KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 26.
Do którego wejścia licznika CTUD należy podłączyć sygnał ustalający kierunek zliczania impulsów (zwiększanie/zmniejszanie wartości w akumulatorze licznika)?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek licznika CTUD, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wejście "Dir" służy do podania sygnału określającego kierunek zliczania w liczniku CTUD, czyli czy kolejne impulsy mają zwiększać czy zmniejszać wartość zapisaną w akumulatorze licznika.
"Cnt" odnosi się do impulsów/zliczeń, "R" do kasowania, a "Par" do parametrów, nie do kierunku.

Pełne wyjaśnienie:

Licznik CTUD jest blokiem funkcyjnym używanym w programowaniu PLC do zliczania impulsów w górę i w dół. W praktyce oznacza to, że w zależności od stanu sygnału sterującego kierunkiem, ten sam strumień impulsów może zwiększać albo zmniejszać wartość bieżącą (akumulator licznika).

Odpowiedź "Dir" jest właściwa, ponieważ to wejście jest przeznaczone do ustalenia kierunku zliczania (direction). Dzięki temu program może np. odejmować sztuki przy cofaniu przenośnika lub zmieniać kierunek zliczania przy pracy rewersyjnej napędu.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo pełnią inne role:

  • "Cnt" kojarzy się z liczeniem (count) i zwykle dotyczy impulsów zliczających lub samego procesu zliczania, a nie wyboru kierunku. To typowa pułapka językowa: nazwa wygląda "licznikowo", ale nie opisuje sterowania kierunkiem.
  • "R" standardowo oznacza reset/kasowanie. Reset zmienia wartość licznika (np. zeruje), ale nie determinuje, czy kolejne impulsy będą dodawane czy odejmowane.
  • "Par" sugeruje parametr nastawy (parameter). Parametry mogą określać wartości zadane lub tryb pracy, jednak pytanie dotyczy konkretnego wejścia sterującego kierunkiem zwiększania/zmniejszania, a nie ogólnej parametryzacji.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o bloki PLC szukaj odpowiedzi, której nazwa bezpośrednio odnosi się do funkcji (tu: direction → "Dir"), a pozostałe skróty przypisz do typowych ról: impulsy/zmienna procesu, reset, parametry/nastawy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CTUD to blok funkcyjny licznika, który potrafi zliczać impulsy w górę i w dół. Używa się go, gdy wartość licznika ma rosnąć lub maleć zależnie od warunków procesu (np. kierunku ruchu, trybu pracy maszyny).
Wejście Dir służy do podania sygnału określającego kierunek zliczania. W zależności od stanu tego sygnału kolejne impulsy będą zwiększały albo zmniejszały wartość bieżącą licznika (akumulator/stan licznika).
"Cnt" zwykle kojarzy się z impulsami zliczającymi lub samą funkcją liczenia (count). To częsta pułapka: nazwa wygląda "najbliżej licznika", ale pytanie dotyczy kierunku, czyli osobnego sygnału sterującego, a nie wejścia impulsów.
Wejście "R" jest typowo rozumiane jako reset/kasowanie. Reset zmienia stan licznika (np. zeruje lub ustawia na wartość startową), ale nie steruje tym, czy impulsy mają dodawać czy odejmować. Kierunek ustala osobne wejście.
Tak, w typowych zastosowaniach PLC sygnał kierunku może się zmieniać w czasie pracy programu. Wtedy ten sam licznik może raz zwiększać, a raz zmniejszać wartość, co jest przydatne np. przy ruchu rewersyjnym lub korekcji zliczeń.
Najczęściej: zliczanie sztuk na przenośnikach, pozycjonowanie na podstawie impulsów, współpraca z enkoderem, liczenie cykli pracy oraz bilansowanie przepływu elementów (dodawanie przy wejściu, odejmowanie przy wyjściu).
Sygnał impulsów odpowiada na pytanie "kiedy zliczać?", a sygnał kierunku na pytanie "w którą stronę zmieniać wartość?". W nazwach często widać to jako skróty typu count/cnt dla impulsów oraz dir/direction dla kierunku.
Chodzi o bieżącą wartość przechowywaną przez licznik (stan licznika), która zmienia się po każdym impulsie. W zależności od kierunku zliczania ta wartość rośnie lub maleje, a program może ją dalej porównywać z progami.
Najczęstsze to wybór odpowiedzi "Cnt" przez skojarzenie z liczeniem, mylenie resetu z kierunkiem (bo oba "zmieniają" licznik), oraz brak rozróżnienia między wejściami sterującymi a parametrami/nastawami bloku.
Najpierw dopasuj skróty do funkcji: direction/kierunek → Dir, reset → R, parametry/nastawy → Par, impulsy/liczenie → Cnt. Potem sprawdź, czy treść mówi o sterowaniu (kierunek) czy o sygnale zdarzeń (impulsy).
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Dokumentacja producenta używanego środowiska PLC (opis bloku CTUD i jego wejść/wyjść)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw IEC 61131-3 (bloki funkcyjne, liczniki, timery)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: implementacja licznika UP/DOWN z sygnałem kierunku i resetem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego