KWALIFIKACJA EKA6 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Do kategorii archiwalnej B50 zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria archiwalna B50 oznacza dokumentację niearchiwalną przechowywaną przez 50 lat. W praktyce do tej grupy zalicza się m.in. akta osobowe pracowników, ponieważ mają długotrwałe znaczenie dowodowe. Pozostałe rodzaje dokumentacji w typowych wykazach akt mają zwykle inne, często krótsze okresy przechowywania.

Pełne wyjaśnienie:

Kategorie archiwalne służą do określenia jak długo dana dokumentacja ma być przechowywana oraz czy podlega później brakowaniu. Oznaczenie B50 informuje, że jest to dokumentacja niearchiwalna, ale o długim okresie przechowywania – 50 lat. Tak długi okres wynika z tego, że część dokumentów może być potrzebna jako materiał dowodowy po wielu latach (np. w sprawach pracowniczych).

Odpowiedź "akta osobowe pracowników" jest właściwa, ponieważ dokumentacja kadrowa dotycząca zatrudnienia i przebiegu pracy ma szczególne znaczenie dla praw i obowiązków pracownika oraz pracodawcy, a w praktyce kancelaryjno-archiwalnej bywa kwalifikowana do dłuższych okresów retencji.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo:

  • "dokumentacja techniczna" nie jest jednorodną kategorią – jej okres przechowywania zależy od rodzaju (np. dokumentacja eksploatacyjna, projektowa, remontowa) i w wykazach akt może mieć różne oznaczenia, niekoniecznie B50.
  • "dokumentacja księgowa" również podlega odrębnym zasadom retencji, a w typowych klasyfikacjach często ma inne okresy przechowywania niż dokumentacja kadrowa; nie można jej automatycznie utożsamiać z B50.
  • "akta związane z założeniem firmy" to zbyt ogólne określenie (mogą obejmować rejestrację, umowy, decyzje, korespondencję). W zależności od rodzaju dokumentu okres przechowywania może się różnić, więc nie jest to jednoznaczny przykład B50.

W nauce do egzaminu warto ćwiczyć pracę z wykazem akt: najpierw rozpoznaj rodzaj dokumentacji (kadry/finanse/technika/organizacja), a dopiero potem przypisz właściwą klasę i kategorię archiwalną. To ogranicza ryzyko wyboru "na intuicję".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria B50 oznacza dokumentację niearchiwalną, którą należy przechowywać przez 50 lat, a dopiero potem można ją ocenić pod kątem brakowania. W praktyce biurowej jest to zwykle dokumentacja o długim znaczeniu dowodowym (np. sprawy pracownicze).
Kategoria A dotyczy materiałów archiwalnych przechowywanych trwale i przekazywanych do archiwum historycznego. Kategoria B to dokumentacja niearchiwalna przechowywana przez określony czas (np. B10, B50), po którym może zostać wybrakowana zgodnie z procedurą.
Akta osobowe dokumentują przebieg zatrudnienia i mogą być potrzebne po wielu latach jako dowód w sprawach pracowniczych. Dlatego w praktyce kancelaryjno-archiwalnej kwalifikuje się je do dłuższej retencji niż wiele innych dokumentów. Zawsze należy to potwierdzać w wykazie akt danej jednostki.
Akta osobowe to uporządkowany zbiór dokumentów dotyczących zatrudnienia, np. dokumenty rekrutacyjne, umowy i aneksy, oświadczenia, potwierdzenia szkoleń czy przebieg zatrudnienia. Dokładny zakres zależy od przepisów i praktyki organizacji, ale kluczowe jest kompletowanie i porządkowanie zgodnie z przyjętą instrukcją.
Nie. Dokumentacja księgowa nie jest jedną, stałą kategorią archiwalną. Okres przechowywania zależy od rodzaju dokumentu (np. księgi, dowody, sprawozdania) i zasad przyjętych w wykazie akt oraz procedurach jednostki. Na egzaminie trzeba unikać automatycznych skojarzeń "ważne = B50".
Najpierw identyfikujesz sprawę i jej klasę w rzeczowym wykazie akt, a następnie odczytujesz przypisaną kategorię archiwalną (np. B10, B50). Potem oznaczasz teczkę i dokumenty zgodnie z zasadami kancelaryjnymi. To podejście jest bezpieczniejsze niż zgadywanie na podstawie rodzaju dokumentu.
Dokumentację oznaczoną jako B50 można rozważać do brakowania dopiero po upływie 50 lat, licząc zgodnie z zasadą przyjętą w danej instrukcji (np. od zakończenia sprawy lub od końca roku). Następnie stosuje się formalną procedurę brakowania, a nie wyrzuca dokumentów "od razu".
Najczęstsze pomyłki to: mylenie kategorii A z B, zakładanie że każda "ważna" dokumentacja ma B50, oraz nieuwzględnianie, że dokumentacja techniczna i organizacyjna bywa różnie klasyfikowana. Pomaga praca z przykładami JRWA i zapamiętanie typowych grup (kadry, finanse, technika).
Nie zawsze. Wykaz akt i kategorie archiwalne mogą zależeć od rodzaju jednostki, jej zadań i przyjętej instrukcji kancelaryjnej. Dlatego w praktyce biurowej kluczowe jest stosowanie obowiązujących w danej organizacji zasad, a na egzaminie – rozumienie reguły działania kategorii i retencji.
Ćwicz rozpoznawanie rodzajów dokumentacji (kadrowa, finansowa, techniczna, organizacyjna) i przyporządkowywanie ich do kategorii z wykazu akt. Ucz się też znaczenia symboli A i B oraz idei retencji i brakowania. Dobre są krótkie zestawy zadań: "jaki dokument – jaka kategoria – jaka teczka".
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Kategoria archiwalna B50 oznacza dokumentację niearchiwalną przechowywaną przez 50 lat."

Materiały:

  • Materiały szkolne z archiwizacji zakładowej i instrukcji kancelaryjnej w jednostkach organizacyjnych
  • Podręczniki/kompendia z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego (kwalifikacja dokumentacji, JRWA)
  • Przykładowe jednolite rzeczowe wykazy akt stosowane w praktyce biurowej (do ćwiczeń klasyfikacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego