Klasyfikacja ubytków wg Blacka porządkuje ubytki próchnicowe (i przygotowanie ubytku do wypełnienia) według ich lokalizacji na powierzchniach zębów. W praktyce klinicznej dobór matrycy/formówki jest ściśle związany z tym, czy pracujemy na zębach bocznych, czy przednich oraz czy musimy odtworzyć powierzchnię styczną i brzeg sieczny.
Dlaczego odpowiedź: IV?
Klasa IV dotyczy ubytków w zębach przednich, które obejmują powierzchnię styczną oraz kąt/brzeg sieczny. W takich odbudowach (często kompozytowych) formówka celuloidowa pomaga nadać prawidłowy kształt ścianom odbudowy, uzyskać gładką powierzchnię oraz właściwy kontur w okolicy kąta siecznego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- I – odnosi się typowo do ubytków w bruzdach i zagłębieniach (okolice dołków/bruzd), co kojarzy się raczej z zębami bocznymi i innymi narzędziami/matrycami niż formówka celuloidowa do odcinka przedniego.
- II – obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów bocznych (przedtrzonowce i trzonowce). Tam częściej stosuje się systemy matryc pierścieniowych/sekcyjnych lub pasma metalowe, a nie formówki celuloidowe typowe dla zębów przednich.
- III – dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych zębów przednich, ale bez zajęcia brzegu siecznego. To kluczowa różnica: jeżeli w odbudowie trzeba odtworzyć kąt/brzeg sieczny, przechodzimy do klasy IV.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się ząb przedni i "kąt sieczny/brzeg sieczny" lub konieczność jego odbudowy, to najczęściej kieruje do klasy IV. Gdy jest tylko powierzchnia styczna w zębie przednim bez brzegu siecznego, rozważ klasę III.
