KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 19.
Do której z wymienionych grup urządzeń elektrycznych zalicza się przekładniki pomiarowe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładniki pomiarowe (prądowe i napięciowe) działają na zasadzie transformacji: przenoszą energię/ sygnał z obwodu pierwotnego do wtórnego z określoną przekładnią, zwykle obniżając wartości do poziomu bezpiecznego dla aparatury pomiarowej oraz zapewniając separację galwaniczną.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładniki pomiarowe to elementy stosowane w elektroenergetyce i automatyce do pośredniego pomiaru dużych prądów i napięć. Ich zasada działania jest taka sama jak transformatora: w obwodzie pierwotnym powstaje strumień magnetyczny, który indukuje napięcie w uzwojeniu wtórnym. Dzięki temu można uzyskać na wyjściu wartości dostosowane do mierników, liczników energii oraz układów zabezpieczeniowych.

Dlatego odpowiedź "Do transformatorów." jest poprawna: przekładniki pomiarowe są w praktyce wyspecjalizowaną odmianą transformatorów, zoptymalizowaną pod kątem dokładności (klasa dokładności), bezpieczeństwa oraz standaryzowanych wartości wtórnych.

Pozostałe propozycje nie pasują do definicji przekładnika:

  • "Do wzmacniaczy maszynowych." – wzmacniacz nie wykonuje transformacji prądu/napięcia przez sprzężenie magnetyczne jak transformator; jego rolą jest zwiększanie sygnału/mocy w innej zasadzie działania.
  • "Do prądnic tachometrycznych." – prądnica tachometryczna jest czujnikiem prędkości (generator napięcia zależnego od obrotów), a nie elementem do przenoszenia parametrów z obwodu o dużych wartościach na obwód pomiarowy.
  • "Do indukcyjnych sprzęgieł dwukierunkowych." – sprzęgła służą do przenoszenia momentu/energii mechanicznej między wałami, a nie do konwersji wielkości elektrycznych w torze pomiarowym.

W praktyce przekładniki spotkasz m.in. w rozdzielniach zasilających urządzenia technologiczne oraz w układach, gdzie pomiar energii i kontrola parametrów zasilania są ważne dla bezpiecznej pracy instalacji (również w obiektach gazowniczych). Kluczowa wskazówka egzaminacyjna: jeśli urządzenie ma uzwojenie pierwotne i wtórne oraz opisuje je przekładnia, najczęściej klasyfikuje się je jako transformator.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnik pomiarowy to urządzenie działające jak transformator, które odwzorowuje prąd lub napięcie z obwodu o dużych wartościach na obwód wtórny o wartościach bezpiecznych dla liczników i mierników. Dodatkowo zapewnia separację galwaniczną, co podnosi bezpieczeństwo pomiarów.
Najczęściej wyróżnia się przekładniki prądowe oraz napięciowe. Oba mają obwód pierwotny i wtórny oraz określoną przekładnię. W praktyce dobiera się je do zakresu pomiarów, klasy dokładności i warunków pracy układu.
Ponieważ pracują na zasadzie transformacji elektromagnetycznej: strumień w rdzeniu przenosi energię/sygnał między uzwojeniami. Funkcjonalnie nie są maszynami wirującymi ani sprzęgłami, tylko odmianą transformatorów zaprojektowaną do pomiarów i współpracy z aparaturą.
Przekładnik prądowy odwzorowuje prąd pierwotny na prąd wtórny proporcjonalny do przekładni. Dzięki temu duże prądy w instalacji można "zmniejszyć" do poziomu mierzalnego przez mierniki i liczniki, zachowując informację o rzeczywistej wartości w obwodzie.
Przekładnik napięciowy obniża napięcie z poziomu instalacji do znormalizowanego poziomu wtórnego przeznaczonego dla aparatury pomiarowej i zabezpieczeń. Stosuje się go tam, gdzie bezpośredni pomiar byłby niebezpieczny lub przekraczał dopuszczalne zakresy przyrządów.
Tak, typowy przekładnik (jak transformator) oddziela obwód pierwotny od wtórnego magnetycznie, co ogranicza ryzyko przeniesienia niebezpiecznego potencjału na mierniki. To jedna z głównych zalet stosowania przekładników w rozdzielniach i układach pomiarowych.
Najczęstszy błąd to mylenie przekładnika z "przyrządem pomiarowym" albo z maszyną elektryczną (np. prądnicą). Warto zapamiętać, że przekładnik nie wytwarza energii jak generator i nie wzmacnia sygnału jak wzmacniacz, tylko transformuje parametry.
W praktyce eksploatacyjnej nie powinno się pozostawiać otwartego obwodu wtórnego przekładnika prądowego podczas pracy, bo może to prowadzić do powstania niebezpiecznych napięć. Przy zadaniach egzaminacyjnych kojarz przekładnik prądowy z koniecznością bezpiecznego obciążenia strony wtórnej.
Przekładnik ma uzwojenia i przekładnię oraz służy do odwzorowania prądu/napięcia bez wytwarzania energii. Prądnica tachometryczna jest czujnikiem prędkości: generuje napięcie zależne od obrotów. Jeśli w opisie pojawia się rdzeń, uzwojenia i obwód wtórny – to trop na transformator/przekładnik.
Powtórz definicje: transformator, przekładnia, uzwojenie pierwotne i wtórne oraz zastosowania przekładników w pomiarach i zabezpieczeniach. Pomaga też przećwiczenie rozpoznawania urządzeń: które są maszynami wirującymi, które sprzęgłami, a które transformatorami. To skraca czas na egzaminie.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Transformator prądowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator_pr%C4%85dowy (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Transformator napięciowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator_napi%C4%99ciowy (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Transformator" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: transformatory i przekładniki (podstawy elektrotechniki)
  • Instrukcje producentów przekładników prądowych/napięciowych (karty katalogowe i schematy podłączeń)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: pomiary z użyciem przekładników i zasady bezpieczeństwa przy obwodach wtórnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego