprzez "przegryzanie", co w klasyfikacji funkcjonalnej jest zaliczane do instrumentarium tnącego.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo zawierają narzędzia z innych grup funkcjonalnych:

  • "nożyczki, pincety, sondy" – nożyczki są tnące, ale pincety są chwytające, a sondy służą do eksploracji/sondowania, nie do cięcia.
  • "sondy, dłuta, skalpele" – dłuta i skalpele można uznać za tnące, ale obecność sond powoduje, że cały zestaw nie spełnia kryterium "instrumentarium tnące".
  • "odgryzacze kostne, pincety, skalpele" – odgryzacze i skalpele są tnące, natomiast pincety pozostają narzędziami chwytającymi.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się jednocześnie narzędzie tnące i typowo chwytające (pinceta) lub sondujące (sonda), to taka kombinacja zwykle dyskwalifikuje zestaw jako "instrumentarium tnące".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Instrumentarium tnące to grupa narzędzi chirurgicznych, których funkcją jest przecinanie lub usuwanie tkanek. Należą do niej m.in. nożyczki, skalpele oraz narzędzia do kości (np. dłuta, odgryzacze). W CSSD rozpoznanie tej grupy pomaga dobrać ochronę ostrzy i sposób pakowania.
Narzędzia tnące mają krawędź tnącą lub mechanizm cięcia (ostrze, szczęki "gryzące", elementy ścinające). Narzędzia chwytające (np. pincety) służą głównie do uchwycenia i utrzymania tkanek lub materiału, bez ich przecinania. Patrz na funkcję, nie tylko na kształt.
Pinceta jest narzędziem chwytającym: jej zadaniem jest przytrzymanie tkanki, opatrunku lub drobnych elementów. Nie posiada ostrza ani mechanizmu przeznaczonego do cięcia. W praktyce dekontaminacji ma inną "funkcję operacyjną" niż nożyczki czy skalpel, więc klasyfikuje się ją inaczej.
Sonda służy do sondowania i eksploracji (np. sprawdzania przebiegu kanału, głębokości, drożności, lokalizacji struktur). To narzędzie sondujące, a nie tnące, ponieważ nie jest przeznaczone do przecinania tkanek. W zestawach operacyjnych pełni inną rolę niż narzędzia z ostrzem.
Tak, dłuto chirurgiczne zalicza się do instrumentarium tnącego, zwłaszcza w kontekście pracy na kości. Jego funkcją jest odcinanie/kształtowanie fragmentów kości (często z użyciem młotka). Dla technika sterylizacji ważne jest zabezpieczenie krawędzi i kontrola uszkodzeń ostrza.
Odgryzacze kostne usuwają fragmenty kości przez "przegryzanie", czyli mechaniczne odcinanie/odłamywanie kontrolowaną krawędzią. Funkcjonalnie służą do usuwania tkanki twardej, dlatego w klasyfikacji według funkcji operacyjnej zalicza się je do instrumentarium tnącego, mimo że nie przypominają nożyczek.
Najczęściej mylone są pincety i sondy. Błąd wynika z tego, że oba typy narzędzi są obecne na polu operacyjnym "obok cięcia", ale nie tną. Pomaga zasada: jeśli narzędzie ma głównie chwytać (pinceta) lub eksplorować (sonda), to nie jest tnące.
Instrumenty tnące zabezpiecza się tak, by krawędzie nie uszkadzały opakowania ani innych narzędzi: stosuje się osłony ostrzy, właściwe ułożenie w tacach/koszach oraz separację elementów ostrych. Celem jest ochrona personelu i zachowanie jakości ostrza (mniej stępienia i wyszczerbień).
Sprawdź ciągłość i stan krawędzi tnących (brak wyszczerbień), płynność pracy przegubu, domykanie się ostrzy oraz czystość w okolicy przegubu (miejsce trudniejsze do doczyszczenia). W praktyce CSSD to element kontroli jakości narzędzi po myciu i przed pakowaniem.
Klasyfikacja według funkcji ułatwia dobór metod postępowania: narzędzia tnące wymagają ochrony ostrzy i uważnego czyszczenia, chwytające często mają ząbkowania, a zaciskające – mechanizmy zapadkowe. Dzięki temu łatwiej kompletować zestawy i ograniczać uszkodzenia sprzętu.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że instrumentarium tnące to narzędzia służące do przecinania lub usuwania tkanek.

Źródła:

  • Wikipedia: Surgical instrument (classification and examples) – https://en.wikipedia.org/wiki/Surgical_instrument (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Osteotome (surgical chisel) – https://en.wikipedia.org/wiki/Osteotome (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Rongeur – https://en.wikipedia.org/wiki/Rongeur (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z instrumentarium chirurgicznego dla techników sterylizacji (podział według funkcji)
  • Atlasy/kompendia narzędzi chirurgicznych z fotografiami i opisem zastosowań
  • Instrukcje stanowiskowe CSSD dotyczące postępowania z narzędziami ostrymi (mycie, kontrola, pakowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego