KWALIFIKACJA MOT3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 37.
Do nakładania lakieru bezbarwnego pistoletem ze zbiornikiem górnym używa się dyszy o wymiarach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakier bezbarwny (klar) w pistolecie ze zbiornikiem górnym zwykle wymaga dyszy średniej, zapewniającej dobrą atomizację i równą warstwę bez nadmiernego wydatku.
Zakres 1,3–1,5 mm jest typowy dla klaru; mniejsze dysze ograniczają podawanie, a większe są częstsze dla gęstszych materiałów (np. podkładów).

Pełne wyjaśnienie:

W lakiernictwie samochodowym dobór średnicy dyszy (zestawu dysza–iglica–powietrze) wpływa bezpośrednio na wydatek materiału i atomizację, czyli rozbicie strugi na drobne krople. Dla lakieru bezbarwnego, aplikowanego pistoletem ze zbiornikiem górnym (pistolet grawitacyjny), typowo stosuje się dysze z "średniego" zakresu, które pozwalają ułożyć równą, mokrą warstwę przy zachowaniu dobrego rozpylenia.

Odpowiedź "1,3÷1,5 mm" jest właściwa, ponieważ taki zakres jest powszechnie kojarzony z aplikacją klaru: daje stabilny wydatek, a jednocześnie umożliwia uzyskanie odpowiedniej struktury powierzchni (połysk, gładkość) bez wymuszania skrajnych ustawień pistoletu.

  • "0,5÷0,7 mm" jest zbyt małe do klaru w typowej aplikacji. Taka dysza zwykle ogranicza podawanie materiału i może wymuszać dłuższe prowadzenie lub większe ciśnienie/otwarcie, co zwiększa ryzyko suchego natrysku, chropowatości i słabego "rozlania" warstwy.
  • "2,0÷2,2 mm" to zakres kojarzony raczej z materiałami o wyższej lepkości i większym wypełnieniu (np. niektóre podkłady/wypełniacze). Przy klarze może dawać zbyt duży wydatek, co podnosi ryzyko zacieków oraz trudniej kontrolować grubość warstwy.
  • "2,3÷2,5 mm" jest jeszcze bardziej "ciężkim" zakresem i w kontekście klaru będzie zwykle nieadekwatne: zbyt dużo materiału w jednostce czasu utrudnia utrzymanie równomiernej aplikacji i może pogorszyć jakość wykończenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz pytanie o klar i pistolet grawitacyjny, myśl o dyszach "średnich", a duże średnice zostaw dla gęstszych materiałów. W praktyce zawsze weryfikuje się to w karcie technicznej produktu (TDS) oraz zaleceniach producenta pistoletu, bo zależności mogą się różnić między systemami i warunkami aplikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobór dyszy opiera się na lepkości klaru i zaleceniach z karty technicznej (TDS) oraz producenta pistoletu. Dla klaru często stosuje się średnice ze "średniego" zakresu, które zapewniają dobrą atomizację i równą, mokrą warstwę bez nadmiernego wydatku materiału.
Bardzo mała dysza zwykle ogranicza wydatek materiału i może powodować "suchy" natrysk oraz słabsze rozlanie powłoki. W efekcie rośnie ryzyko chropowatości i gorszego wyglądu powierzchni, a lakiernik próbuje to kompensować ustawieniami pistoletu, co bywa nieskuteczne.
Duża dysza daje zbyt duży wydatek w krótkim czasie. Przy klarze łatwiej wtedy o zacieki i nierównomierną grubość warstwy, a kontrola "mokrego" pasa staje się trudniejsza. Może też wzrosnąć zużycie materiału i ilość mgły lakierniczej.
Typowe objawy to: trudność w uzyskaniu równej, mokrej warstwy; skłonność do zacieków (za duża dysza); suchy natrysk i chropowatość (za mała dysza); niestabilny wzór natrysku i konieczność pracy na skrajnych ustawieniach. To sygnał do korekty doboru dyszy lub parametrów.
Niekoniecznie. Baza i klar mogą mieć inne właściwości (lepkość, sposób odparowania, wymagany "mokry" efekt). Często wartości są zbliżone, ale w praktyce kieruje się zaleceniami TDS dla konkretnego produktu i systemu natrysku. Jeden "uniwersalny" rozmiar nie zawsze da najlepszy efekt.
Większe dysze częściej dobiera się do materiałów gęstszych i o większym wypełnieniu, gdzie potrzebny jest większy wydatek (np. niektóre podkłady, wypełniacze). Dla lakieru bezbarwnego zwykle jest to zbyt duży zakres, bo utrudnia kontrolę grubości i zwiększa ryzyko zacieków.
Ustawienia mogą częściowo korygować efekt, ale nie zastąpią właściwej średnicy dyszy. Za małą dyszę próbuje się "ratować" ciśnieniem i większym otwarciem, a za dużą – przymykaniem materiału. To pogarsza powtarzalność i jakość. Najpierw dobiera się dyszę, potem dopracowuje parametry.
To zakres średnic otworu dyszy (w milimetrach), typowy dla danego zastosowania. Zakres oznacza, że w praktyce można użyć kilku bliskich rozmiarów (np. 1,3 albo 1,4 albo 1,5 mm), zależnie od konkretnego klaru, warunków aplikacji i preferencji pracy, zgodnie z zaleceniami technicznymi.
Najczęstsze błędy to przenoszenie dyszy od podkładu na klar (zbyt duża), wybieranie minimalnej średnicy "bo będzie drobniej pylić" (zbyt mała), oraz ignorowanie zaleceń TDS. Uczniowie często mylą też wpływ dyszy z wpływem ciśnienia i odległości prowadzenia pistoletu.
W pytaniach testowych warto kojarzyć klar z zakresem "średnim", a skrajnie małe i skrajnie duże średnice traktować jako mniej typowe. Następnie wybierz odpowiedź najbardziej pasującą do aplikacji nawierzchniowej (równa, mokra warstwa i dobra atomizacja), a nie do podkładów czy materiałów bardzo gęstych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Instrukcje techniczne (TDS) lakierów bezbarwnych różnych producentów
  • Instrukcje obsługi pistoletów natryskowych (dobór dysz i iglic)
  • Podręczniki technologii napraw lakierniczych (dobór parametrów aplikacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego