KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 40.
Do naprawy wybojów należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyboje w nawierzchniach asfaltowych naprawia się przez wypełnienie ubytku mieszanką bitumiczną (mineralno-asfaltową), bo zapewnia zgodność materiałową i przyczepność do istniejącej warstwy. Zaprawa cementowa i mieszanka betonowa dotyczą technologii cementowych, a sama emulsja asfaltowa służy zwykle do skropienia/sczepienia, nie do wypełnienia ubytku.

Pełne wyjaśnienie:

Wybór materiału do naprawy wybojów zależy przede wszystkim od rodzaju istniejącej nawierzchni. W praktyce utrzymania dróg większość wybojów dotyczy nawierzchni asfaltowych (bitumicznych). W takim przypadku właściwym materiałem do wypełnienia ubytku jest mieszanka bitumiczna (czyli mieszanka mineralno-asfaltowa). Zapewnia ona zgodność z lepiszczem asfaltowym w nawierzchni, dobrą przyczepność oraz możliwość prawidłowego zagęszczenia i odtworzenia profilu jezdni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "zaprawy cementowej" – zaprawy cementowe stosuje się do robót typowo cementowych (np. napraw betonu, uzupełnień w elementach betonowych). W nawierzchniach asfaltowych mogą dawać słabą współpracę materiałową (inna sztywność, inna technologia wiązania), co sprzyja szybkiemu pękaniu i wykruszaniu na styku.
  • "mieszanki betonowej" – mieszanka betonowa jest przeznaczona do nawierzchni i elementów betonowych oraz wymaga technologii układania i pielęgnacji betonu. Nie jest standardowym materiałem do doraźnego łatania ubytków w asfalcie, bo nie zapewnia właściwego połączenia z warstwą bitumiczną i nie odtwarza poprawnie pracy konstrukcji asfaltowej.
  • "emulsji asfaltowej" – emulsja asfaltowa jest ważnym materiałem w robotach drogowych, ale zwykle pełni funkcję skropienia lub warstwy sczepnej (poprawia przyczepność między warstwami). Sama emulsja nie stanowi pełnowartościowego wypełnienia wyboju: nie zawiera odpowiedniego uziarnienia i nie tworzy stabilnej, zagęszczonej struktury jak mieszanka mineralno-asfaltowa.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się naprawa ubytku/wyboju w jezdni i nie ma informacji o nawierzchni betonowej, najczęściej chodzi o typową naprawę cząstkową w asfalcie, a więc o zastosowanie mieszanki bitumicznej (na gorąco lub na zimno – zależnie od warunków i technologii).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mieszanka bitumiczna (mineralno-asfaltowa) to kruszywo połączone lepiszczem asfaltowym. Stosuje się ją do wykonywania i napraw warstw nawierzchni asfaltowych, m.in. do napraw cząstkowych ubytków, bo po zagęszczeniu tworzy trwałą warstwę współpracującą z istniejącym asfaltem.
Zaprawa cementowa wiąże w technologii cementowej i ma inne właściwości niż asfalt (sztywność, praca w temperaturze, przyczepność do podłoża bitumicznego). W ubytku w asfalcie często powoduje słabe połączenie na styku i szybsze wykruszanie, dlatego nie jest typowym materiałem do takich napraw.
Najczęściej nie. Emulsja asfaltowa zwykle służy do skropienia i poprawy sczepności między warstwami albo do zabiegów powierzchniowych. Do wypełnienia wyboju potrzebna jest mieszanka z kruszywem o odpowiednim uziarnieniu, którą można ułożyć i zagęścić, czyli mieszanka bitumiczna.
Wybój to lokalny ubytek materiału w nawierzchni (dziura), zwykle z wykruszeniem i brakiem ciągłości warstwy. Pęknięcia to szczeliny bez utraty materiału, a koleiny to trwałe odkształcenia wzdłuż torów jazdy. Rozpoznanie rodzaju uszkodzenia pomaga dobrać właściwą technologię naprawy.
Najczęstsze przyczyny to woda wnikająca w spękania, cykle zamarzania i odmarzania, starzenie lepiszcza, osłabienie warstw konstrukcyjnych oraz ruch ciężki. Gdy warstwa ścieralna traci szczelność i nośność, kruszywo się wykrusza i powstają ubytki (wyboje).
W typowym ujęciu: oczyszcza się ubytek, usuwa luźne fragmenty, przygotowuje krawędzie, wykonuje skropienie (jeśli przewiduje technologia), układa mieszankę bitumiczną z naddatkiem i zagęszcza. Celem jest szczelne odtworzenie profilu i uzyskanie dobrego połączenia z istniejącą nawierzchnią.
Mieszanki na zimno stosuje się zwykle w naprawach interwencyjnych, gdy warunki pogodowe lub organizacyjne utrudniają użycie technologii na gorąco (np. niższe temperatury, szybka reakcja na zgłoszenie). Trzeba jednak pamiętać, że trwałość może być niższa niż przy naprawie w technologii na gorąco.
Typowe błędy to: brak oczyszczenia i osuszenia ubytku, niedostateczne zagęszczenie, zbyt mało mieszanki (zapadnięcie łaty), brak właściwego przygotowania krawędzi oraz pomijanie warstwy sczepnej, gdy jest wymagana. Skutkiem jest szybkie odspojenie i ponowne wykruszenie naprawy.
Najpierw identyfikuje się nawierzchnię: asfalt jest ciemny, zawiera kruszywo w lepiszczu bitumicznym i bywa podatny na odkształcenia w upale; beton jest jasnoszary i ma spoiny/dylatacje. Materiał naprawczy powinien być zgodny z rodzajem nawierzchni: bitumiczny do asfaltu, cementowy/betonowy do betonu.
Zagęszczenie decyduje o nośności i szczelności naprawy. Niedogęszczona mieszanka ma większą porowatość, łatwiej wnika w nią woda i szybciej następuje degradacja pod ruchem. Prawidłowe zagęszczenie pomaga też utrzymać profil jezdni i ogranicza powstawanie kolejnych ubytków na krawędziach łaty.
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Wyboje w nawierzchniach asfaltowych naprawia się przez wypełnienie ubytku mieszanką bitumiczną (mineralno-asfaltową), bo zapewnia zgodność materiałową i przyczepność do istniejącej warstwy."

Źródła:

  • PN-EN 13108-1: Mieszanki mineralno-asfaltowe – Wymagania – Część 1: Beton asfaltowy (AC)
  • GDDKiA, Warunki Techniczne WT-2 "Nawierzchnie asfaltowe" (opracowanie dotyczące mieszanek mineralno-asfaltowych i robót nawierzchniowych)

Materiały:

  • Instrukcje i materiały szkoleniowe z utrzymania nawierzchni asfaltowych (naprawy cząstkowe, łatanie)
  • Dokumenty techniczne dotyczące mieszanek mineralno-asfaltowych (normy PN-EN serii 13108) – przegląd pojęć
  • Materiały producentów mieszanek na zimno i na gorąco (karty techniczne, zastosowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego