KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 32.
Do której klasy, zgodnie z klasyfikacją według Blacka, należy opracowany ubytek próchnicowy przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia dwa zęby, z których jeden ma opracowany ubytek próchnicowy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa III wg Blacka obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów przednich (siekacze, kły), które nie obejmują brzegu siecznego. Klasa II dotyczy powierzchni stycznych zębów bocznych, klasa I – bruzd i dołków, a klasa IV – ubytków zębów przednich z zajęciem brzegu siecznego.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja ubytków według Blacka opiera się przede wszystkim na lokalizacji ubytku na powierzchniach zęba oraz na tym, czy dotyczy on zębów przednich czy bocznych. W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest szybkie rozpoznanie: (1) jaki to ząb (przedni czy boczny), (2) jaka powierzchnia jest objęta zmianą (żująca/bruzdy, styczna, przedsionkowa/językowa), (3) czy w zębach przednich zajęty jest brzeg sieczny.

Odpowiedź "III" jest właściwa wtedy, gdy na rysunku widoczny jest ubytek na powierzchni stycznej zęba przedniego (siekacza lub kła) i jednocześnie nie ma zajęcia brzegu siecznego. To rozróżnienie jest najczęstszym "punktem krytycznym" między klasą III a IV.

  • "II" jest nieprawidłowe, ponieważ klasa II dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych, ale zębów bocznych (przedtrzonowce, trzonowce), zwykle w powiązaniu z powierzchnią żującą.
  • "I" jest nieprawidłowe, bo klasa I obejmuje ubytki w bruzdach i dołkach (najczęściej na powierzchniach żujących zębów bocznych oraz w określonych zagłębieniach anatomicznych), a nie typowe ubytki styczne zębów przednich.
  • "IV" byłoby właściwe, gdyby ubytek dotyczył zębów przednich i obejmował brzeg sieczny. Jeśli rysunek nie pokazuje zajęcia brzegu siecznego, wybór klasy IV jest błędem.

Wskazówka do nauki: najpierw ustal, czy to ząb przedni. Jeśli tak i ubytek jest styczny, pytanie sprowadza się do jednego kryterium: bez brzegu siecznego = klasa III, z brzegiem siecznym = klasa IV.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podział ubytków próchnicowych na klasy w zależności od położenia ubytku na zębie. Najczęściej wykorzystuje się go do opisu ubytków oraz doboru sposobu opracowania i odbudowy. Kluczowe są: rodzaj zęba (przedni/boczny) i powierzchnia (żująca, styczna, przyszyjkowa).
Szuka się ubytku na powierzchni stycznej (między zębami) w zębach przednich (siekacze, kły). Warunek rozpoznawczy: brak zajęcia brzegu siecznego. Jeśli brzeg sieczny jest włączony w ubytek, to zwykle wskazuje na inną klasę.
Obie klasy dotyczą zębów przednich i zwykle powierzchni stycznych. Różnica jest kluczowa: w klasie III ubytek nie obejmuje brzegu siecznego, a w klasie IV obejmuje brzeg sieczny. Na egzaminie to najczęstsze miejsce pomyłki.
Klasa II opisuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów bocznych (przedtrzonowce, trzonowce). Jeśli na rysunku widać siekacz lub kieł, sama informacja o "powierzchni stycznej" nie wystarczy do klasy II – tu rozstrzyga typ zęba.
Klasa I to ubytki w bruzdach i dołkach, najczęściej na powierzchniach żujących zębów bocznych. Na schematach są to typowe ubytki "w centrum" bruzd. Jeśli ubytek jest wyraźnie styczny (między zębami), klasa I zwykle nie będzie prawidłowa.
W praktyce klasyfikacji Blacka za zęby przednie uznaje się siekacze i kły. To ważne, bo klasy II oraz III/IV rozróżnia się m.in. po tym, czy ubytek styczny dotyczy zęba bocznego czy przedniego. Na egzaminie zawsze najpierw rozpoznaj ząb.
Gdy ubytek styczny dotyczy zęba bocznego (przedtrzonowiec lub trzonowiec) – odpowiada to klasie II. Gdy ubytek styczny dotyczy zęba przedniego (siekacz lub kieł) i nie obejmuje brzegu siecznego – odpowiada to klasie III.
Najczęstsze są: mylenie klasy II z III (bo oba ubytki są "styczne"), mylenie klasy III z IV (pominięcie brzegu siecznego) oraz automatyczne wybieranie klasy I dla każdego ubytku "na koronie". Pomaga schemat: ząb + powierzchnia + brzeg sieczny.
Nie. W stomatologii spotyka się także inne opisy (np. bardziej nowoczesne systemy oceny zmian próchnicowych), ale klasyfikacja Blacka nadal często pojawia się w edukacji i testach, bo jest prosta i opiera się na lokalizacji. Na egzaminie zwykle liczy się poprawne przypisanie klasy.
Najlepiej ćwiczyć na schematach: rozpoznaj rodzaj zęba, wskaż powierzchnię, a w zębach przednich zawsze sprawdź brzeg sieczny. Warto robić własne fiszki z definicjami klas oraz rozwiązywać zadania "na obrazkach", bo to typowy format egzaminacyjny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klasa III wg Blacka obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów przednich (siekacze, kły), które nie obejmują brzegu siecznego.

Źródła:

  • Wikipedia: "G.V. Black" (opis klasyfikacji ubytków w stomatologii) – https://en.wikipedia.org/wiki/G._V._Black - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Dental restoration" (sekcja dot. klasyfikacji ubytków/Black's classification) – https://en.wikipedia.org/wiki/Dental_restoration - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu stomatologii zachowawczej (rozdziały o ubytkach i ich klasyfikacji)
  • Atlasy/rysunki anatomiczne powierzchni zębów oraz schematy ubytków wg Blacka
  • Zestawy pytań testowych z klasyfikacji ubytków (trening rozpoznawania na ilustracjach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego