KWALIFIKACJA BUD8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 22.
Do nawijania i kierowania lin służą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wielokrążki (układ krążków) służą do prowadzenia liny, zmiany jej kierunku oraz często do ułatwienia podnoszenia przez zwielokrotnienie przełożenia.
Zawiesia, pęta i haki są elementami zaczepowymi do podwieszania/utrzymania ładunku, a nie do nawijania i kierowania lin.

Pełne wyjaśnienie:

Do nawijania i kierowania lin wykorzystuje się wielokrążki, czyli układy krążków (bloczków), po których prowadzona jest lina. Taki osprzęt pozwala przede wszystkim zmienić kierunek biegu liny oraz uporządkować jej prowadzenie. W wielu zastosowaniach wielokrążek daje też efekt przełożenia (ułatwia podnoszenie, bo potrzebna siła może być mniejsza kosztem większej długości wybieranej liny).

Odpowiedź "wielokrążki" jest więc właściwa, bo dotyczy elementu, którego istotą jest praca liny na krążkach (prowadzenie/zmiana kierunku/układ linowy).

Pozostałe propozycje nie pasują do wskazanej funkcji:

  • "zawiesia" służą do podwieszania i przenoszenia obciążenia (łączą ładunek z urządzeniem podnoszącym), ale nie są układem do kierowania i nawijania liny.
  • "pęta" (pętle/wiązania) kojarzą się z elementami do mocowania lub ograniczania ruchu, a nie z mechanizmem prowadzenia liny po krążkach.
  • "haki" są typowymi elementami chwytającymi/zaczepowymi – służą do zaczepienia ładunku lub zawiesia, lecz nie realizują funkcji prowadzenia liny jak krążki.

W praktyce na budowie rozróżnienie jest proste: gdy zadaniem jest poprowadzenie liny i zmiana jej kierunku, szuka się krążków/wielokrążków. Gdy zadaniem jest zaczepienie ładunku, stosuje się haki i zawiesia (z odpowiednim osprzętem). To rozróżnienie pomaga szybko eliminować błędne odpowiedzi na egzaminie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wielokrążek to układ krążków (bloczków), po których prowadzona jest lina. Umożliwia zmianę kierunku biegu liny i jej prowadzenie, a w wielu układach także uzyskanie przełożenia, dzięki czemu łatwiej jest podnosić lub napinać ładunek.
Bo lina pracuje na krążku: jest prowadzona w rowku i może zmienić kierunek bez załamywania się na krawędziach. To ogranicza uszkodzenia liny i pozwala kontrolować tor jej biegu w układzie podnoszenia lub naciągu.
To prowadzenie liny tak, aby biegła we właściwym kierunku i nie ocierała o ostre elementy. Realizuje się to najczęściej przez zastosowanie krążków/wielokrążków, a nie przez elementy zaczepowe typu hak czy zawiesie.
Zawiesie jest elementem do podwieszania ładunku (pas, łańcuch lub lina z zakończeniami). Wielokrążek ma krążek/krążki w obudowie i służy do prowadzenia liny. Patrz na obecność bloczka i rowka dla liny.
Typowy hak służy do zaczepiania ładunku lub zawiesia, a nie do prowadzenia liny po torze pracy. Prowadzenie realizują krążki. Użycie haka zamiast krążka może powodować zły bieg liny i szybsze zużycie.
Najczęściej myli się funkcję zaczepiania ładunku z funkcją prowadzenia liny. Uczeń wybiera "hak" albo "zawiesie", bo są znane z budowy. W takich pytaniach kluczowe jest słowo "kierowanie/prowadzenie liny".
Gdy poza samą zmianą kierunku potrzebne jest przełożenie (mniejsza siła przy podnoszeniu/naciągu) albo lepsza kontrola pracy liny. Wielokrążek z kilkoma krążkami daje większe możliwości prowadzenia i organizacji toru liny.
Nieprawidłowy bieg liny może powodować przetarcia, skręcanie, zakleszczenia i nagłe szarpnięcia, co zwiększa ryzyko uszkodzenia osprzętu oraz wypadku. Dlatego stosuje się krążki/wielokrążki, by prowadzenie było kontrolowane.
Pęta (pętle/wiązania) kojarzą się z elementami do wiązania lub ograniczania ruchu, a nie z mechanizmem, po którym pracuje lina. Do kierowania liny potrzebny jest krążek (bloczek), który zapewnia prawidłowy tor biegu.
Szukaj sformułowań typu: "prowadzenie liny", "zmiana kierunku liny", "układ krążków", "przełożenie". Jeśli pytanie dotyczy zaczepienia ładunku, wtedy częściej pasują "haki" lub "zawiesia", a nie wielokrążek.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Wielokrążki (układ krążków) służą do prowadzenia liny, zmiany jej kierunku oraz często do ułatwienia podnoszenia przez zwielokrotnienie przełożenia."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielokr%C4%85%C5%BCek - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zawiesie - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Hak - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje producentów osprzętu linowego (katalogi, karty techniczne wielokrążków)
  • Podręczniki/poradniki z zakresu transportu bliskiego i osprzętu dźwignicowego
  • Materiały BHP dotyczące pracy z linami, zawiesiami i osprzętem do podnoszenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego