KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 21.
Do której klasy wg Blacka zalicza się ubytek próchnicowy przedstawiony na zdjęciu?
Zdjęcie przedstawia fragment uzębienia człowieka w widoku od przodu (od strony wargowej).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa VII obejmuje ubytki na powierzchniach gładkich, które nie są ujęte w klasach I–VI. Na zdjęciu zaznaczenie jest na powierzchni wargowej (licowej) siekacza dolnego, bez zajęcia powierzchni stycznych i bez zajęcia brzegu siecznego, więc nie spełnia kryteriów klasy III ani IV.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji ubytków próchnicowych wg G.V. Blacka kluczowe jest miejsce występowania ubytku na koronie zęba. Na fotografii ubytek jest zaznaczony na powierzchni wargowej (licowej) siekacza dolnego. Zaznaczenie nie obejmuje powierzchni stycznych (mezjalnej ani dystalnej) i nie dochodzi do brzegu siecznego.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "VII". Klasa VII odnosi się do ubytków na powierzchniach gładkich, które nie mieszczą się w klasach I–VI (czyli nie są to dołki i bruzdy, nie są to ubytki aproksymalne oraz nie dotyczą guzków ani krawędzi siecznych). W praktyce oznacza to ubytki na gładkich powierzchniach wargowych/językowych zlokalizowane poza typowym zakresem klasy V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "I" dotyczy dołków i bruzd (np. powierzchnie żujące trzonowców/przedtrzonowców lub otwory ślepe), a na zdjęciu ubytek leży na gładkiej powierzchni zęba przedniego.
  • "III" obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych siekaczy i kłów bez zajęcia kąta siecznego. Tu brak lokalizacji aproksymalnej (między zębami), więc kryterium klasy III nie jest spełnione.
  • "IV" również dotyczy powierzchni stycznych zębów przednich, ale z zajęciem kąta siecznego. Na obrazie ubytek nie znajduje się ani na stycznej, ani na brzegu/kącie siecznym.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy ubytek jest aproksymalny (między zębami). Jeśli nie, sprawdź, czy to 1/3 przyszyjkowa (klasa V) czy inna część powierzchni gładkiej (klasa VII w rozszerzonej klasyfikacji).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podział ubytków próchnicowych według lokalizacji anatomicznej na zębie. Każda klasa odpowiada typowej powierzchni (np. bruzdy, powierzchnie styczne, okolica przyszyjkowa). Ułatwia to diagnozę, planowanie opracowania i dobór odbudowy.
Powierzchnia wargowa/licowa to zewnętrzna "przednia" ściana zęba widoczna od strony warg. Powierzchnie styczne (aproksymalne) leżą po bokach zęba i stykają się z zębem sąsiednim; ubytek styczny zwykle "wchodzi" w przestrzeń kontaktu.
Klasa III opisuje ubytki na powierzchniach aproksymalnych siekaczy i kłów, czyli między zębami przednimi. Warunkiem jest brak zajęcia kąta/brzegu siecznego. Jeśli ubytek jest na powierzchni licowej, nie spełnia definicji klasy III.
Klasa IV to ubytek na powierzchni stycznej siekacza lub kła, który dodatkowo obejmuje kąt/brzeg sieczny. W praktyce dotyczy uszkodzeń lub próchnicy, które dochodzą do części tnącej zęba, a nie tylko do ściany bocznej.
Klasa I dotyczy ubytków w dołkach i bruzdach, typowo na powierzchniach żujących trzonowców i przedtrzonowców oraz w wybranych zagłębieniach anatomicznych. To inna sytuacja niż ubytek na gładkiej powierzchni licowej zęba przedniego.
Nie zawsze. Klasa V dotyczy ubytków w 1/3 przyszyjkowej na powierzchniach wargowych/policzkowych lub językowych. Jeśli zmiana jest na powierzchni gładkiej, ale nie spełnia kryterium typowej 1/3 przyszyjkowej albo jest klasyfikowana w rozszerzeniu, może być rozpatrywana jako klasa VII.
Ubytek aproksymalny "leży" przy kontakcie z zębem sąsiednim, czyli na boku korony (mezjalnie lub dystalnie). Jeśli zaznaczenie jest centralnie na licu i nie dochodzi do krawędzi kontaktu, a przestrzeń styczna wygląda na niezajętą, to nie jest typowa lokalizacja dla klas II–IV.
Najczęściej myli się pojęcia: "zęby przednie" nie oznacza automatycznie klasy III/IV. Kluczowe jest, czy ubytek jest styczny. Druga pomyłka to wrzucanie każdej zmiany na powierzchni gładkiej do klasy V, bez sprawdzenia jej dokładnego położenia.
Ubytki klasy VII są opisywane w rozszerzonej klasyfikacji i dotyczą powierzchni gładkich poza typowymi obszarami innych klas. Mogą pojawiać się np. przy erozji/abrazji lub jako próchnica wtórna w okolicy wcześniejszych odbudów na powierzchniach licowych/językowych.
Stosuj stałą kolejność: (1) czy ubytek jest w bruzdach/dołkach? (2) czy jest między zębami (styczny)? (3) czy obejmuje brzeg/kąt sieczny? (4) czy jest przyszyjkowy? Taki "algorytm" ogranicza pomyłki i przyspiesza wybór klasy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Klasa VII obejmuje ubytki na powierzchniach gładkich, które nie są ujęte w klasach I–VI."

Źródła:

  • Wikipedia: "G.V. Black classification" (opis klas I–VI, lokalizacja ubytków), https://en.wikipedia.org/wiki/G._V._Black_classification - dostęp 2026-03-01
  • StatPearls (NCBI Bookshelf): "Dental Caries" / sekcje omawiające klasyfikację ubytków i lokalizacje (w tym odniesienia do klasyfikacji Blacka), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik stomatologii zachowawczej (rozdział: próchnica i klasyfikacja ubytków wg Blacka)
  • Atlas anatomii zębów i nazewnictwa powierzchni zębów (schematy mezjalna/dystalna/wargowa/językowa)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych MED.1 dotyczące rozpoznawania ubytków i powierzchni zębów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego