KWALIFIKACJA TLO3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 34.
Do naprawienia i wygładzenia uszkodzonego otworu gwintowego należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do naprawy i wygładzenia uszkodzonego gwintu wewnętrznego w otworze stosuje się gwintownik wykańczak, ponieważ służy on do końcowego wykończenia profilu gwintu i delikatnej regeneracji.
Narzynka wykonuje gwinty zewnętrzne, a rozwiertak i wiertło nie odtwarzają zarysu gwintu.

Pełne wyjaśnienie:

Otwór gwintowy oznacza, że w materiale wykonano gwint wewnętrzny. Jeśli gwint jest tylko częściowo uszkodzony (np. zadzior, miejscowe zgniecenie zwoju, lekkie wytarcie), typowym narzędziem do naprawienia i wygładzenia jest gwintownik wykańczak. Wykańczak ma geometrię przeznaczoną do końcowego kształtowania i "doszlifowania" gwintu, dlatego pozwala skorygować drobne uszkodzenia bez niepotrzebnego zdejmowania materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Narzynka ręczna służy do nacinania lub poprawiania gwintów zewnętrznych (na prętach i śrubach). Nie naprawi gwintu w otworze, bo nie pracuje wewnątrz materiału.
  • Rozwiertak zdzierak jest narzędziem do obróbki średnicy i jakości powierzchni gładkiego otworu (poszerzanie/wykańczanie), ale nie ma profilu gwintu. Może zmienić średnicę otworu, przez co pogorszy warunki do gwintowania, zamiast naprawić gwint.
  • Wiertło kręte wykonuje otwór przez wiercenie. Nie odtwarza zarysu gwintu i przy próbie "naprawy" usunie istniejący gwint, co jest działaniem przeciwnym do celu.

W praktyce warsztatowej naprawa gwintu wymaga też prawidłowego przygotowania: oczyszczenia otworu, zastosowania odpowiedniego środka do gwintowania oraz pracy z wyczuciem, aby nie zerwać kolejnych zwojów. Jeżeli uszkodzenia są znaczne (gwint "przelatany", zerwane zwoje na długim odcinku), stosuje się metody naprawcze, np. wkładki gwintowe lub przegwintowanie na większy wymiar, ale nie jest to przedmiotem tego pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gwintownik wykańczak to narzędzie do końcowego wykończenia gwintu wewnętrznego w otworze. Stosuje się go, gdy gwint ma mieć właściwy kształt i gładkość, a także do delikatnej regeneracji drobnych uszkodzeń istniejącego gwintu.
Gwintownik pracuje w otworze i wykonuje/naprawia gwint wewnętrzny. Narzynka obejmuje pręt lub śrubę z zewnątrz i służy do gwintu zewnętrznego. Kluczowe jest więc miejsce pracy: wewnątrz vs na zewnątrz elementu.
Wiertło kręte wierci gładki otwór i nie ma profilu gwintu. Użycie wiertła spowoduje usunięcie istniejących zwojów i powiększenie średnicy, czyli zniszczy gwint zamiast go naprawić. Do odtworzenia profilu potrzebny jest gwintownik.
Nie. Rozwiertak (także zdzierak) służy do obróbki średnicy i geometrii gładkich otworów, a nie do kształtowania zarysu gwintu. Może poprawić otwór pod gwintowanie, ale nie "wygładzi" istniejącego gwintu, bo nie ma odpowiedniego profilu skrawającego.
Najczęściej używa się go do poprawy drobnych uszkodzeń gwintu w elementach mocujących i osprzęcie oraz do doprowadzenia gwintu do właściwej jakości po wcześniejszym przejściu innymi gwintownikami. W lotnictwie jest to ważne, bo połączenia gwintowe muszą być pewne i powtarzalne.
Gdy zwoje są zerwane na dużej długości, gwint jest "przelatany" (za luźny) albo materiał wokół otworu jest wykruszony, samo wygładzenie nie przywróci nośności. Wtedy stosuje się metody naprawcze, np. wkładki gwintowe lub przegwintowanie na większy rozmiar.
Częste błędy to: brak oczyszczenia otworu, praca "na sucho" bez środka do gwintowania, wkręcanie na siłę mimo oporu oraz niewycofywanie narzędzia do łamania wióra. Skutkiem bywa zerwanie kolejnych zwojów lub złamanie gwintownika.
Przy lekkich uszkodzeniach (zadzior, miejscowe spłaszczenie) zwykle wybiera się gwintownik wykańczak, bo służy do wykończenia i wygładzenia profilu. Ważne jest też dopasowanie średnicy i skoku do istniejącego gwintu oraz ostrożna praca, aby nie pogłębić uszkodzeń.
Nie. Narzynka jest przeznaczona do gwintów zewnętrznych (na śrubach i prętach). Nawet jeśli nazwa kojarzy się z "gwintowaniem", to konstrukcyjnie i funkcjonalnie nie pozwala na pracę wewnątrz otworu, więc nie naprawi gwintu wewnętrznego.
Najlepiej opanować: różnicę gwint wewnętrzny/zewnętrzny, nazwy i role narzędzi (gwintownik, narzynka, wiertło, rozwiertak), oraz typowe zastosowania w naprawach. Pomaga też przećwiczenie rozpoznawania narzędzi na zdjęciach i opisach oraz analiza typowych błędów.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręcznik obróbki skrawaniem (dział: gwintowanie, narzędzia do gwintów)
  • Instrukcje warsztatowe dotyczące gwintowania ręcznego i doboru środków smarnych do gwintowania
  • Karty katalogowe producentów narzędzi skrawających (gwintowniki ręczne: zdzierak/pośredni/wykańczak)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego