KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 15.
Do naczynia przedstawionego na rysunku pobiera się próbki
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek naczynia, które jest używane do pobierania próbek powietrza kopalnianego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Naczynie pokazane na rysunku służy do pobierania próbki medium gazowego, czyli powietrza kopalnianego, które następnie może być analizowane pod kątem składu i zanieczyszczeń.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych rodzajów materiału (woda, pył, substancje promieniotwórcze) i wymagają innych metod oraz sprzętu poboru.

Pełne wyjaśnienie:

W kopalniach podziemnych prowadzi się kontrolę środowiska pracy, w tym atmosfery kopalnianej. Jednym z elementów tej kontroli jest pobór próbek powietrza do dalszej analizy (np. w miejscu pracy lub w laboratorium), a do tego stosuje się naczynia/próbniki przeznaczone do medium gazowego. Dlatego poprawną odpowiedzią jest: powietrza kopalnianego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Substancji promieniotwórczych – to bardzo specyficzna kategoria materiałów, zwykle wymagająca innych procedur bezpieczeństwa oraz odrębnych metod poboru/monitoringu. Samo "naczynie" do próbek powietrza nie identyfikuje poboru substancji promieniotwórczych.
  • Pyłów szkodliwych dla zdrowia – pobór pyłu realizuje się typowo metodami filtracyjnymi i aspiracyjnymi (np. przez filtr/układ zasysający), a nie w formie "naczynia" charakterystycznego dla próbek powietrza jako mieszaniny gazów.
  • Wody kopalnianej – woda jest medium ciekłym; pobiera się ją do pojemników na ciecze, często z uwzględnieniem sposobu poboru (punkt, głębokość, unikanie zanieczyszczeń). Sprzęt do próbek powietrza nie jest właściwy do wody.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach najpierw rozstrzygnij, czy przyrząd z rysunku jest przeznaczony do gazów czy cieczy/ciał stałych. Dopiero potem porównuj odpowiedzi. Unikaj kierowania się samą "groźnością" zjawiska (pył, promieniotwórczość), bo pytanie sprawdza przede wszystkim rozpoznanie przeznaczenia naczynia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powietrze kopalniane to mieszanina gazów obecna w wyrobiskach, na którą wpływa wentylacja, emisje z górotworu i procesy technologiczne. Może zawierać zanieczyszczenia (np. pyły lub gazy), dlatego jego kontrola i pobór próbek są ważne dla bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zwykle wskazują na to cechy konstrukcyjne typowe dla medium gazowego: możliwość szczelnego zamknięcia, króćce/połączenia do zasysania lub napełniania oraz brak elementów charakterystycznych dla poboru cieczy (np. duży wlew) czy pyłu (filtry). Na egzaminie kluczowe jest porównanie funkcji przyrządu z odpowiedziami.
Pył jest fazą stałą zawieszoną w powietrzu, więc aby go oznaczyć, trzeba go wyłapać (najczęściej na filtrze) i określić jego ilość/rodzaj. Próbka powietrza jako gazu może być pobrana do szczelnego naczynia, natomiast pył wymaga układu filtracyjnego i przepływu o znanej wartości.
Najczęściej myli się rodzaj medium: uczniowie wybierają odpowiedź związaną z zagrożeniem, które "kojarzy się z kopalnią" (np. pył), zamiast ustalić, czy przedstawiony przyrząd jest do gazów, cieczy czy aerozoli. Pomaga reguła: gaz = szczelność, pył = filtr, ciecz = pojemnik na ciecz.
Z próbki powietrza można wnioskować o jego składzie i jakości, np. czy występują domieszki niepożądane oraz czy warunki są odpowiednie do pracy. W praktyce wyniki służą do oceny skuteczności przewietrzania i podejmowania działań zapobiegawczych, jeśli pojawią się odchylenia.
Próbki pobiera się wtedy, gdy wymagane jest potwierdzenie warunków atmosferycznych w rejonie robót, w sytuacjach kontrolnych oraz po zdarzeniach lub zmianach w wentylacji, które mogą wpływać na skład powietrza. W praktyce część kontroli jest ciągła (czujniki), a część okresowa lub doraźna (pobór próbki).
Nie. Woda jest cieczą, więc stosuje się pojemniki przeznaczone do cieczy i dobiera sposób poboru tak, aby próbka była reprezentatywna i nie uległa przypadkowemu zanieczyszczeniu. Naczynia do próbek powietrza muszą przede wszystkim zapewnić szczelność dla gazu, co nie jest tożsame z poborem cieczy.
Powinna być reprezentatywna dla miejsca i czasu poboru oraz zabezpieczona przed zmianą składu (szczelne zamknięcie, brak przecieków). Ważne jest też właściwe oznakowanie próbki (miejsce, data, warunki), aby wynik analizy dało się poprawnie powiązać z konkretną sytuacją w wyrobisku.
Najlepiej uczyć się przez porównywanie: nazwa → wygląd → zastosowanie. Przeglądaj ilustracje próbników i przyrządów oraz dopasowuj je do medium (gaz/pył/woda) i celu pomiaru. Na egzaminie najpierw rozpoznaj funkcję, a dopiero potem wybieraj odpowiedź.
Bo "próbka" może dotyczyć różnych mediów: powietrza, wody, pyłu lub innych substancji. Każde medium wymaga innego podejścia i sprzętu. W pytaniach z rysunkiem kluczowa jest identyfikacja przeznaczenia naczynia, a nie ogólne skojarzenie z pracą w kopalni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń i zagrożeń gazowych (skrypty szkolne/technikum)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące poboru próbek i kontroli atmosfery (wewnętrzne procedury kopalni)
  • Podręczniki BHP dla górnictwa podziemnego dotyczące zagrożeń atmosferycznych i pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego