KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 5.
Do montażu śruby przedstawionej na zdjęciu należy zastosować
Ilustracja przedstawia metalową śrubę z łbem sześciokątnym wewnętrznym, co sugeruje, że do jej montażu należy użyć klucza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Śruba z gniazdem sześciokątnym wewnętrznym (tzw. imbusowym) wymaga użycia klucza trzpieniowego sześciokątnego. Wkrętaki PH/PZ służą do łbów krzyżowych, a klucz trzpieniowy kwadratowy do gniazda kwadratowego. Dobór narzędzia wynika z kształtu gniazda w łbie.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniach śrubowych narzędzie dobiera się przede wszystkim do kształtu gniazda/łba śruby. Jeżeli śruba ma gniazdo sześciokątne wewnętrzne (często nazywane "imbusowym"), to do jej montażu i demontażu stosuje się klucz trzpieniowy sześciokątny. Taki klucz przenosi moment obrotowy przez dopasowane płaskie ścianki sześciokąta, co zmniejsza ryzyko ześlizgnięcia i zniszczenia gniazda.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wkrętak krzyżakowy PH3 – jest przeznaczony do śrub z gniazdem krzyżowym typu PH. Jeśli śruba ma gniazdo sześciokątne, wkrętak nie będzie pasował, a próba użycia może prowadzić do uszkodzenia łba lub narzędzia.
  • Klucz trzpieniowy kwadratowy – pasuje wyłącznie do gniazd kwadratowych. Różnica między kwadratem a sześciokątem jest kluczowa: inna geometria oznacza brak prawidłowego przylegania i bardzo szybkie "wyrobienie" krawędzi gniazda.
  • Wkrętak krzyżakowy PZ3 – podobnie jak PH3, służy do gniazd krzyżowych, lecz innego typu. Przy gnieździe sześciokątnym nie zapewni zazębienia, a siła będzie przykładana niewłaściwie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj na zdjęciu geometrię gniazda (krzyż, sześciokąt, kwadrat itd.), a dopiero potem dobieraj nazwę narzędzia. To ogranicza typowy błąd "to śruba, więc wkrętak". W praktyce poprawny dobór narzędzia chroni element złączny i pozwala osiągnąć wymagany moment dokręcenia bez poślizgu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Śruba "na imbus" ma w łbie gniazdo sześciokątne wewnętrzne – widzisz sześć prostych ścianek tworzących regularny sześciokąt. Jeśli zamiast tego jest krzyż, to jest to gniazdo do wkrętaka krzyżakowego, a nie do klucza trzpieniowego.
To narzędzie (często w kształcie litery L) z końcówką w formie sześciokątnego trzpienia, którym obraca się śruby z gniazdem sześciokątnym wewnętrznym. W praktyce nazywa się go też kluczem imbusowym i dobiera rozmiarem do gniazda w łbie.
PH jest zaprojektowany do przenoszenia momentu w gnieździe krzyżowym typu PH. W gnieździe sześciokątnym wkrętak nie ma prawidłowego oparcia na ściankach, więc łatwo się ześlizguje. Skutkiem bywa zniszczenie gniazda w śrubie i utrudniony demontaż.
Najczęstsza pomyłka polega na tym, że oba typy wyglądają jak "krzyżak", więc uczniowie wybierają losowo. Różnią się geometrią gniazda i sposobem przenoszenia siły. Na egzaminie warto pamiętać, że PH/PZ dotyczą śrub krzyżowych, a nie śrub z gniazdem sześciokątnym.
"Gniazdo wewnętrzne" oznacza, że kształt do przyłożenia narzędzia jest wewnątrz łba (np. sześciokąt w środku). W przeciwieństwie do tego są śruby z łbem zewnętrznym (np. sześciokątnym), gdzie narzędzie chwyta łeb od zewnątrz.
Stosuje się je często tam, gdzie jest ograniczona przestrzeń na narzędzie albo wymagana jest estetyka i "schowany" łeb. W montażu maszyn spotkasz je m.in. w osłonach, elementach regulacyjnych, mocowaniach czujników i uchwytów. Wtedy standardowym narzędziem jest klucz trzpieniowy sześciokątny.
Dobiera się go tak, aby trzpień klucza ściśle wypełniał gniazdo bez luzu. Zbyt mały rozmiar powoduje poślizg i wyrobienie krawędzi, a zbyt duży nie wejdzie. W praktyce sprawdza się dopasowanie "na sucho" przed użyciem większej siły.
Może się pojawić, ale jest przeznaczony do elementów z gniazdem kwadratowym, a nie sześciokątnym. Jeśli na zdjęciu widać wyraźny sześciokąt, wybór klucza kwadratowego będzie błędem. Klucz zawsze musi odpowiadać geometrii gniazda, inaczej uszkodzisz połączenie.
Najczęściej dochodzi do "wyrobienia" gniazda w łbie, co utrudnia lub uniemożliwia późniejszy demontaż. Można też uszkodzić końcówkę narzędzia, porysować elementy sąsiednie lub nie uzyskać wymaganego dokręcenia. W serwisie maszyn to realnie zwiększa czas i koszt naprawy.
Najpierw nazwij cechę rozpoznawczą: kształt gniazda (krzyż, sześciokąt, kwadrat). Dopiero potem dopasuj narzędzie z odpowiedzi. Jeśli w opcjach są PH/PZ, pamiętaj, że dotyczą śrub krzyżowych; dla sześciokąta wewnętrznego typowe jest narzędzie trzpieniowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Śruba z gniazdem sześciokątnym wewnętrznym (tzw. imbusowym) wymaga użycia klucza trzpieniowego sześciokątnego."

Materiały:

  • Katalog/atlas narzędzi ręcznych (klucze, wkrętaki) z przykładami końcówek i zastosowań
  • Podręcznik do montażu maszyn: połączenia śrubowe i dobór narzędzi
  • Zestaw przykładowych fotografii łbów śrub i końcówek narzędzi do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego