KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 16.
Do kontroli formy sitodrukowej wykorzystuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola formy sitodrukowej dotyczy m.in. parametrów mechanicznych siatki w ramie.
Pomiar siły naciągu pozwala ocenić, czy siatka ma właściwe naprężenie i czy będzie stabilnie przenosić farbę. Kolorymetr i densytometr służą głównie do oceny barwy/gęstości na odbitce, a nie do kontroli samej formy.

Pełne wyjaśnienie:

W sitodruku "forma sitodrukowa" to przede wszystkim siatka rozpięta na ramie (z przygotowanym szablonem), przez którą farba jest przeciskana raklem. Kluczowym elementem kontroli takiej formy jest sprawdzenie, czy siatka ma prawidłowy i równomierny naciąg. Dlatego odpowiedź "pomiar siły naciągu" jest właściwa: zbyt mały lub nierówny naciąg może powodować problemy z pasowaniem, rozlewaniem się obrazu, zmienną grubość warstwy farby i spadek powtarzalności.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do kontroli formy:

  • "pomiar wielkości punktu" – to typowa czynność związana z oceną elementów obrazu na wydruku (np. przy ocenie przyrostu punktu w technikach rastrowych) albo z oceną reprodukcji. Nie jest to podstawowy parametr mechaniczny samej formy sitodrukowej, której krytycznym ustawieniem jest naciąg siatki.
  • "analizę z wykorzystaniem kolorymetru" – kolorymetr służy do pomiaru barwy (np. w przestrzeniach barw i w kontroli zgodności kolorystycznej). To narzędzie odnosi się do koloru na odbitce lub próbce, a nie do fizycznego stanu siatki w ramie.
  • "analizę rastra z wykorzystaniem densytometru" – densytometr mierzy gęstość optyczną i jest wykorzystywany w kontroli druku (ocena zaczernienia, pośrednio niektórych parametrów obrazu na podłożu). To ponownie dotyczy efektu drukowania, a nie kontroli przygotowania sita.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy formy sitodrukowej, myśl o elementach takich jak siatka, jej naprężenie, stan szablonu i drożność oczek. Gdy pojawiają się przyrządy typu densytometr/kolorymetr, najczęściej chodzi o kontrolę wydruku (barwa, gęstość, powtarzalność na odbitce), a nie o kontrolę mechanicznych parametrów formy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naciąg siatki to stopień naprężenia siatki rozpiętej na ramie sitodrukowej. Wpływa na stabilność wymiarową obrazu, pasowanie oraz równomierność przenoszenia farby. Zbyt niski lub nierówny naciąg sprzyja deformacjom i spadkowi powtarzalności druku.
Do pomiaru naciągu siatki używa się miernika naciągu (tension meter). Urządzenie pozwala ocenić, czy siatka w ramie ma właściwe naprężenie i czy jest ono równomierne w różnych punktach, co jest ważne przed naświetlaniem i przed drukiem.
Prawidłowy naciąg ogranicza uginanie siatki podczas pracy rakla, co pomaga utrzymać ostrość krawędzi i pasowanie. Ułatwia też powtarzalność w serii oraz zmniejsza ryzyko "pływania" obrazu. To jedna z podstawowych kontroli jakości formy sitodrukowej.
Kolorymetr mierzy parametry barwy (czyli to, jak postrzegany jest kolor) na odbitce lub próbce. W praktyce pomaga kontrolować zgodność kolorystyczną. Nie jest to typowe narzędzie do kontroli mechanicznych parametrów formy sitodrukowej, takich jak naciąg siatki.
Densytometr służy do pomiaru gęstości optycznej i bywa wykorzystywany w kontroli procesu drukowania na odbitce (np. ocena zaczernienia, stabilności krycia). Jego zastosowanie dotyczy głównie efektu druku, a nie bezpośredniej kontroli przygotowania sita czy naciągu siatki.
Kontrola formy dotyczy elementów przygotowawczych (siatka, naciąg, stan szablonu, drożność). Kontrola wydruku dotyczy tego, co jest na podłożu (barwa, gęstość, wygląd rastra, równomierność). Nazwy przyrządów często podpowiadają, do którego etapu pasują.
Zbyt mały naciąg może zwiększać uginanie siatki, powodować deformację obrazu i pogorszyć pasowanie. Może też sprzyjać rozmyciu krawędzi oraz zmianom ilości farby przenoszonej na podłoże. W efekcie trudniej utrzymać stałą jakość w całym nakładzie.
Najczęściej pomiar wielkości punktu odnosi się do analizy obrazu na wydruku (np. elementów rastrowych) lub do oceny reprodukcji. W kontekście formy sitodrukowej kluczowe są parametry siatki i szablonu, a podstawową kontrolą jest m.in. sprawdzenie naciągu, nie "punktu" na odbitce.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "densytometru" lub "kolorymetru" bez sprawdzenia, czy pytanie dotyczy formy czy wydruku. Drugi błąd to kojarzenie słowa "kontrola" wyłącznie z kolorem, mimo że kontrola może dotyczyć też parametrów mechanicznych, np. naciągu siatki.
Warto mieć mapę: forma (siatka, naciąg, emulsja, naświetlanie), druk (rakiel, farba, podłoże) i kontrola (co mierzymy i gdzie). Ucz się par: naciąg–miernik naciągu, barwa–kolorymetr, gęstość–densytometr.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Kontrola formy sitodrukowej dotyczy m.in. parametrów mechanicznych siatki w ramie.Pomiar siły naciągu pozwala ocenić, czy siatka ma właściwe naprężenie i czy będzie stabilnie przenosić farbę."

Źródła:

  • Wikipedia: Screen printing – https://en.wikipedia.org/wiki/Screen_printing (dostęp 2026-03-04)
  • Wikipedia: Screen printing mesh – https://en.wikipedia.org/wiki/Screen_printing_mesh (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii sitodruku (przygotowanie sita, emulsje, naciąg siatki)
  • Instrukcje producentów mierników naciągu siatki (tension meter) – zasady pomiaru i interpretacji
  • Materiały szkoleniowe z kontroli jakości w poligrafii (różne przyrządy i ich zastosowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego